دوگانگ «پری دریایی چینی» منقرض شد

محققان منقرض شدن گونه‌ای از فیل‌های دریایی در آب‌های چین را اعلام کرده‌اند.

دوگانگ که از خانواده دریافیلان است و احتمالا سرمنشاء موجود افسانه‌ای به نام «پری دریایی» است در ۵ سال گذشته تنها توسط سه نفر در چین مشاهده شده است.

دوگانگ که به آرام‌ترین موجود عظیم‌الجثه دریایی شهرت دارد، حرکاتی آهسته و رفتاری سرشار از آرامش دارد و احتمالا همین خصیصه او را قربانی تور ماهیگیران یا تصادف با کشتی‌ها کرده است.

فیل‌های دریایی هنوز در بقیه نقاط جهان وجود دارند اما در تمام نقاط کره زمین با تهدیدهای مشابهی به علت ماهیگیری صنعتی و ناپایدار و همچنین تردد فزاینده کشتی‌ها و کاهش بستر علف‌هایی دریایی روبرو هستند.

پروفسور ساموئل توروی از موسسه جانورشناسی لندن که تحقیقی درباره این گونه از دریافیلان انجام داده می‌گوید: «محققان موسسه ما و اکادمی جانورشناسی چین همه امارهای موجود و تاریخی درباره محل زیست دوگانگ‌ها را بررسی کردند و دریافتند که هیچ مشاهده تایید شده‌ای از این موجودات از سال ۲۰۰۰ به بعد ثبت نشده است. محققان همچنین به ۷۸۸ شهروندی که نزدیک اقلیم زیست این حیوانات حضور دارند هم مراجعه کردند تا بلکه مشاهدات آنها نشانی از وجود دوگانگ‌ها داشته باشد و آخرین بار که یکی از آنها مشاهده شده را پیدا کنند».

به طور میانگین، شهروندانی که در نزدیکی زیستگاه دوگانگ‌ها در چین زندگی می‌کنند ۲۳ سال است که هیچ فیل دریایی ندیده‌اند. تنها سه نفر ظرف ۵ سال گذشته مدعی شده‌اند که یک دوگانگ دیده‌اند. این آمارها محققان را متقاعد کرده است که این گونه بومی چینی از فیل‌های دریایی در این نقطه از آبهای جهان منقرض شده است؛ به این معنی که «دیگر امکان بقا و زیست پایدار» برای آن وجود ندارد.

فیل های دریایی حدود نیم تن وزن دارند اما رفتار آرام و آهسته آنها شخصیتی منحصر بفرد برایشان رقم زده به طوری که بسیاری از محققان معتفدند این همان موجود افسانه‌ای است که در داستان‌های کهن به پری دریایی شهرت یافته بود.

متاسفانه، زیستگاه این جانواران در نزدیکی سواحل چین بود و همین آنها را طعمه آسانی برای ماهیگیران و صیادان می‌کرد که آنها را برای گوشت و پوست و استخوان‌شان صید می‌کردند.

صید بی‌رویه دوگانگ‌ها در قرن بیستم به کاهش سریع جمعیت آنها انجامید به طوری که دولت چین در سال ۱۹۸۸ دوگانگ را در معرض جدی و درجه یک انقراض قرار داد و آنها را تحت حفاظت گذاشت.

اما آن طور که محققان می‌گویند ادامه صید آنها و همچنین از بین رفتن علف‌های دریایی که منبع اصلی تغذیه آنها است به کاهش جمعیت دوگانگ‌ها شتاب داده است.

برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد گزارش کرده که به علت آلودگی‌های صنعتی و کشاورزی، سالانه ۷ درصد از پوشش علف‌های دریایی کاسته می‌شود که بخشی از این کاهش هم به فعالیت‌های صنعتی در بستر و کرانه‌های دریاها و همچنین صیادی بی‌رویه و تغییرات آب و هوایی مرتبط است.

پروفسور توروی می‌گوید منقرض شدن نسل دوگانگ‌ها در چین باید هشداری جدی به بقیه مناطقی از جهان باشد که هنوز فیل‌های دریایی در آنجا زیست می‌کنند؛ «این تلنگری تلخ است که به ما یادآوری می‌کند که انقراض در فقدان فعالیت‌های موثر حفاظت از محیط زیست روی خواهد داد».

این گونه از دریافیلان در ۳۷ منطقه استوایی دیگر جهان هم یافت می‌شود که در پهنه‌ای از اقیانوس هند تا غرب اقیانوس آرام گسترده است اما در همه این مناطق هم این گونه در فهرست «مستعد انقراض» ثبت شده و در لیست قرمز اتحادیه حفاظت از طبیعت (IUCN) قرار دارد.

هم اکنون کشورهای جهان در مقر سازمان ملل متحد در نیویورک مشغول رایزنی درباره معاهده جدیدی پیرامون فعالیت در آب‌های جهان هستند و امیدوارند در صورت توافق بتوانند حدود ۳۰ درصد از دریاها و اقیانوس‌های جهان را تحت حمایت مناطق حفاظت شده اعلام کنند.