جیوه مرموز؛ چرا میزان این ماده سمی در ماهی تن افت نکرده است؟

چند دهه بعد از آنکه مقررات کنترل آلودگی برای مهار تصاعد جیوه معرفی شد، دانشمندان می‌گویند میزان جیوه در ماهی تن همچنان مثل سابق است.

این عنصر سمی در جریان فعالیت‌هایی مثل معدنکاری و سوزاندن زغال متصاعد می‌شود و سر از اقیانوس‌ها درمی‌آورد، جایی که در بدن ماهی انباشته می‌شود.

درحال حاضر از میزان جیوه در اتمسفر به‌شدت کاسته شده، اما از سال ۱۹۷۱ در ماهی تن ثابت مانده است.

کارشناسان می‌گویند جیوه خیلی قدیمی در اعماق اقیانوس جا خوش کرده و به سطوحی که محل عبور ماهی تن است نفوذ می‌کند.

مرکوری با ورود به زیست‌محیط‌های دریایی به متیل جیوه بدل می‌شود که خطرناکترین نوع این ماده است.

جیوه از طریق صید به بدن ماهی تن راه پیدا می‌کند.

ماهی تن از محبوبترین غذاهای دریایی جهان است و انسان با مصرف آن در معرض جیوه قرار می‌گیرد.

جیوه به خصوص برای جنین در شکم مادر و خردسالان خطر دارد، اما همچنین به بیماری‌های قلبی‌عروقی در بزرگسالان گره زده شده است.

نگرانی درباره این ماده سمی باعث شده دولت‌های سراسر جهان برای کاهش فعالیت‌هایی تلاش کنند که این ماده را وارد اتمسفر می‌کند.

منابع اصلی:

حتی سوزان اجسادی با پر کردگی دندان بر میزان جیوه در هوا اضافه می‌کند.

محدود کردن خیلی از این فعالیت‌ها به کاهش ۹۰ درصدی تصاعد جیوه از سال ۱۹۹۰ منجر شده است.

و برای اینکه معلوم شود آیا این اقدامات تاثیری بر میزان جیوه در ماهی تن داشته، محققان داده‌های سه هزار نمونه گوشت انواع این ماهی از اقیانوس آرام، اطلس و هند - شامل اسکیپ جک، بیگ‌آی و یلوفین را آزمایش کردند که ۹۴ درصد کل صید تن جهان را تشکیل می‌دهند .

نتایج مطالعه تازه با پژوهش‌های دیگر فرق می‌کند. این تحقیق نشان داد میزان جیوه در بعضی گونه‌های ماهی تن درحال کاهش است.

آنائیس مدی‌یو، پژوهشگر اصلی این مطالعه، از موسسه تحقیقات ملی فرانسه برای توسعه پایدار گفت: «ما داده‌های خیلی بیشتری داریم، سال‌های بیشتری را پوشش داده‌ایم و طیف وسیع‌تری از اندازه ماهی را هم آزمایش کردیم.»

«این خیلی مهم است چون جیوه به‌تدریج در طول زندگی در بدن حیوان جمع می‌شود. بنابراین بررسی طیف وسیعی از نمونه‌ها از نظر اندازه حیاتی است.»

این دانشمندان متوجه شدند که میزان جیوه در ماهی تن از ۱۹۷۱ تا ۲۰۲۲ ثابت بود. البته در دهه ۱۹۹۰ میزان آن در ماهی‌های شمال غرب اقیانوس آرام بیشتر شد که به افزایش تولید جیوه در آسیا به علت مصرف بیشتر زغال برای انرژی مربوط می‌شود.

محققان گفته‌اند که ثابت ماندن سطح جیوه در ماهی تن ممکن است ناشی از تصاعدی باشد که ده‌ها یا حتی قرن‌ها قبل روی داده است.

خانم مدی‌یو گفت: «جیوه عظیمی که میراث دوران قدیم است در قسمت‌های عمیق‌تر اقیانوس هست. این با آب‌های سطحی مخلوط می‌شود، جایی که ماهی تن برای صید شنا می‌کند.»

«برای همین است که منبع مداومی از این جیوه تاریخی که ده‌ها یا قرن‌ها پیش متصاعد شده در دریاها وجود دارد.»

«تثبیت در روندی »

ان لورین، از نویسندگان این مقاله از موسسه تحقیقات ملی فرانسه برای توسعه پایدار، به بی‌بی‌سی گفت: «مطالعه ما نشان می‌دهد که کاهش فوق‌العاده تصاعد جیوه ضروریست تا سطح آن در ماهی تن پایین بیاید.»

«بر این اساس هر چند تصاعد جیوه در جهان به‌شدت کم شده، باید صبور باشیم تا کاهش آن در ماهی تن را مشاهده کنیم.»

«در مجموع جیوه هم مثل دی اکسید کربن است - اگر به طور چشمگیری از تصاعد آن کم کنیم، دی اکسید کربن موجود در اتمسفر به آرامی تثبیت خواهد شد و بالاخره شروع به افت خواهد کرد.»

نتایج این مطالعه در نشریه «نامه‌های علوم و فناوری محیط زیستی» (Environmental Science & Technology Letters) منتشر شده است.