پادشاه اردن: بدون کشور فلسطین خاورمیانه محکوم به فنا است
ملک عبدالله دوم، پادشاه اردن، همزمان با امضای توافق آتشبس در شرمالشیخ هشدار داده است که خاورمیانه روی خوش نخواهد دید و محکوم به فنا است مگر اینکه فرایند صلح به تشکیل کشور فلسطین منجر شود.
ملک عبدالله این هشدار را در گفتگویی اختصاصی با بیبیسی طرح کرد آن هم در حالی که آماده حضور در اجلاس روز دوشنبه در شرم الشیخ میشد.
این نشست در عصر روزی برگزار شد که حماس آخرین گروگانهای زنده اسرائیلی را که در غزه نگه داشته شده بودند، در ازای آزادی زندانیان و بازداشتیهای فلسطینی آزاد کرد.
ملک عبدالله گفت: «اگر این مشکل را حل نکنیم، اگر آیندهای برای اسرائیلیها و فلسطینیها و یک رابطه بین جهان عرب و مسلمان و اسرائیل پیدا نکنیم، محکوم به نابودی هستیم.»
ملک عبدالله گفت منطقه شاهد شکست تلاشهای زیادی برای صلح بوده است و اجرای راه حل دو کشوری، یک دولت مستقل فلسطینی در کرانه باختری و غزه در کنار اسرائیل، تنها پاسخ است.
پادشاه اردن گفت: «امیدوارم بتوانیم اوضاع را به مسیر صلح بازگردانیم، اما با داشتن یک افق سیاسی، چون اگر این مشکل را حل نکنیم، دوباره همین وضع پیش خواهد آمد.»
دولت فعلی اسرائیل بارها راه حل دو کشور را رد کرده است. در مجمع عمومی سازمان ملل ماه گذشته، بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل یک بار دیگر موکدا با آن مخالفت کرد.
آقای نتانیاهو در آن سخنرانی افزود: «در واقع، آنها عملا یک دولت فلسطینی داشتند در غزه. با آن دولت چه کردند؟ صلح؟ همزیستی؟ نه، بارها و بارها بدون تحریک به ما حمله کردند، موشکهایشان را به سوی شهرهای ما شلیک کردند، کودکان ما را کشتند، غزه را به یک پایگاه ترور تبدیل کردند که از آنجا قتل عام هفتم اکتبر را ترتیب دادند.»
با این حال، در همان نشست سازمان ملل بود که رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، ملک عبدالله و دیگر رهبران منطقه را به جلسهای برای تشریح طرح صلح خود دعوت کرد.
ملک عبدالله در گفتگو خود با بیبیسی تصریح کرد: «پیامی که او به همه ما داد این بود که، "این باید متوقف شود. همین حالا باید متوقف شود." و ما گفتیم، "میدانید آقای رئیسجمهور، اگر کسی بتواند این کار را انجام دهد، شما هستید."»
با اشاره به خشونتهای دو سال گذشته، از جمله جنگ اسرائیل با ایران و حمله اسرائیل به رهبران حماس در قطر ماه گذشته، ملک عبدالله پرسید: «چقدر به یک درگیری منطقهای، اگر نه شمالی جنوبی، نزدیک شدیم که میتوانست کل جهان را در بر بگیرد؟»
ملک عبدالله درباره بنیامین نتانیاهو گفت که «به هیچ چیزی که او میگوید اعتماد» ندارد. اما باور دارد که اسرائیلیهایی هستند که رهبران عرب میتوانند با آنها برای ایجاد صلح همکاری کنند.
در مورد حماس وباور کردن وعده آنها در واگذاری اداره غزه به یک نهاد مستقل فلسطینی طبق توافق آتشبس، ملک عبدالله گفت که از سوی کسانی که «بسیار از نزدیک با آنها کار میکنند، قطر و مصر، که احساس بسیار بسیار خوشبینی دارند که آنها به آن پایبند خواهند بود» اطمینان داده شده است.
اما پادشاه اردن هشدار داد که «فرصت شیطنت در جزئیات» توافق میانجیگری شده توسط دونالد ترامپ است، و پس از رسیدن به آتشبس در غزه، ضروری است که رئیسجمهور آمریکا در این فرایند درگیر باقی بماند.
او گفت: «در گفتگوهای ما با رئیسجمهور ترامپ، او میداند که این فقط غزه نیست، فقط یک افق سیاسی خاص نیست. منظورم این است که او به دنبال آوردن صلح به کل منطقه است. و این اتفاق نمیافتد مگر اینکه فلسطینیها آیندهای داشته باشند.»
اردن از۱۹۹۴ با وجود مخالفت بسیاری در داخل کشور، با اسرائیل معاهده صلح دارد. بیش از ۵۰ درصد جمعیت اردن فلسطینیتبار هستند. با این حال اردن و اسرائیل در برخی موضوعات امنیتی همکاری میکنند.
این صلح توسط پدر فقید پادشاه فعلی، ملک حسین، با نخستوزیر فقید اسرائیل اسحاق رابین توافق شد. آقای رابین سال بعد توسط یک افراطی یهودی ترور شد. من از ملک عبدالله پرسیدم که آیا گمان میکند در طول زندگی خود یک توافق صلح نهایی شامل دولت فلسطینی را خواهد دید؟
او گفت: «باید چنین فکر کنم، چون جایگزین احتمالا به معنای پایان منطقه خواهد بود. پدرم را به یاد دارم که در پایان زندگی میگفت، "من صلح برای فرزندانم و فرزندان آنها میخواهم." من دو نوه دارم؛ آنها سزاوار صلح هستند. چقدر وحشتناک خواهد بود اگر آنها بزرگ شوند و همان چیزی را بگویند که پدرم سالها پیش گفت؟»
«و فکر میکنم همین است که مرا و بسیاری از ما در منطقه را مجاب کرده، که صلح تنها گزینه است. چون اگر رخ ندهد، چند بار غرب، به ویژه آمریکا، به داخل این موضوع کشیده می شود؟ ۸۰ سال گذشته است. و فکر میکنم زمان آن رسیده که همه ما بگوییم بس است.»
طبق گفته مقامهای وزارت بهداشت در غزه که در کنترل حماس است، بیش از ۶۷ هزار نفر در حملات ارتش اسرائیل در غزه از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ کشته شدهاند.
تاریخ و گذشته منطقه دلایل زیادی برای امیدواری نمیدهد اما ملک عبدالله باور دارد این یک لحظه واقعی برای تحقق این امید است.
