ملک ستیز پژوهشگر افغان

	'افغانها قربانیان خسته این کارزار بین المللی (جنگ) هستند'

این نشست با اهمیتی برای افغانستان از چندین نقطۀ نظر می تواند به حساب آید.

نخست اینکه افغانستان هنوز نتوانسته بر پای خود بیاستد و منوط و منحصر به حمایتهای بین المللی می باشد. دوم اینکه، نیروهای مخالف نظام در افغانستان، نیروهای مخالف نظام هماهنگ شدۀ بین المللی هستند که در افغانستان حضور فعال دارند و مبارزه بر ضد هراس افکنی (تروریسم) را، به استراتژی با اهمیت خویش مبدل کرده اند. بنابراین شکست در افغانستان برای مخالفین نظام بین المللی، شکست همیشگی به حساب خواهد آمد. سوم اینکه، افغانستان سرنوشت و آینده پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) را تعیین خواهد کرد چرا که به باور بسیاری شکست ناتو در افغانستان، به نوعی شکست ناتو در سطح جهان را مطرح خواهد کرد.

با توجه به این نکات و بویژه نکته آخر پس چنین می توان برداشت نمود که افغانستان به مبحث بزرگ بین المللی برای مخالفین و موافقین نظام بین المللی امروز مبدل گردیده است.

مسئله افغانستان، نسبت به هر زمان دیگر، جهانی شده است. جهانی که از مجرای نهادهای مشروع در افغانستان حضور دارد و جهانی که هدف تروریسم جهانی و در راس آن القاعده، است.

خسته از جنگ

واقعیت انکار ناپذیر و تجربه دست کم سه دهه گذشته در افغانستان نشان می دهد که افغانها، قربانیهای خسته این کارزار جهانی هستند. جنگ نا فرجام، هویت افغانستان را چنان مخدوش ساخته که به وحدت ملی آن شدیدأ صدمه زده، اقتصاد ملی و فرهنگ فراقومی آنرا خدشه دار ساخته است.

در آغاز تحولات اخیر در افغانستان و سرنگونی طالبان و درهم ریختگی ترکیب های جنگسالاران، مردم افغانستان امید و آرزوهای فراونی به سر می پرورانیدند. دموکراسی و نظام سالاری درسرخط همۀ مسایل قرار گرفت و دست کم تصور می شد که قانون و نظم عامه، به بازدۀ مهم برنامه ها بیانجامد.

اما امروز، مهمترین پیش زمینه های نظام ارزشی در افغانستان با چالشهای جدی مواجه است. شهروندان این کشور، زمینه نیافته اند تا از مزایای حکومت قانون، بهره مند گردند. خشونتها در کشور ادامه دارد و مناطق جنوبی بویژه نا آرام است. انواع جنایتهای سازمان یافته ادامه دارد که در بین آنها می توان به قاچاق مواد مخدر، سرقت، دزدی، رشوه گیری و آدم ربایی اشاره کرد.

جنگسالاری نیز به طرق دیگر به نهاد بسیار خطرناکی که ارتباط بستگی مستحکمی با بیرون از افغانستان دارد، توسعه یافته است. فقر و گرسنگی نیز مشکل نظام را بیشتر ساخته است. مردم افغانستان از ضعف مدیریت و رهبری به ستوه آمده اند. کمبود هماهنگی درنهاد های مهم دولتی باعث ناهنجاریهای تقنینی (مقننه) و اجرایی گردیده است.

بدون شک دست اندرکاران کنفرانس پاریس این همه معضلات را به خوبی میدانند. کنفرانس پاریس میتواند به این مسایل با اهمیت، بصورت جدی بپردازد.

ثبات

افغانها از کنفرانس پاریس، چه می خواهند؟ این پرسش، پاسخ کوتاهی دارد، ثبات! ثبات سیاسی، یکی از نیازمندیهای اولیۀ افغانهاست. چنین به نظر میرسد که طی نزدیک به هفت سال، بی ثباتی سیاسی و نبود ستراتیژی قابل هضم برای افغانها، یکی از مهمترین معضلات جامعۀ افغانی به شمار می آید. ثبات سیاسی به ستراتیژی و مدیریت کارا نیازمند است. بی ثباتی سیاسی محصول عملکرد هردو نهاد؛ جامعۀ بین المللی و جامعۀ افغانی بوده است. ازسوی دیگر اختشاشهای پیهم در افغانستان، تحمیل قانون و قاطعیت در تطبیق قانون را صدمه زده و دولت ضعیف بدون نیروی کارای قهریه را به بار آورده است.

مردم افغانستان، جامعۀ بین المللی را درین زمینه، مسوول می پندارند. زیرا جامعۀ بین المللی نهاد ظرفیت پرور دولت افغانستان به شمار میرود. افغانها نیاز مبرمی به دولت سازی دارند. قدرتهای پراگنده باید به قدرت مرکزی مبدل گردیده و سپس به عنوان منبع قابل کنترول رشد یابند. این جوهر و فلسفۀ حضور جامعۀ بین المللی را در افغانستان میسازد. دولت سازی میطلبد تا نهاد های اجتماعی نیز توسعه یابند ومشروعیت نظام را تمثیل نماید.

کنفرانس پاریس باید خواست افغانستان را تمثیل نماید. افغانستان، به دولت نیازمند است. دولتیکه عضو جامعۀ بین المللی و ممثل مردم افغانستان باشد. دولتیکه ایجاد گر ِاقتصاد پویا، توسعۀ اجتماعی و ضامن حقوق بشر و جامعۀ مدنی باشد. دولتیکه دموکراسی وحاکمیت قانون را، فلسفۀ ارزشی خود بپندارد و به شهروند خود احترام گذارد. دولتیکه صلح، ثبات و امنیت خلق نماید. اینجاست که خط پاریس به شاهراه منافع افغانستان گام خواهد گذاشت و زمینه های جدیدی را برای افغانستان، درین مقطع مهمی از تأریخش فراهم خواهد ساخت.

بازگشت به صفحه افغانستان