روسیه: طالبان به دلیل عدم تشکیل حکومت «همه‌شمول قومی-سیاسی» به نشست مسکو دعوت نشد

روسیه گفته است که نمایندگان طالبان را به این دلیل در نشست مسکو در مورد افغانستان دعوت نکرده که کابل تا هنوز موفق به تشکیل یک حکومت «همه‌شمول سیاسی-قومی» نشده است.

امروز (۲۵ عقرب/آبان) چهارمین نشست مشورتی موسوم به «فرمت مسکو» در مورد افغانستان با ابتکار روسیه در مسکو برگزار شده است که نمایندگانی از ده کشور منطقه از جمله ایران و پاکستان درآن شرکت کرده‌اند، اما از حکومت طالبان برای اشتراک در این نشست دعوت نشده است.

ضمیر کابلوف، نماینده ویژه رئیس جمهوری روسیه برای افغانستان در سخنرانی افتتاحیه این نشست گفت: «ما تقریبا یک سال پیش در چارچوب همین ساختار با هم دیدار کردیم. بیانیه مشترکی را صادر کردیم و یکی از نکات آن از مقامات افغان در کابل خواسته است تا اقدامات عملی را برای تشکیل یک دولت فراگیر قومی-سیاسی انجام دهند. متاسفانه این اتفاق نیفاده است. به همین دلیل ما تصمیم گرفتیم که تنها دیگر کشورهای منطقه را به این نشست برای ایجاد یک رویکرد مشترک در چارچوب فارمت دعوت کنیم. »

آقای کابلوف گفت که مسکو به ویژه از نفوذ گروه موسوم به دولت اسلامی (داعش) در شمال افغانستان نگران است. پیش از این نیز سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه دلیل دعوت نکردن طالبان به این نشست را «ناکامی طالبان در ایجاد حکومت فراگیر در افغانستان و عدم اجرای تعهدات خود در زمینه حقوق بشر» عنوان کرده بود.

اما اضافه کرده بود که روسیه با نمایندگان طالبان در ارتباط است و نتیجه نشست با آن‌ها در میان گذاشته خواهد شد.

وزارت امور خارجه طالبان نیز قبلاً از دعوت نشدن به این نشست ابراز نارضایتی کرده و گفته بود که بدون اشتراک نمایندگان طالبان این نشست «ناقص» است و عدم دعوت از نمایندگان آنها در این نشست‌ها «می‌تواند اثرات منفی در تعاملات داشته باشد».

نمایندگان ده کشور از جمله روسیه، چین، هند، ایران، پاکستان، قزاقستان، قرقیزستان، تاجیکستان، ترکمنستان و ازبکستان قرار است در نشست امروز در قالب مسکو شرکت کنند.

بحران سیاسی جاری در افغانستان و چالش‌های امنیتی از سوی این کشور از محورهای گفتگوی این نشست مشورتی خواهد بود.

محمد صادق،‌ نماینده ویژه پاکستان در امور افغانستان در این نشست گفت که جامعه بین‌المللی باید با مقامات افغانستان (طالبان) با در نظر داشت «سلسله‌مراتب اولویت‌ها» همکاری کند. او افزود که این همکاری به‌ویژه در مواردی که «دولت سرپرست افغانستان» (طالبان) تعهد خود را برای مقابله با تروریسم و مبارزه با قاچاق مواد مخدر نشان داده است، انجام شود.

او گفت که تعامل پایدار با طالبان همچنان ضروری است.

یو شیاونگ،‌نماینده چین در این نشست از آمریکا خواست که دارایی‌های بلوکه شده افغانستان را آزاد کند و به این کشور بازگرداند. او آمریکا را مسئول و «منشاء» مشکلات امروز در افغانستان دانست.

حسن کاظمی‌قمی، نماینده ایران برای افغانستان نیز در این نشست بر تشکیل حکومت فراگیر در افغانستان تاکید کرد و گفت که چنین حکومتی زمینه به رسمیت شناختن حکومت طالبان را می‌تواند فراهم کند.

نماینده روسیه و همچنین نماینده ازبکستان نیز خواهان آزادسازی دارایی‌های مسدودشده افغانستان شدند.

نماینده تاجیکستان در این نشست از طالبان انتقاد کرد و گفت که در افغانستان افراد زیادی از قومیت تاجیک در مناطق شمالی افغانستان «هر روز به بهانه همکاری با جبهه مقاومت ملی» کشته می‌شوند. او همچنین از افزایش قاچاق مواد مخدر اظهار نگرانی کرد.

نشست مشورتی «فرمت مسکو» چیست؟

این چهارمین نشست با این عنوان است که با میزبانی روسیه درباره افغانستان برگزار می‌شود.

 روسیه اولین دور این نشست‌های مشورتی را در سال ۲۰۱۷ میلادی به عنوان یک مکانیسم شش جانبه شامل روسیه، چین، پاکستان، ایران، هند و افغانستان برای بحث در مورد مشکلات این کشور آغاز کرد، زیرا نیروهای آمریکایی در حال آماده شدن برای خروج از افغانستان بودند.

این اجلاس سپس شامل نمایندگانی از ازبکستان، تاجیکستان، ترکمنستان و قزاقستان نیز شد.

 ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه در یک کنفرانس خبری اخیراْ گفت که در این نشست قرار است در مورد وضعیت نظامی-سیاسی، اجتماعی-اقتصادی و بشردوستانه افغانستان با توجه ویژه به هماهنگی تلاش‌ها برای تقویت امنیت و ثبات منطقه‌ای و همچنین مصالحه ملی در افغانستان بحث صورت بگیرد.

چرا از نمایندگان طالبان در این نشست دعوت نشده است؟

ضمیر کابلوف، نماینده ویژه روسیه در امور افغانستان به خبرگزاری تاس گفته که به دلیل این که این گردهمایی «فقط برای اعضای نشست فرمت مسکو» است هیچ هیأتی از طالبان در این نشست شرکت نخواهد کرد.

اما گروه طالبان در نشست قبلی (سومین نشست) که در اکتبر ۲۰۲۱ برگزار شد، دعوت شده بود. نمایندگان طالبان همچنین در نشستی که در سال سال ۲۰۱۸ برگزار شد، شرکت داشتند که به عنوان یک پیروزی سیاسی برای طالبان تلقی می‌شد.

 به جز از اظهار ناامیدی آقای لاوروف در یک نشست خبری در هند از عدم پایبند بودن طالبان به تعهدات خود، روسیه این بار در مورد حذف نمایندگان طالبان از این اجلاس توضیح بیشتری نداده است.

به نظر می رسد که این کشور و سایر اعضای این نشست از طالبان ناراضی هستند، به ویژه از ناکامی آن‌ها در تشکیل یک دولت فراگیر یا رسیدگی کافی به نگرانی‌های روسیه در مورد فعالیت گروه‌های ستیزه‌جوی خارجی در افغانستان.

ناظران معتقدند که عدم حضور طالبان در این نشست تاثیری بر تصمیم این نشست نخواهد داشت.

 در نشست سال ۲۰۲۱، نمایندگان کشورهای شرکت کننده در بیانیه‌ای از دولت طالبان خواستند که «یک دولت واقعاً فراگیر را تشکیل دهد که به اندازه کافی منعکس‌کننده منافع تمام گروه‌های قومی-سیاسی اصلی در کشور باشد.»

در این بیانیه تاکید شده بود که این یک پیش‌شرط اساسی برای تکمیل توافقات خواهد بود.

روسیه امیدوار است که یک اتحاد منطقه‌ای برای مقابله با تهدید داعش و سایر گروه‌های تندرو جهادی خارجی مستقر در افغانستان ایجاد کند و همچنین بر تحولات این کشور تأثیر بگذارد.

بر اساس گزارش رسانه‌های هند، روسیه، هند و ایران قرار است در حاشیه نشست مسکو نشست سه جانبه درباره افغانستان برگزار کنند. زیرا گفته شده این سه کشور نگرانی‌های یکسانی در مورد افغانستان و طالبان دارند.

«جبهه مقاومت ملی» که در مواضعی علیه طالبان در افغانستان می‌جنگد،‌در بیانیه‌ای این نشست یک فرست خوب خوانده و نوشته که این نشست یک دیپلماسی منطقه‌ای برای حل مناقشه است.