عبدالحی سحر در پیشاور

از آن بعد روابط میان دو کشور فراز و فرودهای زیادی داشته است و در مواردی به قطع روابط نیز منجر شده است.

اشغال افغانستان توسط قوای اتحاد شوروی سابق در آغاز دهه هشتاد میلیونها افغان را به پاکستان پناهنده ساخت.

با سقوط طالبان و بدنبال تشکیل دولت منخب افغانستان، روابط سیاسی با پاکستان شتاب بیشتر گرفت و در این چارچوب نمایندگیهای افغانستان در پاکستان فعال شدند.

عبدالخالق فراهی، سرکنسول افغانستان در پیشاور پاکستان، درخصوص فعالیتهای سرکنسولگری به سوالاتی در زمینه مسایل سیاسی، فرهنگی، روابط دو کشور پاکستان و افغانستان، زندانیان افغان در پاکستان و مشکلات مهاجران افغان در پیشاور پاسخ داده است.

بین پاکستان و افغانستان همواره یک سلسله ناباوری و عدم اعتماد نسبت به مبارزه علیه آنچه تروریسم خوانده شده، وجود داشته است. با روی کار آمدن حکومت جدید غیر نظامی در پاکستان در حال حاضر روابط دو کشور را چگونه ارزیابی می کنید؟

آقای فراهی: "حکومت ما در مورد حکومت جدید التاسیس پاکستان نظر مساعد دارد. ما انتظار روابط بسیار نیک و دوستانه با این حکومت داریم که بر اساس موازین دموکراسی و از طریق انتخابات تشکیل شده است. همچنان در ارتباط مبارزه علیه تروریسم در منطقه توقع ما از حکومت جدید پاکستان این است که دولت غیرنظامی پاکستان با افغانستان و همچنین قوای بین المللی که در منطقه مستقر است یکجا و مشترکا مبارزه صادقانه و جدی (علیه تروریسم) را پیش گیرند."

توافقات صلح میان حکومت پاکستان و جنگجویان محلی در مناطق قبایلی پاکستان که در گذشته هم صورت گرفته بود، حال دارد یکبار دیگر روی اجرا قرار گیرد، این مذاکرات تا چه اندازه می تواند به نفع حکومت افغانستان و پاکستان باشد؟

آقای فراهی : "نظر حکومت افغانستان در اینباره روشن است. چون افغانستان پاکستان و قوای بین المللی در منطقه مبارزه مشترک علیه تروریسم دارند باید هر قدم که بر می داریم مشترک باشد. توقع ما از دولت پاکستان این است. ارتباطات حکومت پاکستان با طالبان (پاکستانی) به نظر حکومت ما موثر نبوده بلکه تاثیرات منفی آن نسبت به تاثیرات مثبت آن بیشتر بوده و آنها (ستیزه جویان) فرصت کافی بدست می آورند تا دوباره خود را به اصطلاح آماده کنند و تجهیزات از منابع مختلف بدست بیاورند وعملیات بیشتر در افغانستان انجام دهند. بنابر این خواست حکومت افغانستان این است که هر قدم که علیه تروریسم برداشته می شود باید مشترک برداشته شود."

	فراهی: خواست حکومت افغانستان این است که هر قدم که علیه تروریسم برداشته می شود باید مشترک برداشته شود

قرار بود جرگه امن میان پاکستان و افغانستان در مرحله دوم در خاک پاکستان برگزار گردد، چه علل وعوامل باعث عدم برگزاری آن گردیده؟

آقای فراهی: "تا جاییکه من معلومات دارم انتخابات اخیر در پاکستان دلیل اصلی به تعویق افتادن برگزاری جرگه امن در خاک پاکستان بوده است چون جرگه امن باید پیش از انتخابات صورت می گرفت. دولت پاکستان نتوانست نظر به برگزاری انتخابات، جرگه را دایر نماید. ولی دولت افغانستان قبلا تمام آمادگی و همچنین فهرست اشخاص و افراد اشتراک کننده را ترتیب و به مقامات پاکستان ارایه داده است. اما تا هنوز هیچ اقدام عملی از جانب پاکستان دراینباره به چشم نمی خورد."

شما که نماینده حکومت افغانستان در پیشاور هستید در فعالیتهای سیاسی چه نقشی در بهبودی روابط افغانستان و پاکستان نجام داده اید؟

آقای فراهی: "سرکنسولگری افغانستان در پیشاور برای بهبود و روابط دوستانه میان افغانستان و پاکستان در عرصه های مختلف فعالیت و نقش مهم داشته است. بطور مثال ما زمینه سفر خبرنگاران پاکستانی را به داخل افغانستان ترتیب دادیم، تا آنها واقعیتهای اصلی و آنچه در افغانستان می گذرد توسط خودشان انعکاس یابد؛ زیرا به نظر من رسانه ها در پاکستان واقعیت های اصلی و آنچه در افغانستان امروز می گذرد را انعکاس نداده و همیشه جهات منفی گزارش شده است. ما توانسته ایم تا تعداد زیادی از خبرنگاران مختلف پاکستانی را به افغانستان برده و با اشخاص و افراد و مقامات و حتی در مواردی با شخص رییس جهمور کرزی زمینه ملاقات را فراهم سازیم.

"سرکنسولگری همچنین تلاش کرده است تا با روشهای مختلف به روابط بین دو کشور کمک کند. بطور مثال یک تعداد افراد مربوط به 'خیبر ایجنسی' (از مناطق قبایلی پاکستان) که در داخل افغانستان بازداشت شده بودند. تعدادی از سران و بزرگان 'خیبر ایجنسی' به سرکنسولگری مراجعه کردند و دلیل آوردند که این اشخاص و افراد بیگناه هستند. خودم من بطور مثال به کابل رفتم و کرزی صاحب را در جریان موضوع گذاشتم. آقای کرزی پس از بررسی دستور آزاد آنها را صادر کرد. چنین پرونده های انفرادی بسیار زیاد اتفاق افتاده است. همیشه مشکلاتی از این دست بوده است و کنسولگری منحیث پل میان دو کشور فعالیت مثبت خود را اجرا نموده است. "

گفته می شود که حدود سه میلیون افغان در حال حاضر در سراسر پاکستان هستند که بیشتر از آنها در ایالت شمالغرب 'سرحد' زندگی می کنند. سرکنسولگری افغانستان در پیشاور چه تسهیلاتی را برای آنها فراهم کرده است و در خصوص مراجعه کنندگان چه کمکهایی را می توانید ارایه دهید؟

آقای فراهی: "ما مشکلات افغانهای (مهاجر) را بخوبی احساس می کنیم. ما روزانه حدود پنجصد مراجعه کننده افغان داریم که اکثر آنها برای اخذ گذرنامه و یا تمدید آن یا ترجمه و تایید مدارکشان به سرکنسولگری مراجعه می کنند. اضافه بر این مسایل، ما به افغانهایی که جرمهای کوچک مرتکب شده و در بازداشت پلیس پاکستان هستند کمکهای کنسولی ارایه می دهیم. همچنین به آنعده از افغانها که جرایم بزرگتری مرتکب شده اند از طریق مذاکره با مقامات پاکستانی کمک می کنیم. "

در حال حاضر شمار زندانیان افغان در زندانهای مختلف پاکستان به چه تعداد می رسد و از طرف کنسولگری برای رهایی آنها چه نوع کمک لازم صورت گرفته؟

آقای فراهی : "چنانچه پیشتر اشاره کردم تعداد زیادی افغان بخصوص در ایالت سرحد هستند که تعدادی از آنها بدلیل ارتکاب جرایم کوچک بازداشت می شوند. آنها معمولا خودشان با پرداخت جریمه آزاد می شوند. ولی تعداد دیگر که مرتکب جرایم سنگین شده اند مطابق قانون پاکستان حبس خود را باید سپری کنند. ولی تعداد دیگری نیز هستند که جرمی مرتکب نشده اند بلکه شاید بشود گفت به اشتباه بازداشت شده اند. برای این دسته بخصوص، از جانب ما با فرستادن هیات به دادگاه های مختلف پاکستان جهت بررسی پرونده های شان تحقیقات لازم صورت می گیرد تا به آنها حتی المقدور کمک شود. در مورد شمار دقیق زندانیان افغان درمحابس مختلف پاکستان، ما درخواستهای متعدد از وزارت خارجه پاکستان کردیم، ولی هنوز شمار دقیق زندانیان افغان و اینکه در کدام زندان و به چه جرایمی بازداشت شده اند، طرف پاکستانی اطلاعات دقیقی به ما نداده است."

روزانه چه تعداد از اتباع پاکستانی برای اخذ روادید سفر به افغانستان به کنسولگری مراجعه می کنند و معمولا چه ویزاهایی برای آنها صادر می شود؟

	با ایجادد خانه فرهنگ افغانستان اکنون برخی از آثار فرهنگی کشور در این مرکز به معرض نمایش گذاشته می شود

آقای فراهی: "ما انواع ویزا را برای پاکستانیها صادر می کنیم.، روزانه حدود پنجاه ویزا برای اتباع پاکستان صادر می شود. بطور مثال یک تعداد کارگر پاکستانی هستند که در داخل افغانستان کارمی کنند، که برای آنها ویزای کار داده می شود. برای یک تعداد از انجنیران (مهندسان) پاکستانی نیز که از جانب تجار ملی ما به داخل افغانستان برده می شوند و در کارخانه های مختلف مصروف کارند روادید سه تا شش ماه رفت و آمد مولتیپال (چند ترددی) برایشان صادر می کنیم."

آیا مواردی نیز وجود دارد که سرکنسولگری از صدور ویزا سرباززده باشد؟

آقای فراهی: بلی. مواردی هست که دلایل آنها متفاوت است.

بعد از آغاز بکار حکومت منتخب در کابل و آغاز فعالیت سرکنسولگری در پیشاور چه فعالیت های کاری در زمینه های مختلف انجام شده است؟

آقای فراهی : شش سال پیشتر بعد از سقوط رژیم طالبان وقتیکه قرار شد سر کنسولگری بازگشایی شود، هیچ چیز وجود نداشت. نه کتاب و دفتر برای ثبت بود و نه اسناد و مدارک؛ فقط دو بوجی (کیسه) در میان چیزهایی که وجود داشت چشمگیرتر بود، یکی برای دلار و دیگری برای روپیه پاکستانی که پولهایی بود که برای انجام خدمات اخذ می شد. هنگام عصر یعنی ختم کار، هر دو کیسه به خانه و یا جای نامعلوم و امنی انتقال داده می شد.

"همه چیز در واقع از صفر شروع شد. علاوه بر بخش هاییکه مرتبط به کنسولگری است، مثل شعبه روادید، شعبه ترجمه و غیره، ما توانستیم در مدت یکسال سه صد مکتب افغانی را که در شهر پیشاور فعالیت داشتند همه را در دفاتر کسولگری ثبت نموده و نصاب تعلیمی که در داخل افغانستان اجرا می شود را در این مدارس جاری کنیم؛ زیرا در گذشته هر مدرسه از خود نصاب (دروس) تعلیمی خودش را داشت. همچنین ایجاد خانه فرهنگ افغانستان یکی از ابتکارات دیگر سرکنسولگری است. در گذشته تنها خانه فرهنگ جمهوری اسلامی ایران وجود داشت که تمام صنایع دستی افغانی بطور مثال از آن طریق به نمایش عموم گذاشته می شد. پس از ایجاد خانه فرهنگ در کنسولگری افغانستان، تعداد زیادی از آثار باستانی ناپدید شده دوباره بازباب گردیده که اکنون در خانه فرهنگ فعلا وجود دارد."