وزیر ارشاد اسلامی ایران یک جشنواره سینمایی را به بهانه عکس «بدون حجاب» سوسن تسلیمی در پوستر آن لغو کرد

یک هفته پس از رونمایی از پوستر امسال جوایز انجمن فیلم کوتاه خانه سینما با عکسی از سوسن تسلیمی،‌ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ایران دستور لغو این جشنواره را صادر کرد. علت «استفاده از تصویر زن بی‌حجاب » در پوستر امسال جوایز ایسفا عنوان شده است. پیشتر این پوستر و پوشش عده‌ای از حاضران با انتقاد شدید گروه‌‌های تندرو مواجه شده بود.

هفته گذشته در مراسمی در خانه سینما از پوستر امسال انجمن فیلم کوتاه، معروف به جوایز ایسفا، رونمایی شد. این انجمن با تقدیر از سوسن تسلیمی، بازیگر سرشناس سینمای ایران، که سال‌هاست خارج از این کشور زندگی و فعالیت هنری می‌کند، اعلام کرد جایزه ویژه امسال ایسفا به او اهدا می‌شود.

به این مناسبت پوستر این جشنواره با طراحی طاها ذاکر،‌ عکسی از سوسن تسلیمی در نمایی از فیلم توقیف‌شده «مرگ یزدگرد»، اثر بهرام بیضایی، است.

محمد مهدی سموعی،‌ رئیس روابط عمومی وزارت ارشاد اسلامی، با اعلام لغو این جشنواره به دستور محمدمهدی اسماعیلی،‌ وزیر ارشاد،‌ درباره عکس خانم تسلیمی به خبرگزاری ایرنا گفت: «گر چه این تصویر مربوط به صحنه‌ای از یک فیلم است، اما آن فیلم مربوط به پیش از قانونی شدن حجاب است و با توجه به حساسیت‌هایی که در جامعه به کشف حجاب در این روزها به وجود آمده، انتشار این پوستر، با مصالح اجتماعی در تضاد است.»

در مراسمی که روز شنبه ۲۴ تیرماه در خانه سینما شماره یک برگزار شد،‌ امیر توده روستا، رئیس هیات مدیره انجمن فیلم کوتاه، با اعلام خبر اعطای نشان ایسفا به سوسن تسلیمی، او را هنرمندی دانست که «سالیان دور، نقاب از چهره گشود و در زندگی خود بازیگری قدرتمند باقی ماند. او با نقش پیشرو خود به ما آموخت، آزادی هنر و هنرمند از خلق هر اثر هنری فراتر است.»

طاها ذاکر، طراح پوستر هم در مراسم رونمایی درباره خانم تسلیمی گفته بود: «ما در این سال‌ها تبعید خودخواسته، مرگ خودخواسته و بازنشستگی خودخواسته را داشته‌ایم. کسی که تصویر او بر این پوستر نقش بسته است تبعید خودخواسته را برگزید.»

سوسن تسلیمی، از بازیگران بزرگ ایران است که در ده‌ها فیلم و نمایشنامه از جمله فیلم‌های چریکه تارا،‌ باشو غریبه کوچک،‌ شاید وقتی دیگر و همچنین سریال تلویزیونی سربداران حضوری درخشان داشته است. او در دهه ۶۰ خورشیدی به سوئد مهاجرت کرد.

انتشار تصاویر برگزاری مراسم رونمایی پوستر با انتقاد گروه‌های تندرو رو‌به‌رو شد. براساس تصاویر منتشر شده عده‌ای از حاضران حجاب اجباری بر سر نداشتند.

روزنامه کیهان با انتقاد از این مراسم نوشت که بعضی از حضار «اقدام به عدم رعایت هنجارها و قوانین کشور در زمینه پوشش و لباس» کرد‌ه‌اند.

این روزنامه،‌ پوستر طراحی‌شده این دوره ایسفا را هم «نوعی دهن‌کجی به فرهنگ عمومی و قوانین» ایران دانست و خواهان برخورد با این جشنواره شد.

دیروز هم سایت «سینما پرس» پوستر این جشنواره را «شنیع» و «مراسم» برگزار شده را مبتذل خواند و از آنچه که «سکوت و انفعال» مدیران سازمان سینمایی خواند،‌ به‌شدت انتقاد کرد.

انجمن فیلم کوتاه ایران تشکلی صنفی و غیردولتی و زیرمجموعه‌ خانه سینماست. جوایز این انجمن به فیلم‌های کوتاه داده می‌شود و امسال سیزدهمین دوره برگزاری آن است.

جشنواره‌ای همراه و «همرنگ» با «مردمی دادخواه و معترض»

اسماعیل منصف،‌ دبیر دوره امسال ایسفا هفته گذشته با اشاره به اعتراضات خونبار پاییز پارسال در ایران، گفت: «سیزدهمین دوره جوایز ایسفا در شرایطی برگزار می‌شود که جامعه ایران برای رسیدن به خواسته‌های به‌حق خود، مسیر سخت و دردناکی را طی می‌کند. همه می‌دانیم چه حوادث تلخی رخ داد که هنوز از زیر بار غم آن بیرون نیامده‌ایم و غبار غمی که به خاطر از دست دادن فرزندان سرزمینمان بر قلب ما نشسته است، شاید هرگز زدوده نشود.»

او به تهدیدها و بازداشت سینماگران اشاره کرد و گفت: «بعضی از همکارانمان به زندان افتادند؛ برخی به اشکال مختلف ممنوع‌الکار شدند، برخی خودخواسته خود را ممنوع‌الکار کردند و گوشه انزوا گزیدند، برخی طاقت نیاوردند و کوچ کردند و غم غربت را به غم ماندن در وطن ترجیح دادند و دردناک‌تر از همه، برخی جان‌به لب‌گشته، خودکشی را تنها راه چاره یافتند.»

اشاره او به کیومرث پوراحمد،‌ از مهمترین فیلمسازان نسل بعد از انقلاب ۵۷ و از منتقدان شرایط کنونی در ایران بود که فروردین امسال در ۷۳ سالگی درگذشت. مقامات قضایی ایران گفتند که او خودکشی کرده است.

آقای منصف در ادامه گفت که با همه اینها این جشنواره به جای «انفعال» و خاموشی تصمیم گرفته به کارش ادامه دهد: «ما معتقدیم مطالبه‌گر هستيم و این ذات کنشگر بودن ما، باعث به چالش کشیدن چارچوب‌های تحمیلی در سینما خواهد شد.»

دبیر جوایز ایسفا گفت که سینمایی که اکنون در ایران میدان‌داری می‌کند «هیچ قرابتی با خواسته‎‌های اصلی مردم ندارد» و افزود که آنها سعی می‌کنند که رنگ جامعه را به خود بگیرند: «جامعه‌ای با مردمی دادخواه و معترض به نداشتن خواسته‌های به‌حقشان.»

مرضیه برومند، مدیرعامل خانه سینما، هم در این مراسم صحبت کرد و گفت که از کودکی دوست سوسن تسلیمی بوده است.

او در حالیکه کنار پوستر ایستاده بود گفت: «من و سوسن از بچگی با هم بزرگ شدیم؛ هم‌مدرسه و هم‌محله بودیم و با هم تئاتر کار کردیم. امروز کنار سوسن ایستاده‌ام در حالی که این همه از هم دوریم، البته هر کدام به نوعی وظیفه فرهنگی و اجتماعی خود را انجام می‌دهیم.»

حمایت سینماگران از اعتراضات در ایران و مخالفت آشکار بازیگران زن با حجاب اجباری به برخوردهایی از جمله تهدید به ممنوعیت فعالیت و خروج از کشور، بازداشت و محکومیت به زندان و مجازات‌های دیگر منجر شده است.

در روزهای اخیر دادگاه‌های ایران افسانه بایگان، آزاده صمدی و لیلا بلوکات را محکوم کرده‌اند. این احکام اعتراض‌های زیادی را برانگیخته و به ویژه محازات خانم‌ها صمدی و بایگان با محکوم کردن آن‌ها به مراجعه به روانشناس با انتقادهای زیادی را در پی داشته است