تجمع اعتراضی بازنشستگان در کابل: «سه ماه است منتظر فرمان رهبر طالبان هستیم»

سه ماه پس از اینکه هیات موظف طالبان، طرزالعمل پرداخت حقوق بازنشستگان (متقاعدان) را تصویب کرد، شماری از بازنشستگان به بی‌بی‌سی گفتند هنوز حقوقی دریافت نکرده‌اند.

پرداخت معاش متقاعدان پس از به قدرت رسیدن طالبان، متوقف شده است.

هیات «مفتی‌های طالبان» طرح پرداخت حقوق کارکنان بازنشسته‌ دولتی را برای بررسی شرعی بودن به شورای وزیران فرستاده و باید به توشیح هبت‌الله آخوندزاده، رهبر مخفی طالبان در قندهار برسد. متقاعدان می‌گویند تاکنون هیچ پاسخی از رهبر طالبان نرسیده است.

حدود ۱۵۰ هزار مامور متقاعد (بازنشسته) می‌گویند بیش از یک و نیم سال است که منتظر دریافت حقوق ماهانه تقاعدشان هستند و شماری زیادی از آنها در زمستان سرد به دلیل نداشتن امکانات مالی برای زنده ماندن تقلا می‌کنند.

در همین حال، وزارت مالیه طالبان می‌‎گوید چهار میلیارد افغانی برای پرداخت حقوق بازنشسته‌ها تخصیص یافته و به مجرد توشیح این طرزالعمل از سوی رهبرشان، پرداخت معاشات (حقوق) آغاز می‌شود.

طالبان می‌پرسد پرداخت حقوق به «کارکنان نظام سابق شرعی است؟»

معاش تقاعد امتیازی است که به شمول سایر کشورهای اسلامی، در سراسر جهان پرداخته می‌شود اما پس از به قدرت رسیدن طالبان، پرداخت معاش متقاعدان در افغانستان متوقف شده است.

براساس قوانین اساسی قبلی افغانستان و «قوانین ذاتی کارکنان ملکی و نظامی»، حکومت مکلف به پرداخت این حق است.

افندی سنگر رئیس شورای ماموران متقاعد دولتی که برای دریافت حق خود داد‌خواهی می‌کند، می‌گوید جدی‌ترین مانع موضع برخی از افراد کلیدی طالبان بود که «پرداخت معاش تقاعد برای افرادی که در نظام سابق کار کرده‌اند از دیدگاه اسلام مشروع است یا نه».

آقای سنگر می‌گوید در نتیجه ماه‌ها تلاش، شورای وزیران طالبان یک کمیته ویژه ایجاد کرد و پس از بحث‌های طولانی مشکل حل شد اما آنها هنوز منظر دریافت معاش خود هستند.

شورای وزیران حکومت طالبان به در ماه میزان، طرز‌العمل موقت اجرای معاش متقاعدان را تصویب کرد و حدود ۴ میلیارد افغانی برای پرداخت معاش آنها تخصیص یافت. این طرزالعمل برای توشیح به هبت‌الله آخوند زاده، رهبر طالبان، به قندهار فرستاده شده است.

احمدولی حقمل سخنگوی وزارت مالیه طالبان می‌گوید «برای جلوگیری از فساد و تقلب در روند پرداخت معاش متقاعدان، یک ارزیابی نیاز بود که انجام شد.»

او افزود: « بحث این است که در سطح نظام همه مسایل بزرگ برای توشیح یا تائید به دفتر امیرالمومنین فرستاده می‌شود. طبیعی است که ممکن [است] به دلیل ازدیاد مسایل با تاخیر مواجه شده باشد. همچنین این یک طرح تفصیلی و طولانی بود و نیاز بود که افراد تخنیکی (مسلکی) و علما آن را دقیق مطالعه کنند، به این دلیل هم می‌تواند توشیح آن زمانبر شده باشد.»

تنها درآمد برخی از بازنشستگان همین حقوق است ازجمله آقای هاتفی که ۳۸ سال در حکومت‌های قبلی خدمت کرده است. او می‌گوید: «دیگر در خانه چیزی باقی نمانده که برای تامین غذای کودکانم بفروشم.»

شماری از متقاعدانی که در بیش از یک و نیم سال اخیر حقوق نگرفته‌اند، داستان‌های تلخ‌تری هم حکایت می‌کنند.

در دوران جمهوریت، کارمندان دولتی بازنشسته به شمول ملکی و نظامی ماهانه حداقل ۲۰۰۰ و حداکثر تا ۵۰ هزار افغانی معاش تقاعد دریافت می‌کردند و مخارج زندگی‌شان را بنا به همین درآمد تنظیم کرده بودند اما اکنون «بیش از یک و نیم سال است که دست و جیب‌شان خالی‌ است».

وزارت مالیه طالبان تاکید دارد که پس از توشیح هبت‌الله آخوندزاده، بلافاصله پرداخت را آغاز می‌کنند اما اینکه رهبر طالبان چه زمانی این طرح را توشیح می‌کند، کسی برای آن پاسخی ندارد.

پرداخت حقوق بازنشستگی کارمندان دولت در حکومت سابق افغانستان نیز جنجالی بود و همواره شکایاتی از شیوه کار اداره خزینه تقاعد (صندوق بازنشستگی) و نگرانی از فساد در این اداره مطرح می‌شد.

تاکنون بازنشستگان چندین بار در برابر اداره خزینه تقاعد در کابل دست به اعتراض زده‌اند اما مقام‌های طالبان می‌گویند منتظر «دستور مقام رهبری» خود هستند.

براساس آمارهای رسمی، سالانه ۱۰۰ تا ۱۵۰ هزار متقاعد در افغانستان حقوق خود را از اداره خزینه تقاعد دریافت می‌کردند که پس از روی کارآمدن طالبان متوقف شده است.

یکی از بازنشستگان در تماس با بی‌بی‌سی پیشنهاد کرد «اگر حکومت طالبان توان پرداخت حقوق بازنشستگی را ندارد، لازم است در این زمینه دست کمک به سوی سازمان‌های بین‌المللی دراز کنند.»

یک بازنشسته دیگر به بی‌بی‌سی گفت: «هر هفته حدود سی تا چهل میلیون دالر (دلار) کمک به افغانستان سرازیر می‌شود، شاید بتوان در زمستان سخت امسال بخشی از این پول‌ها را به پرداخت حقوق بازنشستگان در افغانستان اختصاص داد.»