نتانیاهو مدعی پیروزی بر ایران است اما نظرسنجیها نشان میدهد بسیاری از اسرائیلیها به او اعتماد ندارند
منبع تصویر، Reuters
- نویسنده, وایر دیویس
- شغل, بیبیسی
- در, بیتالمقدس
در ماه مارس، زمانی که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، روند آتشبس را که نتایج ملموسی در پی داشت کنار گذاشت، برخی تحلیلگران تصمیم او را به «خودکشی سیاسی» تشبیه کردند.
توافق آتشبس در غزه که پیش از آغاز دومین دوره ریاستجمهوری دونالد ترامپ، با میانجیگری استیو ویتکاف، نماینده ویژهاش حاصل شده بود، به آزادی دهها گروگان از اسارت حماس در ازای آزادی صدها زندانی فلسطینی از زندانهای اسرائیل منجر شد.
قرار بود در مرحله بعد، تعداد بیشتری از گروگانها به خانه بازگردند و نیروهای اسرائیلی به تدریج از غزه خارج شوند و پایان جنگ از طریق مذاکره رقم بخورد.
اسرائیلیها و فلسطینیها، خسته از درگیری، چشمانداز پایان مخربترین جنگ تاریخ مشترک خود را که مکررا با جنگ و خشونت همراه بوده، تصور میکردند.
اما بنیامین نتانیاهو خواهان پایان جنگ نبود.
او با صدور فرمان از سرگیری حملات در سراسر غزه اعلام کرد که نبرد ادامه خواهد یافت تا زمانی که حماس «به طور کامل نابود» شود.
به نظر میرسید که بازگشت امن گروگانهای باقیمانده در غزه در اولویت دوم قرار گرفته باشد. (در سخنان او هیچ اشارهای به پیامدهای انسانی جنگ در خود غزه نشد.)
بسیاری از اسرائیلیها، به ویژه خانوادههای گروگانها، به شدت خشمگین شدند.
آنها نتانیاهو را متهم کردند که بقای سیاسی خودش را بر امنیت بستگانشان و منافع ملی کشور مقدم داشته است.
محبوبیت «بیبی» در نظرسنجیها سقوط کرد و او برای حفظ دولت ناپایدار خود را که با حمایت وزیران تندرو راستگرا و احزاب مذهبی ارتدوکس سرپا مانده بود، تقلا میکرد.
سه ماه از آن زمان گذشته و اکنون نتانیاهو غرق در افتخار یک پیروزی نظامی چشمگیر علیه دشمن دیرینهاش، ایران، است. گفته میشود او اکنون به برگزاری انتخابات زودهنگام و یک دوره نخستوزیری دیگر میاندیشد.
این سیاستمدار ۷۵ ساله که در حال حاضر طولانیترین دوره نخستوزیری در تاریخ اسرائیل را در اختیار دارد، اخیرا در یک نشست خبری گفت که همچنان «ماموریتهای زیادی» در پیش دارد و تا زمانی که «مردم» اسرائیل بخواهند، برای انجام آنها در قدرت خواهد ماند.
اواخر همان هفته، نتانیاهو نابودی احتمالی برنامه هستهای ایران را به عنوان «پنجرهای از فرصت» معرفی کرد که «نباید از دست برود» و ادعا کرد که تنها او قادر است «آزادی گروگانها و شکست حماس» را تحقق بخشد و سپس توافقهای منطقهای گستردهتری را رقم بزند.
اما اعلام انتخابات زودهنگام میتواند ریسک بزرگی باشد. طبق تازهترین نظرسنجیها، نتانیاهو از جنگ ۱۲ روزه با ایران به آن اندازه که انتظار داشت، «سود سیاسی» نبرده است.
«اعتماد»
در نظام سیاسی چندپارهای که تشکیل ائتلاف در کنست - پارلمان اسرائیل با ۱۲۰ کرسی - اهمیت حیاتی دارد، حزب لیکود به رهبری نتانیاهو به تنهایی قادر به در دست گرفتن اکثریت نیست و بر اساس تازهترین نظرسنجی روزنامه اسرائیلی معاریو، حتی در جلب حمایت احزاب کوچکتر راستگرا هم ممکن است دچار مشکل شود.
همین نظرسنجی نشان میدهد اکثریت قابل توجهی (۵۹ درصد از اسرائیلیها) میخواهند در ازای آزادی گروگانها، جنگ در غزه فورا متوقف شود.
نزدیک به نیمی از شرکتکنندگان (۴۹ درصد) همچنین معتقدند تنها دلیلی که نتانیاهو جنگ را ادامه میدهد، منافع سیاسی شخصی اوست.
پروفسور تامار هرمان، پژوهشگر ارشد موسسه دموکراسی اسرائیل، میگوید: «او بازیگر سیاسی بسیار ماهری است. هیچ سیاستمدار ماهرتری در اسرائیل وجود ندارد.»
اما به گفته او جلب «اعتماد» برای نتانیاهو یک مشکل بزرگ است.
رهبری که بارها برای حفظ قدرت مواضعش را عوض کرده، دیگر اعتماد اکثریت اسرائیلیها را ندارد.
آقای هرمن میگوید بر اساس نظرسنجی تازهای که به زودی از سوی موسسه دموکراسی اسرائیل منتشر خواهد شد، نتانیاهو «حتی نتوانسته از مرز ۵۰ درصد برای جلب اعتماد کامل یا حتی نسبی اسرائیلیها عبور کند».
از دید پروفسور هرمان، تصمیم به برگزاری انتخابات زودهنگام «ریسکی فراتر از حمله به ایران برای نتانیاهو است، چون در خاورمیانه واقعا نمیدانی شش ماه دیگر کجا خواهی بود.»
زیرا با وجود این که قمار نظامی او علیه ایران ظاهرا نتیجه داده، مشکل بزرگی پیش روی بنیامین نتانیاهو قرار دارد که چندان علاقهای به طرح آن ندارد، اما امیدهای او برای ادامه دوره نخستوزیری را به شدت تهدید میکند.
پروندههای فساد
منبع تصویر، Reuters
نتانیاهو قرار است به زودی در جریان رسیدگی به یک پرونده کیفری پر سر و صدا که در آن با اتهامات فساد سیاسی، از جمله رشوه و کلاهبرداری روبهروست، شهادت دهد.
تلاشهای او برای به تاخیر انداختن مجدد جلسات دیوان عالی به دلیل برنامه کاری شلوغش و وضعیت اضطراری ویژه (به دلیل جنگ با ایران)، در پایان هفته گذشته بینتیجه ماند.
نتانیاهو و حامیانش بارها تلاش کردهاند پرونده قضایی علیه او را به عنوان اقدامی با انگیزههای سیاسی جلوه دهند، اما در جامعهای که روزبهروز دوقطبیتر میشود، مخالفانش به همان اندازه مصمماند که او باید در برابر عدالت پاسخگو باشد.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، که ظاهرا به تازگی از مشکلات حقوقی «بیبی» باخبر شده، او را یک «قهرمان بزرگ» و «جنگجو» خواند و گفت دادگاهش باید «فورا لغو شود» یا دست کم باید بخشیده شود.
این همان رئیسجمهوری است که تنها چند روز پیش، وقتی توافق آتشبس با ایران در آستانه فروپاشی بود، آشکارا نخستوزیر اسرائیل را با لحنی تند سرزنش کرده بود.
اما بسیاری در اسرائیل، آخرین اظهارنظر ترامپ را نسنجیده و بیفایده توصیف کردند.
یائیر لاپید، رهبر مخالفان دولت در اسرائیل، گفت که او نباید «در روند قضایی یک کشور مستقل» دخالت کند.
پروفسور هرمان میگوید این موضعگیری متناقض ترامپ درباره اسرائیل و تلاشش برای دخالت در پرونده قضایی نتانیاهو، نوعی بیاحترامی به اسرائیل است.
در سطح بینالمللی، بسیاری از اسرائیلیها معتقدند نتانیاهو با طولانی کردن غیرضروری جنگ در غزه، جایگاه جهانی اسرائیل و چشمانداز اقتصادی آن را تخریب کرده است، حتی با وجود آنکه بسیاری از ژنرالهای پیشین گفتهاند که ارتش اسرائیل به اندازهای که از نظر نظامی در غزه ممکن بوده، دستاورد داشته است.
همچنین نباید فراموش کرد که دیوان کیفری بینالمللی حکم بازداشت نتانیاهو و یوآو گالانت، وزیر دفاع سابق او را به اتهام جنایات جنگی و جنایت علیه بشریت در غزه صادر کرده است؛ جایی که بیش از ۵۵ هزار نفر در جنگ اسرائیل علیه حماس کشته شدهاند.
دولت اسرائیل، همراه با نتانیاهو و گالانت، این اتهامات را به شدت رد میکند.
به گفته اکثر تحلیلگران، تصور اعلام انتخابات جدید در اسرائیل در حالی که جنگ در غزه ادامه دارد و گروگانهای اسرائیلی همچنان در اسارت هستند، دشوار است.
اما بسیاری از منتقدان و مخالفان نتانیاهو در طول این سالها بارها به اشتباه تصور کردهاند که دوران سیاسی او به پایان رسیده و حالا خوب میدانند نباید حرکت بعدی او را دست کم بگیرند.
