|
نگاهی به مجموعه شعر 'خوشه های باور' | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
'خوشه های باور' مجموعه شعری است از محمد نادر خیری شاعر افغان که به تازگی در هرات چاپ شده است. این کتاب ۱۴۰ ای، حاوی حدود ۷۷ قطعه شعر در قالبهای سپید، نیمایی و کلاسیک است. محمد نادر خیری، شاعر این مجموعه در زمینه ادبیات هیچگونه تحصیلات اکادمیک ندارد، حتی تحصیل را نیز کامل نکرده است، او زمان زیادی را در مهاجرت در کشور ایران سپری کرده و روزگاری را هم در جبهه های جنگ علیه شوروی گذرانده است، ولی شعر او مؤلفه های شعر مهاجرت یا شعر شعاری دوران جهاد را ندارد بلکه بیشتر احساس دردمندانه شاعری است که وضعیت اجتماعی اطراف او را متاثر کرده و اگر تعداد کم شعرهای شعاری وی پیرامون ایثار، جهاد و وضعیت خاص آن دوره در این مجموعه نمی بود، کمتر می شد برداشت کرد که او شاعر مهاجر و جبهه دیده است . آقای خیری در مجموعه "خوشه های باور" بیشتر یک شاعر نو سراست، هر چند او را در هرات به عنوان یک شاعر دوبیتی سرا بیشتر می شناسند تا نو سرا. ولی مجموعه اخیر او، بیشتر شعر های سپید و نیمایی را در خود گنجانده تا شعرهای کلاسیک. اکثر شعرهای کلاسیک نیز در دو وزن دوبیتی "مفاعیلن مفاعیلن مفاعیل" و وزن معمول مثنوی "فاعلاتن فاعلاتن فاعلات" دو وزنی که شاعر در آن احساس راحتی داشته، سروده شده است. زبان شعر نادر خیری در قالبهای مختلف متنوع است. در شعرهای کلاسیک موزون، زبان شعری او زبانیست ساده، عام پسند و روان. نه پیچیدگی خاصی دارد و نه ابهام و ایهام و سختی محسوسی؛ از هر گونه آرایش کلامی و صناعی عاری است تا جایی که کلامش به زبان روزمره گفتاری نزدیک می شود و شعرش همانند شعرهایی که تاریخ مصرفش خیلی کوتاه است، می نماید:
غریبی ناشکیبم آه امشب چه حیران و چه سرگردان و بی تاب میان کوچه ها گم کرده راهی اما محمد نادر خیری، در شعرهای نیمایی و سپید کوشش کرده تا زبان تازه تر و شاعرانه تری را برگزیند: و در امتداد کوچه ی خستگی مان زنی را دیدم ، با این وجود، نادر خیری هنوز نتوانسته آنگونه که لازم است با چرخه زمانی ادبیات همزمان حرکت کند و به همین خاطر شعر او کمی از زمان عقب تر است و استفاده اش از واژه ها و ترکیب ها کمی مکرر و کلیشه ای می نماید. به گونه ای که گویی راه رفته دیگران را در پیش گرفته است: من و او از دیار عشق روئیدیم از دید محتوایی، شعر نادر خیری مجموعه ای از ناله ها، دلتنگی ها، نا امیدی، یاس و غم است؛ چیزی که در شعر مهاجرت و شعر مقاومت به یک کلیشه زننده تبدیل شده است. او به شدت از غم و غصه هایش که حاصل وضعیت موجود زمانش و بی سامانی های وطنش است. با این حال شاعر مجموعه "خوشه های باور"، با وجود نداشتن تحصیل آکادمیک در عرصه ادبیات توانسته از تنگنای وزن و قافیه در شعرهای موزون به خوبی بیرون آید و در شعرهای نیمایی و سپیدش نیز رگه هایی از خلاقیت وجود دارد، که اگر پرورانده شود، می توان او را به عنوان شاعری در حوزه جغرافیای محیطش قابل قبول خواند. |
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||