کپک‌های مخاطی؛ ساکنان نامرئی اما شگفت‌انگیز طبیعت

تصویری کلوزآپ از کپک لزج؛ اسپورانژیوم‌ها دارای سرهای قرمز و سفید هستند و قطرات آب به آن‌ها چسبیده است.

منبع تصویر، Barry Webb

توضیح تصویر، اثر «کپک لزج درخشان» از بری وب، برنده جایزه منتخب مردم در بخش ماکرو جوایز عکاسی بریتانیا در سال ۲۰۲۵ شد
    • نویسنده, ویکتوریا کوک
    • شغل, بی‌بی‌سی

به دنیای کپک مخاطی خوش آمدید.

این تصاویر که بری وب، عکاس گرفته است نمای نزدیکی از ارگانیسم تک‌سلولی کپک مخاطی است. نمایی که با چشم غیر‌مسلح قابل مشاهده نیست.

بری با استفاده از لنز‌های قدرتمند ماکرو و ترکیب چندین عکس ثابت توانسته‌ است تا ساختار میکروسکوپی این موجودات را که در همه جا از جنگل‌ تا صحرا رشد می‌کنند به نمایش درآورد.

بری برنده جوایزی برای کارهای خود شده است، از جمله عکس‌های منتخب بخش ماکرو در جوایز عکاسی بریتانیا.

عکسی بسیار نزدیک از کپک لزج؛ به‌صورت پنج کره زردرنگ بر روی ساقه‌های قهوه‌ای خمیده دیده می‌شود.

منبع تصویر، Barry Webb

توضیح تصویر، اگر خود را به اندازه یک کنه کوچک کنید و در جنگل قدم بزنید، کپک لزج را به این شکل خواهید دید
یک اسپورانژیوم کپک لزج به رنگ نارنجی و مشکی با دو کنه صورتی روی آن.

منبع تصویر، Barry Webb

توضیح تصویر، وقتی بری در حال عکاسی از این کپک مخاطی بود، فکر می‌کرد که روی آن گرد و غبار نشسته است. اما در خانه، تازه متوجه شد که دو کنه‌ ریز را ثبت کرده که به‌سوی آسمان دست دراز کرده‌اند
کپک لزج ممکن است با چشم غیرمسلح این‌گونه دیده شود.
توضیح تصویر، کپک لزج ممکن است با چشم غیرمسلح این‌گونه دیده شود
بری می‌گوید که می‌توان کپک لزج را در هر جایی پیدا کرد و مردم را تشویق می‌کند تا باغچه‌ها و توده‌های کمپوست خود را جست‌وجو کنند

منبع تصویر، Barry Webb

توضیح تصویر، بری می‌گوید که می‌توان کپک مخاطی را در هر جایی پیدا کرد و مردم را تشویق می‌کند تا باغچه‌ها و توده‌های کمپوست خود را جست‌وجو کنند
این کپک لزج درون سوراخی از یک برگ ثبت شده است. اگر با دقت زیاد نگاه کنید، می‌توانید انعکاس تصویر بری را در قطرات آب ببینید.

منبع تصویر، Barry Webb

توضیح تصویر، این کپک مخاطی درون سوراخی از یک برگ ثبت شده است. اگر با دقت زیاد نگاه کنید، می‌توانید انعکاس تصویر بری را در قطرات آب ببینید
نمونه‌هایی یخ‌زده از کپک‌های لزج میکروسکوپی با پوششی بلورین

منبع تصویر، Barry Webb

توضیح تصویر، نمونه‌هایی یخ‌زده از کپک‌های مخاطی میکروسکوپی با پوششی بلورین
بری این نوع کپک لزج را به شوخی شبیه موهایی پریشان و به‌هم‌ریخته توصیف می‌کند

منبع تصویر، Barry Webb

توضیح تصویر، بری این نوع کپک مخاطی را به شوخی شبیه موهایی پریشان و به‌هم‌ریخته توصیف می‌کند
کپک‌های لزج بسیار ریزی که به رگبرگ مرکزی یک برگ خاس چسبیده‌اند

منبع تصویر، Barry Webb

توضیح تصویر، کپک‌های مخاطی بسیار ریزی که به رگبرگ مرکزی یک برگ خاس چسبیده‌اند
کپک‌های لزج گاهی شبیه آدمک‌های کوچکی به نظر می‌رسند که دستانشان را به سوی آسمان بلند کرده‌اند.

منبع تصویر، Barry Webb

توضیح تصویر، کپک‌های لزج گاهی شبیه آدمک‌های کوچکی به نظر می‌رسند که دستانشان را به سوی آسمان بلند کرده‌اند
این تصویر از یک خرخاکی که در حال خوردن مقداری کپک لزج است، برای بری جایزه‌ بخش «دنیای طبیعی» مجله نیوساینتیست را به ارمغان آورد

منبع تصویر، Barry Webb

توضیح تصویر، این تصویر از یک خرخاکی که در حال خوردن مقداری کپک مخاطی است، برای بری جایزه‌ بخش «دنیای طبیعی» مجله نیوساینتیست را به ارمغان آورد
بری که باغبان است، دوربینش را همیشه با خود به محل کار می‌برد تا اگر با گونه‌ای غیرمعمول روبه‌رو شد، بتواند از آن عکس بگیرد.

منبع تصویر، Barry Webb

توضیح تصویر، بری که باغبان است، دوربینش را همیشه با خود به محل کار می‌برد تا اگر با گونه‌ای غیرمعمول روبه‌رو شد، بتواند از آن عکس بگیرد

بری می‌گوید پیش از آنکه در سال ۲۰۱۹ با دنیای کپک‌های مخاطی آشنا شود اصلا نمی‌دانست که آنها وجود دارند.

حرفه او باغبانی است اما عکاس آماتور مشتاقی است که دوران قرنطینه کووید باعث شد وقت بیشتری برای شکار لحظه‌های این موجودات ریز صرف کند.

بری توضیح می‌دهد: «این موجودات قارچ یا گیاه و جانور نیستند. بیشتر شبیه موجودات تک‌سلولی یا آغازیان و آمیب‌ها هستند».

او به طور متمرکز در عکس‌هایش به اندام‌های زایشی و بارده کپک مخاطی می‌پردازد که رنگ و نقش‌های شگفت‌آوری دارند و هاگ‌ یا اسپور از آنها آزاد می‌شود.

بری توضیح می‌دهد که چگونه کپک مخاطی از باکتری‌ها، جلبک‌ها و انواع قارچ‌ها تغذیه می‌کند و چه نقش مهمی در اکوسیستم دارند.

انجمن سلطنتی باغبانی بریتانیا (مرجع معتبر در باغبانی و گیاه‌شناسی) می‌گوید کپک مخاطی «کاربرد‌های عملی شگفت‌آوری» از جمله شبیه‌سازی نقشه‌های سیستم حمل‌ونقل شهری و کاوش برای ماده تاریک در اختر‌فیزیک دارد.

بری وب در میان برگ‌ها و شاخه‌های کف جنگل زانو زده، به دوربینش نگاه می‌کند و روند کار را برای خبرنگار ویکتوریا کوک که کنار او زانو زده، توضیح می‌دهد.
توضیح تصویر، تجهیزات ساده‌ بری شامل یک دوربین کوچک، سه‌پایه و بالشتک زانویی است

شیوه عکاسی بری از یک دوربین کوچک، سه‌پایه و یک بالشتک زیر زانو تشکیل شده است و او کارش را به من نشان می‌دهد. (من هم به عنوان خبرنگار نباید بعد از این نباید بالشتک زیر زانو را فراموش کنم.)

عکس‌برداری از کپک مخاطی کار آسانی نیست هرچند فناوری در سال‌های اخیر آن را ساده‌تر کرده است.

بری توضیح می‌دهد که به دلیل اندازه سوژه عکاسی «یک عکس نمی‌تواند حق مطلب را ادا کند چون نمی‌تواند وضوح کافی را در هیچ قسمت از تصویر به دست آورد».

او توضیح می‌دهد که از روشی به نام تمرکز مرحله‌ای استفاده می‌کند که در آن چندین عکس از یک سوژه با فاصله‌های مختلف فوکوس گرفته می‌شود سپس تصاویر با نرم‌افزار ترکیب می‌شوند تا عمق میدان بیشتر و وضوح کامل در تمام تصویر ایجاد شود.

«چندین عکس می‌گیرم، که در هر کدام بخش‌های کوچکی وضوح یا فوکوس بالایی دارد و سپس همه این تصاویر را به کمک نرم‌افزار تبدیل به تصویر نهایی می‌کنم».

چندین سال پیش بری ناچار بود وضوح تصویر یا فوکوس را هر یک از ۱۰۰ تصویر تنظیم کند اما اکنون نرم‌افزار این کار را انجام می‌دهد.

او می‌گوید:«این برنامه و شیوه بسیار هوشمندانه است».