عمان خواهان مذاکرات ایران و آمریکا و حمایت کشورهای منطقه خلیج فارس از پایان انزوای تهران شد
منبع تصویر، NATALIA KOLESNIKOVA/POOL/AFP via Getty Images
سه روز پس از آن که قطر از تلاشش برای بازگرداندن ایران و آمریکا به پای میز مذاکره خبر داد، عمان هم تهران و واشنگتن را به از سرگیری مذاکره ترغیب کرده و از اعضای شورای همکاری خلیجفارس هم خواسته است که از گفتوگو با ایران حمایت کنند.
بدر بوسعیدی، وزیر خارجه عمان، در نشست کنفرانس موسوم به «گفتوگوی منامه» در بحرین گفت: «ما میخواهیم مذاکرات ایران و ایالات متحده از سر گرفته شود.»
عمان به طور سنتی میانجی مذاکرات جمهوری اسلامی ایران با دولت های غربی بوده است. پیش از شروع جنگ دوازده روزه اسرائیل و ایران، هم پنج دور مذاکرات غیرمستقیم با میانجیگری عمان بین تهران و واشنگتن برگزار شد اما دور ششم گفتوگوها با شروع جنگ متوقف شد.
وزیر خارجه عمان با اشاره به همین موضوع انتقاد کرد که «درست سه روز پیش از دور ششم و احتمالا تعیینکننده مذاکرات، اسرائیل در یک خرابکاری غیرقانونی و مرگبار، اقدام به بمباران و پرتاب موشک کرد.»
بدر بوسعیدی همچنین از کشورهای منطقه خلیج فارس خواست که از گفتوگو با ایران و سایر کشورهایی در منطقه دشمن یا رقیب تلقی میشوند حمایت کنند:
«در طول سالها، شورای همکاری خلیج فارس در بهترین حالت، فقط تماشاگربوده و اجازه داده است که ایران در انزوا باقی بماند... به باور من، این وضعیت باید تغییر کند.»
آقای بوسعیدی افزود: «عمان مدتهاست که امیدوار است سازوکاری جامعتر برای گفتوگو با همه کشورهای منطقه، از جمله ایران، عراق و یمن ایجاد شود.»
اظهارات آقای بوسعیدی پس از سفر هفته گذشته مجید تخت روانچی، معاون وزیر خارجه ایران به مسقط، پایتخت عمان، مطرح میشود؛ سفری که آقای تختروانچی آن را موفقیتآمیز توصیف کرده بود.
سه روز پیش محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخستوزیر و وزیر خارجه قطر هم از تلاش کشورش برای بازگرداندن ایران و آمریکا به پای میز مذاکره خبر داده بود.
او گفته بود: «مذاکرات جدی ایران و آمریکا میتواند به توافقی منجر شود که برای همه خوب خواهد بود.»
عراقچی: توافق در مورد گفتوگوی غیرمستقیم امکانپذیر است
منبع تصویر، EPA/Shutterstock
در حالی که دو کشور منطقه خلیج فارس ایران و آمریکا را تشویق به مذاکره میکنند، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران گفته است که «آماده مذاکره برای رفع نگرانیها درباره برنامه هستهایمان هستیم.»
آقای عراقچی در گفتوگو با شبکه خبری الجزیره قطر، یک بار دیگر مذاکره مستقیم با آمریکا را رد کرد اما گفت که «میتوانیم به توافقی برای مذاکرات غیرمستقیم برسیم.»
وزیر خارجه ایران افزود: «امکان دستیابی به توافق عادلانه وجود دارد، اما واشنگتن شروط غیرقابل قبولی را مطرح کرده است.»
آمریکا تمایلی واضح برای مذاکره با ایران نشان نداده است، اما جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، اخیرا گفته است که استفاده از همه راهحلهای دیپلماتیک برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای، هدفی است که کشورش تا «بینهایت» دنبال خواهد کرد.
ایران ضمن اصرار بر امکان مذاکره غیرمستقیم درباره برنامه هستهایاش، مذاکره بر سر برنامه موشکی را رد میکند.
آقای عراقچی گفت: «درباره برنامه موشکی خود مذاکره نمیکنیم و هیچ فرد عاقلی خلع سلاح خود را نمیپذیرد.»
او همچنین یکبار دیگر تاکید کرد ایران غنیسازی را متوقف نخواهد کرد:
«نمیتوانیم غنیسازی اورانیوم را متوقف کنیم و آنچه با جنگ به دست نیامده، نمیتواند با سیاست داده شود.»
اشاره او به جنگ ۱۲ روزه و حملات اسرائیل و آمریکا به تاسیسات اتمی ایران است.
از زمان وقوع این جنگ یکی از موضوعات اصلی مورد توجه کشورهای غربی و آژانس بینالمللی انرژی اتمی سرنوشت دخایر اورانیوم غنیشده ایران، بویژه اورانیوم با خلوص بالا، بوده است.
آقای عراقچی در این مورد گفت: «مواد هستهای همچنان زیر آوار تاسیسات هستهای بمبارانشده باقی مانده و به مکان دیگری منتقل نشده است.»
چند روز پیش رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، گفته بود که اخیرا «فعالیتهایی در نزدیکی محل نگهداری ذخایر اورانیوم ایران شناسایی شده است.»
سخنگوی وزارت خارجه ایران به این اظهارات واکنش نشان داد و آن را «تکرار گمانهزنیهای بیمبنا و ادعاهای تحریکآمیز» خواند.
منبع تصویر، EPA/Shutterstock
با این حال، آقای گروسی به خبرگزاری آسوشیتدپرس گفت که ایران «در حال حاضر بهطور فعال غنیسازی اورانیوم انجام نمیدهد.»
او در همین مصاحبه گفت: «در تلاش هستیم تا روند بازرسی را احیا کنیم. در ایران بازرسی انجام میدهیم البته نه در همه سایتهایی که باید بازرسی کنیم اما بهتدریج در حال بازگشت هستیم. ما در سایتهای آسیبدیده بازرسی انجام نمیدهیم.»
وزیر خارجه مصر، که در ماه سپتامبر با میانجیگری بین ایران و آژانس زمینهساز توافقی میان دو طرف شد، روز جمعه با عباس عراقچی و رافائل گروسی تماس تلفنی داشت.
توافق ماه سپتامبر ایران با آژانس که مربوط به شیوه جدید همکاری دو طرف بعد از جنگ ۱۲ روزه و تصویب قانون تعلیق همکاری با آژانس بود، پس از فعال شدن مکانیسم ماشه و بازگشت قطعنامههای شورای امنیت و تحریمهای مرتبط با آن علیه ایران، از سوی تهران کنار گذاشته شد.
مصر اعلام کرده است که به میانجیگری میان دو طرف ادامه خواهد داد.
این تحرکات دیپلماتیک همزمان با نزدیک شدن موعد برگزاری جلسه فصلی شورای حکام آژانس است که قرار است از ۲۶ آبان (۱۷ نوامبر) در وین برگزار شود.
این نشست، اولین جلسه شورای حکام آژانس پس از فعال شدن مکانیسم ماشه از طرف بریتانیا، فرانسه و آلمان و بازگشت قطعنامههای شورای امنیت علیه ایران است.
ایران به همراه روسیه و چین میگویند بازگشت تحریمها را به رسمیت نمیشناسند.
