امضای پیمان دفاعی میان عربستان و پاکستان در سایه تشدید تنش در منطقه

پاکستان و عربستان سعودی از امضای یک پیمان دفاعی خبر دادند که بر اساس آن، هرگونه تجاوز علیه هر یک از دو کشور به‌عنوان اقدامی خصمانه علیه هر دو تلقی می شود. توافق دفاعی عربستان و پاکستان که یک قدرت هسته‌ای نظامی است، همکاری‌های امنیتی این دو کشور را در شرایطی که تنش در منطقه افزایش یافته است، به شکل قابل توجهی تقویت می‌کند.

شهباز شریف، نخست وزیر پاکستان، «توافق دفاع متقابل راهبردی» را در جریان سفرش به عربستان امضا کرد.

در بیانیه‌ مشترک دو کشور گفته شده است که این پیمان بر پایه «همبستگی اسلامی و منافع راهبردی مشترک» بنا شده است.

تلویزیون دولتی پاکستان شهباز شریف و محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، را پس از امضای توافق نشان داد که یکدیگر را در آغوش می‌گرفتند.

در این مراسم عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان که به‌عنوان قدرتمندترین فرد این کشور شناخته می‌شود، هم حضور داشت.

دفتر نخست‌وزیر پاکستان در بیانیه‌ای اعلام کرد: «این توافق نشان‌دهنده تعهد مشترک دو کشور به تقویت امنیت خود و دستیابی به امنیت و صلح در منطقه و جهان است. هدف آن توسعه همکاری‌های دفاعی میان دو کشور و تقویت بازدارندگی مشترک در برابر هرگونه تجاوز است. بر اساس این توافق، هرگونه تجاوز به یکی از دو کشور، به‌عنوان تجاوز به هر دو کشور تلقی خواهد شد.»

عربستان سعودی به پاکستان که یک قدرت هسته‌ای است، نفت ارزان و کمک مالی می‌دهد.

ناظران می‌گویند هر دو کشور نسبت به نفوذ منطقه‌ای ایران نگرانی دارند و به دنبال ایجاد موازنه در برابر قدرت‌هایی همچون هند و اسرائیل هستند.

این توافق امنیتی در حالی صورت گرفته است که کشورهای عرب حوزه خلیج فارس نسبت به میزان اتکاپذیری به آمریکا به‌عنوان حافظ امنیت خود بیش از پیش دچار تردید شده‌اند. حمله اسرائیل به قطر این نگرانی‌ها را افزایش داده است.

یک مقام ارشد سعودی درباره زمان‌بندی این توافق به رویترز گفت: «این توافق حاصل سال‌ها گفت‌وگو است. این پاسخی به کشورهای خاص یا رویداد خاصی نیست بلکه تثبیت همکاری عمیق و دیرینه میان دو کشور است.»

تلاش اسرائیل برای کشتن رهبران سیاسی حماس با حمله هوایی به دوحه - در حالی که آن‌ها در حال بررسی یک طرح آتش بس با میانجی‌گری قطر بودند - کشورهای عربی را خشمگین کرد.

این پیمان می‌تواند محاسبات راهبردی را در منطقه‌ای حساس و پرتنش تغییر دهد. کشورهای متحد آمریکا از جمله امیرنشین‌های منطقه خلیج فارس، برای رفع نگرانی‌های امنیتی دیرینه در تلاش بوده‌اند تا روابط خود را با هر دو کشور ایران و اسرائیل تثبیت کنند.

اما جنگ غزه وضعیت منطقه را برهم زده است و قطر در طول یک سال دو بار مورد حمله مستقیم قرار گرفته است؛ یک بار توسط ایران و یک بار توسط اسرائیل.

توافق دفاعی میان عربستان و پاکستان چند ماه پس از آن صورت می‌گیرد که پاکستان در ماه مه (تقریبا چهار ماه پیش) درگیری نظامی کوتاهی با رقیب خود، هند، داشت.

راندهیر جایسوال، سخنگوی وزارت خارجه هند، روز پنج‌شنبه در پستی در شبکه اجتماعی ایکس گفت که «هند از این تحول آگاه است و دهلی‌نو پیامدهای آن را برای امنیت هند و ثبات منطقه بررسی خواهد کرد.»

یک مقام ارشد سعودی که نخواست نامش فاش شود به رویترز گفت که عربستان باید همزمان با تقویت روابطش با پاکستان، رابطه خود را با هند که رقیب پاکستان و قدرتی هسته‌ای است هم متعادل نگه دارد.

او گفت: «روابط ما با هند اکنون قوی‌تر از هر زمان دیگری است. ما به رشد این رابطه ادامه خواهیم داد و به هر طریقی که بتوانیم در جهت صلح منطقه‌ای مشارکت خواهیم کرد.»

در پاسخ به این پرسش که آیا پاکستان بر اساس این پیمان موظف خواهد بود برای عربستان سعودی پوشش دفاعی هسته‌ای فراهم کند، این مقام گفت: «این یک توافق دفاعی جامع است که همه ابزارهای نظامی را در بر می‌گیرد.»