مذاکرات «دشوار» صلح روسیه و اوکراین بدون دستیابی به موفقیت پایان یافت

مذاکرات بین روسیه، اوکراین و آمریکا برای پایان دادن به جنگ اوکراین بدون هیچ پیشرفتی به پایان رسید.

این مذاکرات که در ژنو برگزار شد وساعت‌های طولانی در روز سه‌شنبه ادامه داشت، در روز چهارشنبه تنها دو ساعت طول کشید.

هر چند استیو ویتکاف، فرستاده آمریکا، نسبت به این مذاکرات ابراز خوش‌بینی کرده بود، اما هم روسیه و هم اوکراین گفته‌اند که این مذاکرات « دشوار» بوده‌ است.

به گفته یک منبع دیپلماتیک اوکراینی، در مورد «مسائل نظامی»، از جمله محل خط مقدم و نظارت بر آتش‌بس، پیشرفت‌هایی حاصل شده است.

اما روسیه و اوکراین همچنان در مورد مسائل مهم از جمله مسئله اراضی و و شرایط آتش‌بس احتمالی است، اختلاف نظر دارند.

ولادیمیر مدینسکی، مذاکره‌کننده روسیه، ضمن اذعان به دشوار بودن این مذاکرات گفت که « به زودی» جلسه دیگری برگزار خواهد شد.

ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، هم گفت که به دلیل اختلاف در مواضع دو طرف، مذاکرات «آسان» نبوده است.

رستم عمروف، مذاکره‌کننده اوکراینی، لحن ملایم‌تری داشت و گفت که مذاکرات «اساسی و فشرده» بوده‌اند و اگرچه پیشرفت‌هایی حاصل شده است، اما «در این مرحله» نمی‌توان جزئیاتی را فاش کرد.

آقای عمروف گفت: «این کار پیچیده‌ای است که نیاز به هماهنگی بین همه طرف‌ها و زمان کافی دارد.»

کمی پیش از اعلام پایان مذاکرات، آقای زلنسکی روسیه را به «تلاش برای طولانی کردن مذاکراتی که می‌توانست به مرحله نهایی رسیده باشد» متهم کرد.

هیئت‌های روسیه و اوکراین دور قبل در ژانویه در ابوظبی با میانجیگری آمریکا دیدار کردند که منجر به اولین تبادل زندانی در چند ماه گذشته شد. آقای زلنسکی روز چهارشنبه گفت که ممکن است تبادل دیگری در راه باشد.

دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، که پیشگام تلاش‌های دیپلماتیک برای پایان دادن به این جنگ بوده است، نارضایتی خود را از بن‌بست بین دو طرف نشان داده است.

او روز دوشنبه گفت که اوکراین «بهتر است هر چه سریع‌تر به میز مذاکره برگردد»، اما ولودیمیر زلنسکی این درخواست را رد کرده و گفته است که «منصفانه» نیست که از کشورش خواسته شود مصالحه کند.

چهار سال پس از آغاز حمله روسیه به اوکراین، هنوز فاصله قابل توجهی بین خواسته‌های روسیه و آنچه اوکراین ممکن است «صلح عادلانه» بداند، وجود دارد.

روسیه برای در کنترل گرفتن کامل دونباس شرقی اوکراین، متشکل از مناطق دونتسک و لوهانسک، تلاش کرده است.

اوکراین این درخواست را که به معنای واگذاری قلمرو تحت حاکمیت اوکراین، از جمله چندین شهر دارای استحکامات سنگین و یک خط دفاعی طولانی در منطقه دونتسک است، رد کرده است.

بسیاری از اوکراینی‌ها معتقدند که واگذاری این قلمرو، کشور را در برابر تهاجم دیگری از سوی روسیه آسیب‌پذیر خواهد کرد.

روز سه‌شنبه، آقای زلنسکی به رسانه آمریکایی اکسیوس گفت که اوکراینی‌ها در صورت برگزاری همه‌پرسی هرگونه طرحی برای واگذاری دونباس را رد خواهند کرد.

یکی دیگر از نکات مورد اختلاف در مذاکرات، وضعیت نیروگاه هسته‌ای زاپوریژیا است.

این نیروگاه که بزرگترین نیروگاه اروپا است، در خط مقدم قرار دارد و از مارس ۲۰۲۲ تحت کنترل روسیه بوده است. اوکراین می‌خواهد روسیه این نیروگاه را پس بدهد و ولودیمیر زلنسکی پیش از این گفته بود که اوکراین می‌تواند کنترل آن را با آمریکایی‌ها به اشتراک بگذارد، موضوعی که بعید است مسکو با آن موافقت کند.

مقاماتی از بریتانیا، فرانسه، آلمان و ایتالیا در ژنو حضور داشتند و در حاشیه نشست سه جانبه با اوکراینی‌ها مذاکره کردند.

نمایندگان اروپایی برای حضور در مذاکرات به رهبری ایالات متحده تلاش زیادی کردند، اما نتوانستند.

با این حال آقای زلنسکی گفت که مشارکت اروپا برای هرگونه توافق نهایی «ضروری» است.

سه‌شنبه آینده چهارمین سالگرد حمله تمام عیار روسیه به اوکراین خواهد بود.

این جنگ منجر به کشته شدن هزاران نظامی و غیرنظامی و آوارگی میلیون‌ها نفر در سراسر اوکراین شده است.

ولادیمیر پوتین در ماه گذشته هشدار داده بود: «اگر مقام‌های کی‌یف نخواهند این موضوع را مسالمت‌آمیز حل کنند، همه مشکلات پیش‌رو را با ابزار نظامی حل خواهیم کرد.»

به عقیده کارشناسان، هر دو طرف به‌طور گسترده دچار فرسودگی شده‌اند و تحلیلگران «مؤسسه مطالعات جنگ» برآورد کرده‌اند که با سرعت فعلی پیشروی، روسیه تا اوت ۲۰۲۷ زمان نیاز دارد تا باقی‌مانده دونتسک را تصرف کند؛ البته این پیش‌فرض قطعی نیست.