صفی الله امین زاده در کابل

	در اکثر جاده ها و چهار راه های کابل، مردم به دنبال کار سرگردان هستند

وزارت کار و امور اجتماعی افغانستان می گوید بیش از سه میلیون نفر در این کشور بیکار هستند و بیشتر آنها مهاجرانی هستند از کشورهای همسایه به افغانستان بازگشته اند.

با دیدن ردیف های طویلی از مردان بیکار در کنار جاده ها در شهرهای افغانستان، می توان تا حدودی حدس زد که شمار افراد بیکار در این کشور با گذشت هر روز بیشتر می شود.

این مشکل در شهر کابل، شاید به تناسب هر شهر دیگر افغانستان بیشتر محسوس است.

در اکثر جاده ها و چهار راه های کابل، مردم به دنبال کار سرگردان هستند.

در جستجوی کار

زمانیکه برای تهیه گزارشی در مورد وضعیت این افراد، به یکی از جاده های کابل سر زدم، همه فکر کردند که من به کارگران روزمزد نیاز دارم و به دورم حلقه زدند. هر کدام از مهارت ها و توانایی های خود برایم تعریف می کرد.

اما زمانی که متوجه شدند من قصد ندارم آنان را برای کار روزمزد استخدام کنم، دلسرد شدند و دور رفتند.

این محل در شهر کابل که به نام چوک کوته سنگی مشهور است، تنها محل تجمع افراد بیکار نیست. در این شهر تعداد زیادی از محلات را می توان یافت که افراد بیکار برای استخدام در کارهای روزمزد در آنجا جمع می شوند.

بیکاری در افغانستان سبب شده است تا تعدادی از جوانان دوباره به کشورهای همسایه، به ویژه ایران بازگردند به این امید که بتوانند در آنجا کار بیابند.

هر روز ردیف های طویلی از این افراد را می توان در اطراف سفارت ایران در کابل مشاهده کرد؛ افرادی که در انتظار دریافت ویزا هستند و به این منظور چندین روز را از بامداد تا شام در پشت دروازه های سفارت ایران سپری می کنند.

	مردان بیکار افغان

کارگران خارجی

ورود هزاران کارگر خارجی ماهر به افغانستان نیز یکی از عوامل دیگر بیکاری در این کشور است.

بیشتر شرکت های ساختمانی به دلیل آشنایی کارگران پاکستانی و ایرانی با مهارت های مدرن و جدید، در کارهایشان آنان را استخدام می کنند و این مساله، با وجود موجودیت کار، سبب بیکاری بخش های بزرگی از کارگران افغان می شود.

ارتقای ظرفیت

یکی از وزارتخانه ها در تشکیلات حکومتی افغانستان، وزارت کار و امور اجتماعی است و مردم انتظار دارند که بخش بزرگی از معضل بیکاری، در اثر اقدامات و کارآفرینی های این وزارت برطرف شود.

اما اسماعیل اکبر، سخنگوی این وزارت می گوید که وزارت کار و امور اجتماعی مستقیما مسئولیت کاریابی برای مردم را ندارد ولی برای ارتقای مهارت های کارگران افغان برنامه هایی را به اجرا گذاشته است.

آقای اکبر می گوید: "در سال ۱۳۸۴، ده هزار نفر، در سال ۱۳۸۵، سی هزار نفر و امسال حدود پنجاه هزار نفر آموزش های فنی و حرفه ای دیده اند و براساس برنامه، قرار است در سال آینده صد هزار نفر از این آموزش ها بهره مند شده و صاحب کار شوند."

او افزود: "با کشورهای پاکستان، ایران، کویت و عربستان قرارداد امضا شده و براساس آن، این کشورها هر سال تعداد معینی از کارگرانی را که ما آموزش های حرفه ای داده ایم، برای کار می پذیرند."

آیسا، اداره حمایت از سرمایه گذاری خصوصی در افغانستان که از ارگانهای مسئول در این زمینه است، موجودیت عظیمی از افراد بیکار در افغانستان را می پذیرد اما می گوید که با ایجاد زمینه های سرمایه گذاری صدها هزار نفر در ساحات مختلف بخش خصوصی صاحب کار شده اند.

اقتصاد مصرفی

در افغانستان این تفکر وجود دارد که جریان تجارت آزاد و واردات صدها نوع مال التجاره مختلف، اقتصاد افغانستان را به اقتصاد مصرفی تبدیل کرده و این مسئله سبب سقوط صنف هایی از صنعتکاران و بیکاری بخشی از مردم شده است.

بدون تولید؟  تولید کنندگان در بازارهای افغانستان، ایران، پاکستان، چین، هند و کشورهای آسیای میانه و ترکیه هستند. دنیا تولید می کند و ما فقط مصرف می کنیم. در چنین شرایطی کار از کجا پیدا شود؟ مسعود، استاد دانشگاه کابل

آقای مسعود می گوید: "باید تلاش شود که اقتصاد مصرفی از بین برده شود. ما به یک اقتصاد مصرفی تبدیل شده ایم و تولید نداریم. تولید کنندگان در بازارهای افغانستان، ایران، پاکستان، چین، هند و کشورهای آسیای میانه و ترکیه هستند. دنیا تولید می کند و ما فقط مصرف می کنیم. در چنین شرایطی کار از کجا پیدا شود؟"

او می افزاید: "من یقین دارم که این معضل (بیکاری) در کوتاه مدت و حتی شاید هم در دراز مدت در افغانستان قابل حل نباشد اما ما حداقل می توانیم این معضل را کاهش دهیم."

زمان بیشتر

بیکاری تنها یک مشکل اجتماعی نیست، بلکه به گفته نورضیا اتمر، عضو پارلمان افغانستان، بیکاری سبب بالا رفتن گزاف نا امنی ها در کشور شده و به گفته او در صورت عدم رسیدگی به این مشکل، احتمال رجوع گروه های بیکار به صفوف مخالفان دولت متصور است.

پدیده بیکاری در افغانستان اکنون به یک مشکل جدی و روز افزون تبدیل شده، اما مردم انتظار دارند که این مشکل با استفاده از کمک های بین المللی توسط دولت حل شود.

ولی مقامات افغان باور دارند که مهار کردن مشکل بیکاری در افغانستان به سرمایه گذاری های بزرگتر و زمان بیشتری نیاز دارد.

بازگشت به صفحه افغانستان