سفر خارق‌العاده کوهنورد نوجوانی که رکورد جهان را شکست

نیما رینجی شرپا،‌ کوهنورد نپالی تنها با ۱۸ سال سن، نام خود را در میان اسطوره‌های کوهنوردی جهان ثبت کرده است. او رکورددار جوان‌ترین فرد صعود‌کننده به هر ۱۴ قله مرتفع بالای هشت هزار متر جهان است.

ساعت ۶ و ۵ دقیقه روز چهارشنبه ۹ اکتبر به وقت محلی، نیما روی قله شیشاپانگما در تبت ایستاد و به سفر ۷۴۰ روزه خود برای صعود به تمامی ۱۴ قله مرتفع بالای هشت هزار متر جهان پایان داد. او علاوه بر این موفق شد رکورد جوان‌ترین فردی که به چنین دستاوردی رسیده را حدود ۱۲ سال کاهش دهد.

اما این تازه‌ترین نمونه از فهرست افتخارات اوست. نیما همچنین پیش از این، رکوردهای دیگری از جمله رکورد جوان‌ترین صعود‌کننده به قله‌های گاشربروم ۱ و ۲ هیمالیا و قله نانگاپاربات کشمیر را به نام خود ثبت کرده و توانسته بود ظرف ۱۰ ساعت به قله اورست و قله لهوتسه در نزدیکی آن، صعود کند.

اما کودکی نیما با کودکی یک شرپای سنتی تفاوت زیادی داشت. شرپاها گروهی از افراد بومی نپال هستند که از صدها سال پیش در کوه‌ها سکونت دارند و اغلب راهنمای کوهنوردان در ارتفاعات مخاطره‌آمیز کوهستان هستند.

کودکی دور از کوهستان‌

نیما در دل قله‌های پوشیده از برف که اجدادش زمانی آن‌ را خانه می‌نامیدند، بزرگ نشد.

او دوران کودکی‌اش در در کاتماندو، پایتخت نپال گذارند و در یک مدرسه معتبر انگلیسی زبان تحصیل کرد.

اما کوهنوردی در خون او بود. پدر و عمو‌های نیما همگی شرپا بودند و طعم سختی‌ها و موفقیت‌هایی که با هویت این مردمان گره خورده را چشیده‌ بودند. اما نیما با این که در پایتخت بزرگ شد، در کنار تجربیات مدرن شهری رابطه‌ای عمیق با میراث کوهنوردی خانواده‌اش برقرار کرد.

«شرپا» - که بخشی از نام خانوادگی نیما هم هست - عمدتا برای توصیف راهنمایان کوهستان یا باربران در منطقه اورست استفاده می‌شود، اما در واقع نام یکی از اقوام بومی ساکن کوه‌های نپال است.

در طول سال آخر دبیرستان که برای امتحانات نهایی سرنوشت‌ساز دوره متوسطه آماده می‌شد، افکارش از کلاس درس به سوی کوهستان به پرواز درآمد.

وقتی به ۱۶ سالگی، یعنی سن قانونی برای شروع کوهنوردی در نپال رسید، تمام فکر و ذکرش کوه‌های هیمالیا بود. او پس از شکستن رکورد جهان به بی‌بی‌سی نپالی گفت: «وقتی برای امتحانات نهایی آماده می‌شدم، ذهنم در کوه‌ها بود.» به محض پایان امتحانات، در حالی که همسن و سالانش پایان دوران مدرسه را جشن می‌گرفتند، او اولین سفر بزرگ خود را آغاز کرد. هدفش بالا رفتن از ماناسلو، هشتمین کوه مرتفع جهان بود.

«کوهستان به تو فرصت دوباره نخواهد داد»

نیما می‌گوید: «در ابتدا هدفم فقط این بود که فیلم و عکس بگیرم و داستان هیمالیا را تعریف کنم.» اما پروژه‌ای که برای ثبت زیبایی کوه‌ها آغاز شد، به سرعت جای خود را به اشتیاق برای صعود داد. در عرض دو سال و ده روز، نیما از تمامی ۱۴ قله مرتفع جهان بالا رفت.

نیما دلیل موفقیت خود را بیش از هر چیز «علاقه به ورزش از سنین جوانی» و انضباط شخصی قوی می‌داند. او می گوید: « یک جسم و ذهن سالم می‌تواند از پس کارهای زیادی برآید. من هر روز به باشگاه نمی‌روم، اما صبح به صبح چند شنای سوئدی انجام می‌دهم.»

او معتقد است داشتن پیشینه شرپا «قدرت روانی»‌‌اش را بالا برده است.

پدر نیما، تاسی لاکپا شرپا، رکورددار جوان‌ترین فردی است که بدون کپسول اکسیژن به قله اورست صعود کرده است. عموهای او، مینگما شرپا و چانگ داوا شرپا، اولین برادرانی بودند که به تمامی ۱۴ قله هشت هزار متری جهان صعود کردند. نیما خود را یک «ورزشکار کوهستانی» می‌داند که به جای پیروی از نقش سنتی شرپا در هدایت دیگران، روی محدودیت‌های فردی خود تمرکز دارد. او با اشاره به کوهنوردانی که هرگز از کوهستان به خانه برنگشتند، می‌گوید: «یاد گرفته‌ام که در کوهستان فرصت دوباره‌ای وجود ندارد.»

نیما بی‌وقفه به دنبال دستیابی به اهداف تازه است.

او می‌گوید سال ۲۰۲۳ وقتی به اورست، بلندترین قله جهان صعود کرد، نمی‌توانست از این دستاورد لذت ببرد چون همه تمرکزش روی هدف بعدی یعنی بالا رفتن از لهوتسه، چهارمین کوه مرتفع دنیا بود.

او ساعت ۲ بامداد به قله اورست رسید و ساعت ۱۱ صبح همان روز به قله لهوتسه صعود کرد.

اما بالا رفتن از کوه‌های پاکستان که معمولاً کوهنوردی در آن به یک فصل در سال محدود می‌شود، یکی از سخت‌ترین چالش‌های نیما بود. با این حال او تنها در یک ماه توانست به پنج قله صعود کند.

او می‌گوید: « نمی‌شود فقط در دهکده‌ها یا هتل‌ها ماند و از طریق مسیرهای که خوب نگهداری شده‌اند به کمپ اصلی رفت. باید کمپ خود را درست کنید، همه چیز را با خود حمل کنید و در مسیر جلو بروید.»

بر خلاف اورست که سفرهای برنامه‌ریزی شده و وجود طناب‌‌های ثابت کوه‌پیمایی را در آن آسان‌تر می‌کند، کوه‌های پاکستان مسیرهای صعود «قدیمی‌»‌تری دارند. نیما می‌گوید: «هیچ‌چیز برایتان از قبل آماده نیست. باید خودتان همه چیز را جمع کنید، با دیگر افراد گروه رابطه قوی برقرار کنید و حتی گاهی اوقات باید سوار اسب هم بشوید.»

موقع صعود به کی‌۲،‌ دومین قله مرتفع جهان نیما مجبور شد با کلاه ایمنی بخوابد چون صخره‌های اطراف کمپ مدام ریزش داشتند.

نیما می گوید برای دستاوردهایی که ممکن است تا ۲۵ سالگی کسب کند، هیجان‌ زیادی دارد. او در حال حاضر با تنها ۱۸سال سن تواسته جایگاه خود را در تاریخ کوهنوردی جهان تثبیت کند.

اما برای او، این تنها آغاز راه است. او قصد دارد به صعود ادامه دهد و محدودیت‌های خود را حتی بیش از این به چالش بکشد. سفر بعدی نیما صعود دوباره به ماناسلو خواهد بود، این بار اما قصد دارد در زمستان و بدون کمک شرپا و بدون کپسول اکسیژن این کار را انجام دهد.

او می‌گوید: « فکر کردن به موفقیت‌هایی که تا ۲۵ سالگی به دست خواهم آورد مرا هیجان‌زده می‌کند.»