از عملیات طبس در ایران تا گرفتن مادورو؛ از نیروی دلتا چه می‌دانیم؟

دونالد ترامپ بعد از این که «نیروی دلتا»، نیکلاس مادورو را گرفت، در یک کنفرانس مطبوعاتی گفت: «این یکی از خیره‌کننده‌ترین، موثرترین و قدرتمندترین نمایش‌های توانمندی و کفایت نظامی در تاریخ آمریکا بود.»

«اگر به آن فکر کنید، ما موارد موفق دیگری را هم انجام داده‌ایم، مانند حمله به (قاسم) سلیمانی، حمله به (ابوبکر) بغدادی و نابودی و در هم کوبیدن سایت‌های هسته‌ای ایران که همین اواخر در عملیاتی موسوم به "چکش نیمه‌شب" رخ داد؛ همگی به شکلی بی‌نقص اجرا شدند.»

او همچنین گفت: «جهان از جنگ جهانی دوم به بعد چنین عملیاتی را ندیده بود. نیروهای آمریکایی در قلب کاراکاس بودند تا مادورو را به دست عدالت بسپارند و این بهترین عملیات برای نمایش قدرت واقعی ایالات متحده بود.»

«این یک عملیات بسیار موفق بود و هیچ کشور دیگری قادر به انجام چنین کاری نبود. قدرت نظامی گسترده آمریکا از هوا، زمین و دریا به‌کار گرفته شد.»

رئیس‌جمهور آمریکا در مورد عملیات گرفتن نیکلاس مادورو، همچنین گفت که ارتش ونزوئلا نتوانست کاری مقابل نیروهای آمریکایی انجام دهد: «گرچه در جریان عملیات برق کاراکاس قطع شد اما ما موفق شدیم مادورو و همسرش را بازداشت کنیم و آن‌ها در دادگاه‌های آمریکا در جنوب نیویورک محاکمه خواهند شد.»

آقای ترامپ می‌گوید که آمریکا خواهان صلح و ثبات «نه فقط برای مردم ونزوئلا که برای شهروندان این کشور که در آمریکا زندگی می‌کنند و می‌خواهند به کشورشان بگردند»، است.

او گفت: «هیچ‌گونه تجهیزات ارتش آمریکا از دست نرفته است؛ نه تجهیزاتی از بین رفت و نه نیرویی. ما قوی‌ترین نیروی روی زمین هستیم و توانایی انجام هر عملیاتی در جهان را داریم.»

اما سئوالی که برای بسیاری پیش می‌آید این است که از «نیروی دلتا» که این عملیات عجیب و غریب را انجام داد، چه می‌دانیم.

نیروی دلتا چیست؟

نیروی دلتا ، از نیروهای زبده عملیات ویژه نیروی زمینی آمریکاست که عمدتا روی «عملیات ضدتروریستی و نجات گروگان‌ها» متمرکز است و اغلب ماموریت‌های آن محرمانه است.

سرهنگ چارلی بکویث، این نیرو را در سال ۱۹۷۷ تاسیس کرد. او پس از همکاری با سرویس هوایی ویژه بریتانیا (SAS) در دهه ۱۹۷۰ به عنوان بخشی از تبادل تجربیات نظامی بین واشنگتن و لندن، نیاز به یک نیروی ضربت دقیق را با الگوبرداری از این واحد مشهور بریتانیایی، احساس کرد.

نیروی دلتا عمدتا با هدف از بین بردن «سلول‌های تروریستی»، شناسایی راهبردی و آماده‌سازی عملیاتی برای میدان نبرد فعالیت می‌کند، اما همچنین در عملیات نجات گروگان‌ها و ماموریت‌های مخفیانه با سازمان سیا مشارکت دارد.

این واحد از نظر سازمانی تحت فرماندهی عملیات ویژه ارتش آمریکا (USAOC) قرار دارد اما هدایت آن به عهده فرماندهی مشترک عملیات ویژه (JSOC) است. ماموریت اصلی فرماندهی مشترک عملیات ویژه، انجام عملیات‌ ضدتروریستی با ریسک بالا است، در حالی که فرماندهی عملیات ویژه ایالات متحده روی جنگ‌های غیرمتعارف، پشتیبانی از امنیت داخلی متحدان و عملیات ضدشورش‌ متمرکز است.

شان نیلور، نویسنده «آرمی تایمز»، در کتابش درباره نیروی دلتا نوشته که ممکن است تعداد سربازان این نیرو به هزار نفر برسد.

به گفت وبسایت «امریکن اسپشال آپس»، شرایط پیوستن به نیروی دلتا، شامل این است که متقاضیان مرد و حداقل ۲۱ ساله باشند، جزو پرسنل نظامی واجد شرایط برای کسب سطح تاییدیه امنیتی «محرمانه» باشند و سابقه محکومیت‌های مکرر نظامی یا انضباطی نداشته باشند.

ماموریت‌های شاخص

یکی از معروف‌ترین ماموریت‌هایی که نیروی دلتا در ابتدای شکل‌گیری‌اش در آن شرکت داشت، در سال ۱۹۸۰ و در جریان تلاش برای نجات گروگان‌های آمریکایی در تهران بود که با نام عملیات «پنجه عقاب» شناخته می‌شود.این عملیات که در ایران به «عملیات طبس» معروف است، به‌دلیل آنچه نقص در تجهیزات و اپراتور پروازی خوانده شد و به کشته شدن هشت آمریکایی انجامید، شکست خورد.

اما آن عملیات به‌عنوان تمرینی برای این نیرو و مقام‌های آن به‌شمار رفت و موجب شد مهارت‌های این گروه نخبه توسعه یافته و برای ماموریت‌های آینده آماده‌تر شود. پس از این عملیات بود که هنگ ۱۶۰ عملیات هوایی ویژه تاسیس شد.

به‌نوشته رسانه آمریکایی اینسایدر، در ژوئیه ۱۹۸۳، نیروی دلتا در آزادی پنج مبلغ مذهبی غربی، از جمله دو آمریکایی، که توسط جبهه آزادی‌بخش سودان جنوبی گروگان گرفته شده بودند، مشارکت داشت. این نیرو همچنین در عملیات طوفان صحرا برای آزادسازی کویت پس از تهاجم عراق در سال ۱۹۹۱ شرکت کرد.

نیروی دلتا در سال ۱۹۹۳، عملیات موگادیشو را با هدف دستگیری محمد فرح عیدید، فرمانده ارتش ملی سومالی، اجرا کرد که با تلفات سنگینی روبرو شد و ۱۸ نفر از اعضای آن کشته و ۷۳ تن دیگر زخمی شدند.

این نیرو همچنین در تهاجم به افغانستان در سال ۲۰۰۱ و عراق در فاصله سال‌های ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۱ شرکت داشت و عملیات معروف «سحر سرخ» را برای دستگیری صدام حسین، رهبر پیشین عراق، انجام داد.

براساس اطلاعات وب‌سایت میلیتاری، دیگر ماموریت‌های برجسته‌ای که این نیرو در آن نقش داشته است شامل تخلیه سفارت آمریکا در لیبی در جریان حمله بنغازی در سال ۲۰۱۲، دستگیری خواکین گوسمان، معروف به «ال چاپو»، قاچاقچی مواد مخدر مکزیکی، و حمله‌ای در سوریه است که به کشته شدن ابوبکر بغدادی، رهبر وقت داعش، انجامید.

در جریان جنگ میان حماس و اسرائیل در نوار غزه، پاتریک رایدر، سخنگوی پنتاگون، در اکتبر ۲۰۲۳ گفت که نیروهای ویژه آمریکا که در عملیات نجات گروگان‌ها مشارکت دارند، به اسرائیل وارد شده‌اند.