جرج گروان؛ ستاره‌‎ای که اولین گل بارسلونا را زد و به اسپانیایی‌ها خطا کردن را یاد داد

لیونل مسی با رکورد ۶۷۲ گل بهترین گلزن تاریخ بارسلونا است، اما چقدر در مورد فوتبالیست اسکاتلندی که اولین گل رسمی این باشگاه را زد، می‌دانید؟

در کنار نام مسی، نام جرج جردی گروان نیز در کتاب فوتبال اسپانیا باقی خواهد ماند، بازیکنی که در اولین دوره کوپا ماکایا (نمونه اولیه جام حذفی فوتبال اسپانیا) در فصل ۱-۱۹۰۰ گل زد.

اما چگونه ارتباط بین باشگاهی که بعدا یک ابر باشگاه فوتبال با تماشاگرانی در سراسر جهان شد، با پسری اهل لانارکشر و کارخانه‌های نساجی آیرشر و رنفروشر عصر ویکتوریا برقرار شد؟

مانل توماس و مایک رابرتز، مورخ‌های بارسلونا به بی‌بی‌سی اسکاتلند در مورد این که چطور باشگاه در آن زمان سراغ اسکاتلند رفت، توضیح دادند.

چرا بارسلونا؟

او سال ۱۸۷۸ در دالزیل حومه شهر مادرول اسکاتلند به دنیا آمد. دلیل سفرش به اسپانیا کارخانه نساجی جانستون شیلدز بود. کسب و کار رونق داشت اما مشکلی پیش آمد. کارخانه در سال ۱۸۹۱ ساعات کار بچه‌ها را محدود کرد و همچنین گفت که زنان تا چهار هفته پس از به دنیا آوردن فرزندانشان نمی‌توانند کار کنند.

جانستون شیلدز با داشتن حق ثبت اختراع برای طراحی و تولید پارچه های توری، و با درک اهمیت روزافزون بارسلونا به عنوان یک مرکز حمل و نقل اروپایی که قوانین محدودکننده کار در آن کمتر بود، کارخانه ای را در منطقه سن‌مارتی که آن موقع در شمال شهر بود، ایجاد کرد.

کارخانه سپس تعدادی کارگر اسکاتلندی از جمله گروان را برای آموزش کارگران محلی به کاتالونیا فرستاد.

گروان فوتبال را با بازی برای تیم کارخانه با نام «اف‌سی اسکوز» (تیم اسکاتلندی) آغاز کرد. باشگاه بارسلونا نیز سال ۱۸۹۹ توسط هانس گامپر، تاجر سوئیسی ایجاد شده بود. او خودش برای تیم اف‌سی زوریخ سوئیس بازی می‌کرد. بارسلونا باشگاهی بود که به گفته توماس «بیشتر جنتلمن‌های پولدار خارجی» در آن بازی می‌کردند.

رقیب همشهری آن‌ها تیم کاتالا بود که سیاست‌های سختگیرانه‌ای برای جذب بازیکنان خارجی داشت و به طور کامل از تجار محلی تشکیل شده بود. چیزی معادل اتلتیکو بیلبائو در حال حاضر.

جنجال اسکاتلندی

کاتالا که کم کم متوجه شده بود برای این که بتواند با بقیه تیم‌ها رقابت کند، باید سیاست جذب بازیکنش را تغییر دهد، در فوریه ۱۹۰۰ در حالی در یک بازی «دوستانه‌» مقابل بارسلونا به زمین رفت که دست‌کم شش بازیکن از باشگاه های مختلف اسکاتلند از جمله گروان را یواشکی به خدمت گرفته بود.

به هر حال بارسا بدون این که از تغییر سیاست جذب بازیکن کاتالا خبر داشته باشد وارد زمین شد و در یک دیدار بسیار خشن و جنجالی و در حالی که کاتالا که از بازیکنان اسکاتلندی استفاده می‌کرد، مسابقه را با هشت بازیکن به پایان رساند، بارسلونا چهار بر صفر شکست خورد.

ویلی گلد، هم‌تیمی و هموطن گروان مشت محکمی روی چانه استن هریس، جنتلمن انگلیسی بارسلونا فرود آورد که یک کارت قرمز مستقیم به همراه داشت.

رابرتز می‌گوید که بارسلونا «از نظر اخلاقی خشمگین» بود و حتی با یک آگهی مطبوعاتی اعلام کرد که: «دیگر با اسکاتلندی‌ها بازی نخواهد کرد.»

رابرتز که نویسنده کتاب «فوتبال در بارسلونا ۱۹۰۲-۱۸۹۲» است می‌گوید با توجه به این بارسلونا از قبل هم تیمی چند ملیتی بود، این مسئله چیزی فراتر از ریاکاری یا تکبر طبقاتی به شمار می‌رفت.

او گفت: «بازیکنان بارسلونا جنتلمن‌هایی آماتور بودند در حالی که جوهر بازیکنان اسکاتلندی متفاوت بود. آن‌ها کارگران قوی هیکل کارخانه نساجی بودند.»

مسئله این بود گروان (که می‌توانست در هر پستی بازی کند؛ یک هفته در پست مدافع و هفته دیگر در پست بال چپ و همه جا هم با استانداردهای آن زمان بارسلونا بهترین بود) و رفقای اسکاتلندی‌اش بهترین بازیکنان شهر بودند.

کوپا ماکایا و تغییر سیاست

با این شرایط بود که اولین دوره کوپا ماکایا در فصل ۱-۱۹۰۰ از راه رسید. این اولین تورنمنت فوتبال در اسپانیا بود که توسط یک تاجر و هوادار فوتبال به نام آلفونسو ماکایا بنیان گذاشته شد.

رابرتز می‌گوید: «این تورنمنتی بود که انتظار می‌رفت بارسا قهرمان آن شود.»

بارسا در حرکتی غافلگیرکننده سیاست ممنوعیت جذب بازیکنان اسکاتلندی را لغو کرد و سه بازیکن اسکاتلندی از جمله گروان را به عنوان مهاجم به خدمت گرفت.

قضیه فقط این نبود و بارسا حتی اسکاتلندی‌هایی را که قبلا از آن‌ها پرهیز می‌نمود را عضو افتخاری باشگاه کرد.

بازی مورد نظر با پیروزی ۱-۲ هیسپانیا که خودش هم شش بازیکن اسکاتلندی گرفته بود، تمام شد. اما گل اول مسابقه را مهاجمی زد که به تازگی از مادرول آمده بود و از همان زمان خودش را وارد کتاب تاریخ بارسلونا کرد.

رابرتز می‌گوید: «او چهره‌ای اسطوره‌ای در باشگاه است. مسی رکورددار گل‌زنی در بارسلونا است اما گل اول را گروان زد.»

در حالی که یک صورتحساب پرداخت نشده بار در هتل کازانواس شهر منجر به لغو عضویت بازیکنان اسکاتلندی بارسلونا شد، توماس می‌گوید میراث آن‌ها برای بارسا انکار نشدنی است.

او گفت: «بازیکنانی اسکاتلندی بخشی از گروهی بودند که بارسا در نهایت از دل آن بیرون آمد.»

گروان مدتی طولانی را در اسکاتلند گذراند و حتی رئیس یکی از اتحادیه‌های کارگران نساجی شد. او مهمان افتخاری مسابقه دوستانه سال ۱۹۵۷ بین اسکاتلند و اسپانیا در ورزشگاه همپدن پارک بود و ۱۱ سال پس از آن بازی درگذشت.

شاید بتوان گفت که جالب‌ترین بخش خاطره گروان نه زدن اولین گل بارسلونا در یک مسابقه رسمی که این نکته بود که به مردم آنجا یاد داد که چگونه می‌توانند در یک مسابقه فوتبال خطا کنند.