راستی‌آزمایی: ایران از چه موشک‌هایی در حمله به اسرائیل استفاده کرد؟

ارتش اسرائیل می‌گوید ایران ۳۰۰ موشک و پهپاد به طرف این کشور شلیک کرد. به گفته ارتش اسرائیل، در این حمله از۱۷۰ پهپاد، ۱۲۰ موشک بالستیک و ۳۰ موشک کروز استفاده شد.

اسرائیل می‌گوید تنها تعداد کمی از این پرتابه‌ها با عبور از لایه‌های پیچیده دفاع هوایی این کشور به خاکش اصابت کردند.

به گفته ارتش اسرائیل، از میان ۳۰ موشک کروز، ۲۵ فروند پیش از رسیدن به اسرائیل ساقط شدند.

کوتاه‌ترین مسیر بین ایران و اسرائیل هزار کیلومتر است که از عراق، سوریه و اردن می‌گذرد.

به جز ایران، پرتابه‌هایی از عراق، سوریه و یمن هم به طرف اسرائیل شلیک شدند. آمریکا، بریتانیا، فرانسه و اردن، در کنار اسرائیل، در ساقط کردن موشک‌ها و پهپادهای ایران نقش داشتند.

ایران از چه نوع سلاح‌هایی استفاده کرد؟

حکومت ایران رسما درباره نوع سلاح‌های به کار رفته در این عملیات اظهار نظر نکرده است اما در گزارشی که در تلویزیون ایران درباره حمله به اسرائیل پخش شد، پهپاد شاهد ۱۳۶، موشک بالستیک عماد و موشک کروز پاوه دیده می‌شدند.

خبرگزاری رسمی جمهوری اسلامی، ایرنا، هم از موشک‌های بالستیک خیبرشکن و عماد و موشک‌ کروز پاوه به عنوان سلاح‌های شلیک شده در این عملیات نام برده است.

سایت مشرق هم گزارش داد که از موشک قدر هم در این عملیات استفاده شده است.

موشک عماد

تصاویری که رسانه‌های ایران از شلیک این سلاح‌ها به طرف اسرائیل منتشر کرده‌اند در کنار بقایای پرتابه‌هایی که بعد از ساقط‌‌ شدن در اردن، اسرائیل و عراق دیده شدند، و مقایسه آنها با تصاویر رسمی از آزمایش این سلاح‌ها یا نمایش آنها در رژه‌های نظامی در ماه‌ها و سال‌های گذشته، استفاده از بعضی این سلاح‌ها را تايید می‌کند.

مثلا بر روی بقایای موشکی که در ساحل «بحرالمیت» فرود آمد و دو روز بعد ارتش اسرائیل در کنفرانسی خبری به نمایش گذاشت شماره سریالی دیده می‌شود که با شماره سریال روی تصاویر رسمی از موشک «عماد» تشابه دارد.

در تصویری هم که در توییتر از قطعه‌ای که در شهر کرک در اردن به زمین افتاد منتشر شد، یک ورقه فلزی با یک شماره سریال دیده می‌شود.

«فابیان هینز»، کارشناس سلاح‌های ایران در موسسه بین‌المللی مطالعات استراتژیک می‌گوید این شماره سریال بسیار مشابه شماره سریال‌هایی است که پیشتر روی موشک‌های عماد دیده شدند.

آقای هینز به بی‌بی‌سی گفت ورق فلزی نازک در تصویر، مشابه بخشی از بدنه موشک‌هایی است که با سوخت مایع کار می‌کنند در حالیکه موشک‌های سوخت جامد به بدنه‌هایی از جنس فولاد یا فیبر کربن نیاز دارند تا بتوانند در مقابل فشار مقاومت کنند.

بخش پروژه دفاع موشکی در مرکز مطالعات بین‌المللی و استراتژیک، عماد را موشک بالستیک ۱۶ متری، با سوخت مایع، برد ۱۷۰۰ کیلومتر و قابلیت حمل ۷۵۰ کیلوگرم توصیف می‌کند. ایران می‌گوید عماد اولین موشک ساخت داخل است که قابلیت هدایت و کنترل تا لحظه اصابت به هدف را دارد.

عماد نوع دیگری از موشک شهاب ۳ است که از موشک نودونگ کره شمالی الگوبرداری شده است.

کارشناسان می‌گویند لحظه شلیک موشک عماد را می‌توان در تصاویر منتشرشده در رسانه‌های ایران از حمله به اسرائیل مشاهده کرد.

به گفته فابیان هینز ، به جز «عماد»، «قدر» و «خیبرشکن» هم در تصاویر شلیک موشک‌ به اسرائیل قابل تشخیص هستند.

موشک قدر

بخش پروژه دفاع موشکی مرکز مطالعات بین‌المللی و استراتژیک، «قدر» را یک موشک بالستیک با برد بین ۱۶۰۰ تا ۱۹۵۰ کیلومتر توصیف می‌کند. این موشک هم مانند «عماد»، گونه دیگری از «شهاب ۳» و نوع پیشرفته‌تر آن محسوب می‌شود. به گفته این مرکز، متمایزترین ویژگی قدر در مقایسه با «شهاب ۳»، مخروط دماغه و بدنه استوانه‌ای آن است که به «شیشه شیر بچه» شباهت دارد.

موشک خیبرشکن

«خیبرشکن» موشک بالستیک میان‌برد با سوخت جامد و برد تقریبی ۱۴۵۰ کیلومتر است. به گفته کارشناسان، این موشک با شکل متفاوت کلاهک و باله‌های متحرکش در تصاویر عملیات ایران علیه اسرائیل قابل شناسایی است. خیبرشکن از نسل جدید موشک‌های سپاه پاسداران محسوب می‌شود که در بهمن ۱۴۰۰ رونمایی شد.

موشک پاوه

خبرگزاری ایرنا، از «پاوه» به عنوان موشک کروزی نام برد که در حمله به اسرائیل از آن استفاده شد. فابیان هینز هم معتقد است پاوه محتمل‌ترین گزینه‌ای است که ایران می‌توانست انتخاب کند زیرا با برد تخمینی ۱۶۵۰ کیلومتر، قابلیت رسیدن به اسرائیل را دارد.

حمله به پایگاه هوایی اسرائیل دو ماه بعد از «شبیه‌سازی»

پایگاه هوایی نواتیم در جنوب اسرائیل یکی از نقاطی است که ارتش اسرائیل تائید کرد در حمله ایران، خسارتی جزئی دید. این حمله در حالی انجام شد که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در بهمن ماه ۱۴۰۲، از موشک‌های قدر و عماد برای «شبیه‌سازی» حمله به یک پایگاه هوایی دیگر اسرائیل استفاده کرده بود.

در گزارش‌هایی که خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران و همینطور تلویزیون دولتی ایران از این رزمایش منتشر کردند، پایگاه هوایی «پالماخیم»، یکی از مهمترین پایگاه‌های هوایی اسرائیل، به عنوان هدف موشک‌های ایران معرفی شد.

آیا ایران همه توان نظامی خود را به کار گرفت؟

ایران می‌گوید حمله به اسرائیل، در پاسخ به حمله هوایی ۱۳ فروردین به کنسولگری جمهوری اسلامی در دمشق بود که هفت عضو سپاه پاسداران از جمله دو فرمانده ارشد این نیرو را کشت. ایران اسرائیل را مسئول این حمله می‌داند هر چند که این کشور این را تایید یا تکذیب نکرده است.

حسین سلامی، فرمانده سپاه پاسداران، حمله به اسرائیل را «محدود» توصیف کرد و گفت تنها بخش‌هایی که در حمله به کنسولگری جمهوری اسلامی نقش داشتند هدف قرارگرفتند.

ابوالفضل عمویی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی مجلس ایران، هم گفت «ما از قدرت قابل توجهی استفاده نکردیم» اما «آماده استفاده از سلاح‌هایی هستیم که قبلا استفاده نکرده‌ایم.»

با این حال شان شیخ، از بخش «پروژه دفاع موشکی» در مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌المللی مستقر در واشنگتن، می‌گوید «مدرکی دال بر این که ایران عمدا از موشک‌های قدیمی‌تر یا با تکنولوژی ساده‌تر استفاده کرده باشد تا مانع افزایش تنش‌ها شود وجود ندارد.»

فابیان هینز هم با این نظر موافق است: «ایران تنها چند نوع موشک دارد که قابلیت رسیدن به اسرائیل را دارند. آنها، هم از مدل‌های قدیمی و هم جدیدتر استفاده کردند. به نظر من ایران در زمان انتخاب سلاح برای حمله به اسرائیل از خود خویشتنداری نشان نداد و گمان نمی‌کنم ایران ظرفیت ارتقاء کیفی حملات احتمالی آینده از طریق انتخاب موشک‌های دیگر را داشته باشد.»