آیا ادعای حضور سربازان کره شمالی در جنگ اوکراین صحت دارد؟

ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، گفته است که «ائتلافی رو به گسترش» بین روسیه و رژیم‌هایی مانند کره شمالی در حال شکل‌گیری است. او مدعی شده که پیونگ‌یانگ سلاح و نیرو به روسیه فرستاده تا ارتش این کشور را تقویت کند.

رئیس جمهور اوکراین این اظهارات را در جریان سفر اخیر خود به پایتخت‌های اروپایی، با هدف درخواست کمک نظامی بیشتر مطرح کرد.

گزارش‌های زیادی درباره استقرار سربازان کره شمالی در داخل خاک اوکراین برای کمک به ارتش روسیه منتشر شده است. هفته گذشته، خبرگزاری اینترفاکس اوکراین و روزنامه کی‌یف‌پست با استناد به منابعی در سازمان‌های اطلاعات اوکراین، گزارش دادند که در روز ۳ اکتبر، شش افسر نظامی کره شمالی در حمله موشکی اوکراین به یک میدان تمرین نظامی در منطقه تحت اشغال روسیه در دونباس کشته شدند و سه نفر دیگر هم مجروح شدند.

به گزارش منابع خبری، گروهی از افسران کره شمالی در آنجا حضور داشتند تا در دیدار با همکاران روس خود به «تبادل تجربه» با آنها بپردازند.

آیا این ادعاها صحت دارند؟

سازمان‌های اطلاعاتی اوکراین سال گذشته گزارش داد که یک گروه کوچک از نیروهای نظامی کره شمالی، به‌ ویژه از واحدهای مهندسی، به مناطق تحت اشغال اوکراین وارد شده‌اند. روسیه به این اظهارات واکنشی نشان نداد.

روز ۸ اکتبر کیم یونگ هیون، وزیر دفاع کره جنوبی، گفت «احتمال زیادی» وجود دارد که کره شمالی نیروهایی را برای کمک به روسیه در اوکراین، به مناطق اشغالی این کشور اعزام کرده باشد.

او بر این باور است که ادعاها درباره مرگ افسران نظامی کره شمالی در منطقه تحت اشغال روسیه در دونباس «احتمالا درست است».

وزیر دفاع کره جنوبی به خبرگزاری یونهاپ گفت: «از آنجا که روسیه و کره شمالی به توافقی مشابه یک اتحاد نظامی دست یافته‌اند، احتمال اعزام نیروهای نظامی به جبهه‌های جنگ بسیار زیاد است.» اشاره او به پیمان مشارکت استراتژیک جامع است که در ماه ژوئن امسال بین کیم جونگ اون، رهبر کره شمالی و ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه، امضا شد.

در گذشته نیز گزارش‌هایی درباره مشارکت احتمالی نیروهای کره شمالی در اوکراین برای حمایت از روسیه، منتشر شده بود. در ماه سپتامبر ۲۰۲۳، زمانی که ولادیمیر پوتین در مرکز فضایی وستوچنی روسیه با کیم جونگ اون دیدار می‌کرد، این گزارش‌ها را «کاملا بی‌اساس» خواند.

در ژوئن ۲۰۲۴، هنگامی که پوتین پیمانی را با کیم جونگ‌ اون امضا کرد که شامل یک بند دفاعی متقابل بود، از او درباره احتمال اعزام سربازان کره شمالی به اوکراین سوال شد.

رئیس جمهور روسیه پاسخ داد: «ما از کسی این درخواست را نکرده‌ایم، هیچ‌کس هم چنین پیشنهادی نکرده است.»

همکاری رو به رشد

نه مسکو و نه پیونگ یانگ، تقویت همکاری نظامی خود را پنهان نمی‌کنند.

در ژوئیه ۲۰۲۳ سرگی شویگو، وزیر دفاع وقت روسیه، به پیونگ یانگ، پایتخت کره شمالی سفر کرد تا به گفته رسانه‌های دولتی روسیه «روابط نظامی دو طرف را تقویت کند». در ماه سپتامبر هم کیم جونگ اون به منطقه خاور دور روسیه سفر کرد.

در سپتامبر ۲۰۲۳، یون سوک یول، رئیس‌جمهور کره جنوبی، در سخنرانی خود در اجلاس سالانه مجمع عمومی سازمان ملل، به احتمال ارسال سلاح از کره شمالی به روسیه در ازای دریافت فناوری نظامی روسیه اشاره کرد.

در روز ۱۶ اکتبر ۲۰۲۳ موسسه سلطنتی مطالعات دفاعی بریتانیا گزارشی درباره ارسال مهمات کره شمالی به روسیه در مقیاس بالا منتشر کرد. این گزارش شامل تصاویر ماهواره‌ای از مکان نگهداری این مهمات بود.

دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، این گزارش‌ها را رد کرد.

پسکوف گفت: «این تنها مربوط به سازمان‌های اطلاعاتی بریتانیا نیست، اطلاعات آمریکا هم دست دارد. آن‌ها دائم این گزارش‌ها را منتشر می‌کنند، اما هیچ مدرکی ارائه نمی‌دهند.»

در پایان سال ۲۰۲۳ ویژگی‌های فنی گلوله‌ها و مین‌های کره شمالی که واحدهای روسیه در اوکراین به کار برده بودند، جلب توجه کرد و در محافل نظامی روسیه مورد بحث قرار گرفت (نتیجه بررسی‌ها عمدتا منفی بود).

در ژانویه ۲۰۲۴، جان کربی، سخنگوی شورای امنیت ملی آمریکا، گفت که روسیه موشک‌های بالستیک از کره شمالی دریافت کرده و آن‌ها را علیه اوکراین به کار برده است.

در ماه ژوئن ۲۰۲۴، اندکی بعد از سفر ولادیمیر پوتین به کره شمالی، گزارش‌هایی درباره برنامه‌های پیونگ یانگ برای اعزام واحدهای مهندسی نظامی و ساختمانی به اوکراین در مطبوعات روسیه منتشر شد.

بر اساس گزارش «تی‌وی چوسان»،‌ شرکت پخش تلویزیونی در کره جنوبی، و همین طور موسسه آمریکایی مطالعات جنگ، ارتش کره شمالی دارای «۱۰ تیپ مهندسی است که سه یا چهار تیپ آن می‌تواند به روسیه منتقل شوند». تی‌وی چوسان مدعی شد که پیونگ یانگ می‌تواند تا سالانه ۱۱۵ میلیون دلار از مسکو دریافت کند.

پسکوف در واکنش به این گزارش گفت: «من نمی‌دانم این ماجرا درباره چیست.»

در اوایل ژوئیه، خبرگزاری دولتی کره شمالی (کی‌سی‌ان‌ای) گزارش داد که یک هیئت ویژه آموزش نظامی کره شمالی به روسیه سفر کرده است. کیم گوم چول، رئیس دانشگاه نظامی کیم ایل سونگ، ریاست این هیئت را برعهده داشت. به گفته خبرگزاری کره شمالی، این اولین تبادل نظامی بین دو کشور پس از امضای پیمان تقویت همکاری نظامی بود.

در پاسخ به درخواست خبرنگاران برای روشن کردن هدف سفر هیئت کره شمالی، پسکوف به آنها پیشنهاد کرد که با وزارت دفاع روسیه تماس بگیرند.

درباره ارتش کره شمالی چه می‌دانیم؟

ارتش کره شمالی نیز مانند خود این کشور ساختاری بسته دارد و اطلاعات کمی درباره ترکیب آن وجود دارد. به همین دلیل ارزیابی‌ها درباره توانایی‌های جنگی آن محل بحث و اختلاف است.

ویژگی اصلی آن، تعداد بالای نیروهاست.

خدمت نظامی عمومی در این کشور اجباری است و شامل زنان نیز می‌شود. مدت خدمت سربازی، بسته به واحد نظامی، بین ۳ تا ۱۰ سال است.

به گزارش موسسه بین‌المللی مطالعات استراتژیک، در سال ۲۰۱۸ نیروهای مسلح کره شمالی چهارمین ارتش بزرگ جهان بودند و حدود ۱/۲ میلیون نفر در آن خدمت می‌کردند.

آندری گوبین، کارشناس موسسه مطالعات استراتژیک روسیه، اشاره می‌کند که این رقم ممکن است بیش از حد بالا باشد. او در مقاله‌ای درباره قابلیت‌های نظامی کره شمالی می‌نویسد: «در حال حاضر، تعداد پرسنل ارتش خلق کره احتمالا بیش از ۸۵۰ هزار نفر نیست، و برآوردهایی نیز از تعداد ۶۵۰ هزار نفر در واحدهای رزمی وجود دارد.»

اما او در عین حال بر توانایی بالقوه بسیج عظیم نیروها برای خدمت در ارتش تاکید می‌کند و می‌گوید: «دست کم چهار میلیون نفر نیروی ذخیره هستند و منابع بسیج عمومی به ۶/۲ میلیون نفر می‌رسد.»

علاوه بر این گروه‌های شبه‌نظامی زیادی هم در کره شمالی وجود دارد که اصطلاحا به آنها میلیشیای مردمی می‌گویند.

آندری گوربین می‌گوید: «تشکیلات شبه‌نظامی شامل گارد سرخ کارگر-دهقان (ذخیره‌های ارشد) با حدود ۱/۵ میلیون نفر، گارد سرخ جوانان با ۷۰۰ هزار نفر (دانش‌آموزان دبیرستانی)، و نیروهای وزارت امنیت عمومی و امنیت دولتی با ۳۰ هزار نفر است.»

به نظر می‌رسد کره شمالی که تحت تحریم و به شدت نیازمند تامین بودجه خود است، و جمعیت عظیمی از افراد آموزش‌دیده نظامی دارد، مشکلی برای اعزام تعدادی از نیروهای خود برای کمک به یکی از معدود متحدانش نداشته باشد.

اما موضوع به این سادگی‌ها نیست.

پنهان کردن ارسال نیرو غیر ممکن خواهد بود

ارتش کره شمالی بر مبنای الگوی شوروی سابق شکل گرفته و از فناوری نظامی شوروی استفاده می‌کند، اما برخلاف ارتش روسیه تجربه‌ای در جنگ واقعی ندارد.

بدون نیروهای اصلی‌اش، یعنی واحدهای پیاده‌نظام موتوریزه، مشخص نیست ارتش کره شمالی چه نقشی می‌تواند در جنگ روسیه در اوکراین ایفا کند و آیا می‌تواند، با شیوه‌ای که نیروهایش آموزش دیده‌اند، به صورت مستقل به عنوان بخشی از واحدهای بزرگ مکانیزه عمل کند یا نه.

اما این دقیقا همان تاکتیکی است که در اوکراین کار نمی‌کند: ارتش روسیه تاکنون چندین بار فرصت داشته تا مشاهده کند که این روش موثر نیست و تلاش می‌کند کمتر با ستون‌های تانکی حمله کند.

آیا آنها می‌توانند به صورت گروه‌های کوچک عمل کنند؟ این نیازمند سطح دیگری از هماهنگی و تعامل است، و حداقل در میان نبودن مانع زبانی.

در هر دو حالت، تلفات اجتناب‌ناپذیر است و این عامل می‌تواند حیاتی شود.

پنهان کردن مشارکت پیونگ‌ یانگ در عملیات نظامی روسیه غیر ممکن خواهد بود.

تعداد زیادی از سربازان کره شمالی که احتمالا کشته یا اسیر می‌شوند - موضوعی که اوکراین قطعا آن را علنی خواهد کرد - و این مسئله تصویر شکست‌ناپذیری ارتش کره شمالی را که تبلیغات دولتی آن را تبلیغ می‌کنند، تضعیف خواهد کرد.

آندری گوبین می‌نویسد: «در زمان صلح، آزمودن روحیه جنگندگی و آمادگی برای ازخودگذشتگی نیروها بسیار دشوار است. نمونه‌های تاریخی مربوط به قهرمانی شخصی سربازان در جنگ کره، بین سال‌های ۱۹۵۰ تا ۱۹۵۳، شواهد کافی برای این مسئله محسوب نمی‌شود.»

از دست دادن کنترل بر پرسنل نظامی نیز می‌تواند خطرات مشخصی برای رهبری کره شمالی بداشته باشد. این اتفاق ممکن است در شرایطی رخ بدهد که نیروهای این کشور به‌عنوان واحدهای جداگانه عمل نکنند و بخشی از واحدهای روسیه باشند.

علاوه بر این با وجود اتحاد دو کشور، ایدئولوژی‌ رهبران روسیه و کره شمالی تفاوت‌های قابل توجی دارد.

نیروی کار ارزان

تمام این عوامل به این معنا نیست که مشارکت احتمالی ارتش کره شمالی در جنگ روسیه در اوکراین را می‌توان نادیده گرفت.

پیونگ یانگ به پول و فناوری نیاز دارد، در حالی که مسکو محتاج سرباز و مهمات است، و هر دو طرف به توسعه همکاری‌های نظامی علاقه‌مند هستند.

سال‌ها است که ارتش کره شمالی به‌عنوان نیروی کار ارزان عمل کرده است. بسیاری از واحدهای آن مشابه گردان‌های مهندسی و ساختمانی شوروی بوده‌اند.

کارشناسان نظامی اغلب کیفیت سازه‌های دفاعی را که مهندسان و واحدهای ساختمانی کره شمالی ساخته‌اند، بالا ارزیابی می‌کنند.

احتمال دارد که چنین واحدهایی برای ارتش روسیه مفید باشند.

آنها می‌توانند در پشت جبهه مستقر شوند و برای ایجاد زیرساخت‌های نظامی، مانند انبارهای زیرزمینی، استحکامات، جاده‌ها و پل‌ها مورد استفاده قرار بگیرند.

با جایگزینی واحدهای پشتیبانی روسی با واحدهای کره شمالی، فرماندهی روسیه نیروی انسانی بیشتری خواهد داشت که می‌تواند آن‌ها را به خط مقدم اعزام کند.