نشست استانبول درباره افغانستان؛ تاکید گروه‌های فعال بر 'صلح عادلانه' و درنظرگیری حقوق زنان و اقلیت‌ها

با نزدیک شدن نشست "سرنوشت‌ساز" استانبول درباره صلح و آینده سیاسی افغانستان برخی از گروه‌ها و نهادهای فعال در سراسر جهان خواستار "تحقق صلح عادلانه" و در نظر گرفتن صدای قربانیان جنگ و اقلیت‌ها در افغانستان شده‌اند.

این نشست قرار بود در شانزدهم آوریل/اپریل (۲۷ حمل/فروردین) در استانبول برگزار شود، اما برای یک هفته به تعویق افتاد و گفته شده در ۲۴ آوریل برگزار شود. در این نشست تلاش خواهد شد تا دولت افغانستان، گروه طالبان و گروه‌های مختلف سیاسی روی "آینده سیاسی" افغانستان به توافق برسند. اما با اعلام موضع طالبان در قبال این نشست که گفته‌ تا خروج نیروهای آمریکایی در نشستی درباره آینده افغانستان شرکت نمی‌کند، ممکن است به تعویق بیفتد.

اخیراً گروهی از فعالان مهاجر در کشورهای بریتانیا، آلمان، کانادا، فرانسه، سوئد و آلمان اعلامیه‌ مشترکی با عنوان "صدای جمعیت مهاجر بیرون از کشور برای تحقق صلح عادلانه در افغانستان" منتشر و در آن بر درنظرگیری ارزش‌های حقوق بشری و رسیدگی به قربانیان جنگ در مباحث صلح تاکید کرده‌اند.

در بخشی از این اعلامیه آمده است: "توافقات صلح و روند گذار باید براساس مکانیسم‌های واضح و عملی، ضمانت‌های اجرایی و نظارتی مشخص و تحت نظارت سازمان ملل متحد و کشورهای بی‌طرف استوار باشد. نهادهای امنیتی و دفاعی کشور ما و سایر نهادهایی که لازمه یک دموکراسی و داشتن یک دولت معاصر است، باید حفظ شود"

در این اعلامیه همچنین از طرفین مذاکرات در نشست استانبول خواسته شده تا زنان و نمایندگان اقلیت‌های قومی و مذهبی باید در تمام مراحل مذاکرات "حضور واقعی و موثر" داشته باشند و زمینه زندگی آبرومندانه برای همه فراهم شود.

ناهید باقی، از اعضای هماهنگ‌کننده این گروه می‌گوید امضاکنندگان این اعلامیه نگرانند در توافقاتی که صورت می‌گیرد صدای قربانیان جنگ و حقوق زنان و اقلیت‌ها نادیده گرفته شود.

در گفتگویی با بی‌بی‌سی با تاکید بر "عدالت" پس از ختم جنگ، گفت:"نباید فردی که در یک حمله انتحاری اعضای خانواده خود را از دست داده با فردی که عامل آن بوده یکسان دیده شود."

خانم باقی افزود که در مرحله دوم این کارزار، قرار است اعضای این گروه اعلامیه‌های جداگانه به مقام‌های کشورهایی که در آن زندگی می‌کنند، بفرستند و از دولت‌ها بخواهند تا نظارت دقیقی از روند صلح داشته باشند و کمک‌های این کشورها به افغانستان مشروط و براساس تعهداتی باشد.

همزمان گروه‌های مختلف فعال حقوق بشر و فعالان مدنی نسبت به برایند نشست ترکیه ابراز نگرانی کرده‌اند.

شهرزاد اکبر، رئیس کمیسیون حقوق بشر افغانستان نسبت به فهرست شرکت کنندگان نشست استانبول از افغانستان انتقاد و ابراز نارضایتی کرده است. در این فهرست که در رسانه‌ها منتشر شده، تنها سه زن حضور دارند.

خانم اکبر نوشته است: "تعداد زنان در این فهرست ناکافی است. اگر‌ واقعی است، ملل متحد به عنوان دایرکننده اصلی و ترکیه به عنوان میزبان باید به حضور کمرنگ زنان در آن اعتراض کنند. این فهرست همچنان آیینه‌ای از وضعیت رقت بار سیاست، «رهبری» و «نمایندگی» در سرزمین ماست، وضعیتی که از بن تا امروز بد و بدتر شده است."

در همین حال نمایندگی‌های دیپلماتیک اتحادیه اروپا و برخی کشورهای بزرگ جهان از جمله بریتانیا، کانادا و آمریکا نیز اخیراً با انتشار اعلامیه‌ای بر "مشارکت معنادار زنان در تصمیم‌گیری‌های آینده افغانستان" تاکید کردند.

در این اعلامیه بر تضمین حقوق اساسی زنان از جمله تحصیل، امنیت و کار در هر نوع توافق آینده در این کشور نیز تاکید شده است.

این در حالی است که سفارت آمریکا در کابل امروز (دوشنبه، ۲۳ حمل/فروردین) از پایان سفر چهار روزه زلمی خلیلزاد، نماینده ویژه آمریکا برای صلح افغانستان خبر داد.

این سفارت افزوده که آقای خلیلزاد در این سفر با مقام‌های حکومت، رهبران سیاسی، فعالان جامعه مدنی و جامعه دیپلماتیک دیدار کرده و در این نشست‌ها همچنین مشارکت زنان و اقلیت‌ها را در روند صلح برای یک راه حل پایدار ضروری دانسته است و به نقش حیانی اعضای جامعه مدنی و جوانان تاکید کرده است.