انفجار مرگبار در مسجد «امام علی» در سوریه؛ «بمب هنگام نماز منفجر شد»

خبرگزاری رسمی سوریه (سانا) گزارش داد که در انفجاری در مسجد «امام علی» در استان حمص در مرکز این کشور دست‌کم هشت نفر کشته و ۲۰ نفر زخمی شده‌اند. شاهدان عینی گفته‌اند که این انفجار «در حین برگزاری نماز جمعه» و زمانی که مسجد پر از جمعیت بود، رخ داده است.

این انفجار در محله وادی ذهب حمص روی داده است که عمدتا اقلیت‌های علوی و شیعی سوریه در آنجا ساکن‌ هستند.

رسانه‌های دولتی سوریه گزارش دادند که نیروهای امنیتی محل انفجار را محاصره کرده و تحقیقات را آغاز کرده‌اند.

مقامات محلی گفتند که «این انفجار ممکن است ناشی از حمله‌ای انتحاری یا وسیله‌ای انفجاری باشد که در محل، کار گذاشته شده بود.»

یک گروه سنی افراطی به نام «سرایا انصار السنه» اعلام کرد که این حمله را با همکاری گروه دیگری که نامی از آن نبرده و با کارگذاشتن مواد انفجاری در این محل انجام داده است.

درباره این گروه شک و تردیدهایی وجود دارد. نام این گروه ناشناخته اولین بار تابستان امسال با پذیرش مسئولیت بمب‌گذاری مرگبار در کلیسایی در دمشق مطرح شد و تردیدهایی درباره این گروه مطرح شده است.

برخی از ناظران گمان می‌کنند که با توجه به شباهت پیام‌ها و اهداف‌شان، این گروه می‌تواند یکی از گروه‌های وابسته به داعش باشد.

سوریه شاهد چندین حادثه خشونت فرقه‌ای، به ویژه علیه اقلیت علوی بشار اسد، رهبر سابق خودکامه، بوده است.

وزارت خارجه سوریه در بیانیه‌ای این انفجار را محکوم و آن را «جنایتی تروریستی» خواند. در بیانیه این وزارتخانه آمده است: «این اقدام بزدلانه و جنایتکارانه، حمله‌ای آشکار به ارزش‌های انسانی و اخلاقی است.»

وزارت خارجه سوریه گفته است که این حمله با هدف «تضعیف امنیت و ثبات و گسترش هرج و مرج در میان مردم سوریه رخ داده است.»

احمد شرع، رئیس‌جمهور موقت سوریه پس از چند ماه خشونت و قتل‌های انتقام‌جویانه در مناطق وفادار به بشار اسد، رهبر برکنار شده سوریه، خواهان اتحاد در این کشور شده است.

این درخواست آقای شرع چندین روز پس از آن مطرح شد که گزارش شد نیروهای امنیتی دولت جدید سوریه صدها غیرنظامی از اقلیت مذهبی علوی را کشته‌اند.

علویان در حمص مانند لاذقیه و طرطوس اکثریت را ندارند و شدت درگیری‌های فرقه‌ای در این شهر بیشتر است.

اولا گورین، بی‌بی‌سی خبرنگار بی‌بی‌سی، ماه گذشته در گزارشی درباره شدت گرفتن تنش‌ها در حمص نوشت: «هر روز گزارش‌هایی از آدم‌ربایی و تیراندازی‌های سرنشینان خودروها به چشم می‌خورد. ما الگویی از حملات مرگبار به علوی‌ها پیدا کرده‌ایم؛ قتل‌هایی که بی‌سروصدا اتفاق می‌افتند و واکنش اندکی برمی‌انگیزند.»

برخی تحلیلگران پیش‌بینی کرده بودند که پس از سقوط سریع اسد در بیش از یک سال پیش، این احتمال وجود دارد که تنش‌های فرقه‌ای در سوریه تشدید شود.

بیشتر بخوانید: هراس اقلیت‌های سوریه در سایه حکومت جدید؛ «کشته شدند چون علوی بودند»

از علویان سوریه چه می‌دانیم؟

اقلیت مذهبی علوی شاخه‌ای از اسلام شیعه است که در قرون نهم و دهم میلادی در سوریه پدید آمد.

علوی به معنای «پیرو علی» است، امام اول شیعیان که پسرعمو و داماد پیامبر اسلام بود. آن‌ها با شیعیان این باور مشترک را دارند که امام علی «جانشین برحق پیامبر» بوده است.

آن‌ها اقلیتی کوچک در سوریه هستند که از آزار و اذیت و جنگ‌های صلیبی جان به در برده‌اند تا در دوران حکومت خانواده اسد به قدرت رسیدند که بیش از ۵۰ سال به طول انجامید.

علویان حدود ۱۰ درصد از جمعیت سوریه را تشکیل می‌دهند و پس از مسلمانان سنی، دومین گروه مذهبی بزرگ در این کشور هستند.

تمرکز آن‌ها عمدتا در استان‌های ساحلی سوریه، یعنی لاذقیه و طرطوس است، اما در ترکیه، عراق و لبنان نیز برخی از پیروان این مذهب زندگی می‌کنند.

پس از کودتای سال ۱۹۷۰ که به رهبری حافظ اسد، پدر بشار اسد انجام شد، علویان کنترل نهادهای اصلی سوریه و دستگاه‌های امنیتی را در دست گرفتند.

در خاورمیانه، علویان در نگاه سایر مسلمانان بسیار لیبرال یا حتی سکولار تلقی می‌شوند. در دوران حکومت اسد، زنان تشویق نمی‌شدند که حجاب بپوشند و بسیاری از علویان روزه نمی‌گرفتند یا نماز نمی‌خواندند. برخی مسلمانان حتی علویان را یک فرقه بدعت‌گذار می‌دانند.

نفوذ آشکار و کنترل این فرقه بر اهرم‌های قدرت در کشوری که اکثریت آن را سنی‌ها تشکیل می‌دهند، پس از آن‌که اسد در دسامبر سال گذشته به روسیه گریخت، یک‌شبه از بین رفت.