رزاق مامون نویسنده و روزنامه نگار

	نیروی شورشی از اول محاسبه کرده بود که مرکز مخابره ارتش، مرکز یگانه رادیوی دولتی و شبکه کوچک تلفن شهری را به تصرف خود درآورد

در این رویداد دراماتیک، رژیم نیرومند داوود خان سرنگون شد و پس از آن جنگی در این کشور آغاز شد که در تاریخ، به طولانی ترین جنگ قرن بیستم معروف شده است.

نیروی شورشی از اول محاسبه کرده بود که مرکز مخابره ارتش، مرکز یگانه رادیوی دولتی و شبکه کوچک تلفن شهری را به تصرف خود درآورد و هر گونه ارتباط را در شهر قطع کند.

شورش آنقدر غافلگیرانه بود که رئیس جمهور پیر به ناچار، خود و خانواده اش اسلحه برداشتند و دوشادوش واحدهای گارد جمهوری تا بیست و چهار ساعت و تا آخرین نفس جنگیدند و سرانجام بر اثر بمباران جنگنده های میگ ۲۱ ساخت شوروی - که خود داوود خان با علاقه فراوان از شوروی خریده بود - و کوبیدن بی وقفه تانک ها از زمین، با بیست تن از اعضای خانواده اش و دو وزیر کابینه کشته شدند.

مقاومت سخت

سوال مطرح می شود که ارتش وفادار به داوود خان چگونه در نتیجه درگیری چندین ساعته، کارآمدی خود را از دست داد و دیگر نتوانست در برابر افسران شورشی دست به ضد حمله بزند؟

تا پایان روز، شورشیان هنوز به پیروزی خود اطمینان چندانی نداشتند و سردار محمد داوود خان و واحدهای گارد جمهوری به سختی مقاومت می کردند.

گمان می رفت که وزیر دفاع و سایر ژنرال های خاندانی می توانند سایر فرقه ها و نیروهای مستقر در کابل را به دفاع از رژیم جمهوری به کار اندازند.

ضربه تبلیغاتی

اما وقتی هوا رو به تاریکی رفت، رهبران شورشیان که از بازداشتگاه رها شده و در مرکز رادیوی دولتی تجمع کرده بودند، موفق شدند ضربه تبلیغاتی خود را بر اذهان فرماندهان ارتش و جنگ آوران گارد جمهوری وارد کنند.

انتظار بیجا؟  ضربه تبلیغاتی از طریق رادیو که از کشته شدن سردار داوود خبر می داد، انگیزه ارتش و وزیر دفاع را که سرگرم تدارک ضد حمله از بیست کیلومتری جنوب شهر بودند، از میان برد؛ درحالی که گارد جمهوری و سردار داوود، در انتظار رسیدن نیرو از ننگرهار و "قول اردوی مرکز" در ریشخور، مقاومت می کردند

"سردار محمد داوود، آخرین فرد خاندان مستبد سلطنتی نادرخان، این عوام فریب بی نظیر تاریخ و خائن به اراده خلق افغانستان، برای همیشه از میان رفت."

اما داوود خان هنوز زنده بود و با تمام قوت با نیروهای شورشی که قصد ورود به کاخ ریاست جمهوری را داشتند، می جنگید.

ادامه مقاومت

ضربه تبلیغاتی از طریق رادیو که از کشته شدن سردار داوود که کلیه اختیارات در دست خودش متمرکز بود، خبر می داد، انگیزه ارتش و وزیر دفاع را که سرگرم تدارک ضد حمله از بیست کیلومتری جنوب شهر بودند، از میان برد؛ درحالی که گارد جمهوری و سردار داوود، در انتظار رسیدن نیرو از ننگرهار (در شرق افغانستان) و "قول اردوی مرکز" در ریشخور، (در جنوب شهر کابل) مقاومت می کردند.

داوود خان بعد از این اعلامیه کذایی نیز تا دوازده ساعت دیگر (بامداد هشتم ثور) به امید رسیدن نیروهای کمکی از سایر مناطق پایتخت، از داخل کاخ به مقاومت ادامه داد.

اعلامیه های رادیویی که پیوسته به زبانهای دری و پشتو پخش می شد، شهریان پایتخت و همچنان شخصیت های رده بالای نظامی و اجرایی حکومت را که در انتظار سرنوشت این قیام بودند، باورمند ساخته بود که داوود خان کشته شده و امور کشور در دست شورشیان افتاده است.

اما چنین نبود.

در انتظار نیرو

تار و مار  قطعات ریشخور در ناحیه دهمزنگ، نارسیده به میدان اصلی نبرد در اطراف کاخ ریاست جمهوری، تار و مار شدند

اگرچه روحیه ارتش که هرگونه ارتباط خود را با کاخ و سایر مراکز جنگی از دست داده بود، در نتیجه پخش پیوسته اعلامیه های رادیویی درهم شکسته بود، اما با آن هم نیروهای وفادار به داوود خان، شبانگاه از مرکز نظامی ریشخور در بیست کیلومتری جنوب کابل دست به تعرض به سوی کاخ ریاست جمهوری زدند.

اما شورشیان که حوالی شام فرصت یافته بودند "جنگنده های میگ" را به پرواز درآورند و سرگرم کوبیدن کاخ ریاست جمهوری بودند، ابتدا مسیر تعرض به سوی کاخ را از طریق نیروی زمینی سد کردند و سپس نیروی تعرضی قطعات ریشخور را هدف بمباران سنگین قرار دادند.

قطعات ریشخور در ناحیه دهمزنگ، نارسیده به میدان اصلی نبرد در اطراف کاخ ریاست جمهوری، تار و مار شدند.

اما داوود خان، تا بامداد هشتم ثور هنوز چشم در انتظار رسیدن نیروهای وفادار به خود بود.

'ابزار مهم'

چنین بود که آخرین چهره خاندان سلطنتی که سلسله پادشاهی درازمدت محمد زایی ها را به وسیله "کودتای سفید" در تاریکی شب سرنگونی کرده بود، نظام جمهوری به رهبری خودش با "کودتای سرخ" و در روز روشن به پایان رسید.

عوامل بسیاری در پیروزی کودتاچیان هفت ثور دخیل بود که یکی از این عوامل را می توان استفاده از قدرت تبلیغاتی یگانه رادیوی دولتی به حساب آورد.

به شکل سنتی، هر جریان کودتاچی در افغانستان سعی کرده اند ابتدا رادیوی دولتی را از کار بیاندازند و سپس، از آن، به عنوان ابزار مهمی به سود خود استفاده کنند.