پرواز کابل-دهلی؛ پنج‌ونیم ساعت به جای یک‌و‌نیم ساعت

"پاها و محل عملیات بدنم درد داشتند. برای ساعت‌ها در فرودگاه هند گرسنه ماندیم، چون در فرودگاه قیمت غذا گران بود. علاوه براینکه مدت طولانی در انتظار پرواز بودیم، بعد از آن شش ساعت دیگر نیز در فضا بودیم. بدترین سفر زندگی‌ام بود."

این‌ها‌ را خاتول می‌گوید. او پس از سپری کردن عمل کلیه در هند، روز پنجشنبه (۱۶حوت/اسفند) به کابل برگشت. خاتول می‌گوید ساعت‌ها انتظار برای پرواز با وجود بیماری و گرسنگی برای او دشوار بود.

در پی تنش میان هند و پاکستان، اسلام آباد حریم هوایی‌اش را بست. بعد از این تصمیم پروازها میان افغانستان و هند از این مسیر به تعلیق درآمد.

بعد از بسته شدن حریم هوایی پاکستان بر روی پروازها، اکنون هواپیماهایی‌که به مقصد افغانستان و هند در پروازند، باید بجای کمتر از دوساعت حدود شش ساعت در پرواز باشند تا به دهلی و کابل برسد. قبلا افغانستان از مسیر هوایی پاکستان برای رفتن به هند استفاده می‌کرد.

افزایش قیمت بلیت، تاخیر و لغو پروازها و طولانی شدن زمان پرواز از چالش‌های اصلی برابر مسافران افغانستان است که سفر را برای آنان دشوار ساخته است.

در کنار پروازهای مسافربری، میان افغانستان و هند چند دهلیز هوایی برای پروازهای تجاری نیز ایجاد شده است.

هند در قدم اول مقصد اصلی مسافران افغان برای درمان است. با توجه به بازار گرم دارو و درمان کشور هند، روزانه ده‌ها افغان به منظور درمان به این کشور سفر می‌کنند.

در کنار آن براساس آخرین آمار موجود حدود ۱۶هزار دانشجوی افغان در هند مشغول تحصیل هستند و تاکنون حدود ۶۰ هزار دانشجوی افغان از دانشگاه‌های هند فارغ التحصیل شده‌اند. شمار زیادی از این دانشجویان میان کابل و دهلی در رفت و آمد هستند.

ذکریا سه هفته قبل همراه با همسرش برای درمان به دهلی سفر کرده بود. او اکنون یک هفته است که به دلیل افزایش قیمت بلیت نمی‌تواند به کابل برگردد. مریم همسر ذکریا نیز می‌گوید: "یک هفته است منتظریم که قیمت تکت (بلیت) ارزان شود و دوباره به کابل برگردیم. از کابل به دهلی دو بلیت یک طرفه را ۳۲۰ دلار خریدیم اما حالا می‌گویند باید برای هر بلیت ۳۰۰ دلار بپردازیم."

نجیب پیمان، مسئول مطبوعات شرکت هوایی کام ایر به بی‌بی‌سی گفت، با افزایش حدود سه ساعت زمان پرواز قیمت تکت یک طرفه کابل - دهلی با مشورت اداره هوانوردی حدود ۳۵ درصد افزایش یافته است.

آقای پیمان افزود: "پروازها اکنون با طی فضای هوایی هرات، ایران، آب‌های بین‌المللی، ممبی به میدان دهلی نشست می‌کند."

به گفته مسئولان شرکت‌های هوایی افغانستان، پروازهای کابل-دهلی ازحریم هوایی پاکستان حدود یک‌و‌نیم ساعت را در برمی‌گرفت، اما اکنون ۵ و نیم ساعت زمان می‌گیرد.

در همین حال چندین شرکت هواپیمایی، پرواز مسافربری خود به پاکستان را لغو کرده‌اند و تعداد دیگری که حریم هوایی پاکستان در مسیرشان بود، برای رسیدن به مقصد نهایی تغییر مسیر داده‌اند.

اداره هوانوردی افغانستان می‌گوید که فضای هوایی پاکستان هنوز بر هواپیماهای عبوری از افغانستان به سمت هند مسدود است. به گفته این اداره ممنوعیت پرواز بر حریم پاکستان کاملا برداشته نشده است.

قاسم رحیمی، سخنگوی اداره هوانوردی افغانستان به بی‌بی‌سی گفت به هواپیماهای افغانستان تاکنون اجازه عبور از فضای پاکستان در مسیر کابل - دهلی داده نشده است.

شفیع دو روز قبل از دهلی به کابل برگشته است. او هم مانند بسیاری از مسافرین از لغو پرواز و انتظار چندین ساعته در میدان هوایی دهلی شاکی است. او می‌گوید: "برای ساعت‌ها در میدان هوایی(فرودگاه) منتظر ماندیم. نه آب و نانی نه هم جایی برای استراحت داشتیم. آن موقع شب هیچ هتلی هم اتاق خالی نداشت. پرواز هم ۶ ساعت طول کشید، پول بیشتری مصرف کردیم و زمان بیشتری هدر رفت."

در همین حال، به باور سیف‌الدین سیحون، استاد اقتصاد در دانشگاه کابل، این مورد تاثیرات اقتصادی، اجتماعی و روانی ناخوشایندی دارد. اما چالش‌های اجتماعی این مسئله بیشتر از دشواری‌های اقتصادی آن است.

آقای سیحون می‌گوید: "صرف نظر از دشواری‌های اقتصادی و طولانی شدن مسیر راه برای مسافرین، این مسئله می‌تواند چالش‌های اجتماعی بیشتری را ایجاد کند. به خصوص برای دانشجویان و بیمارانی که برای درمان به این کشور سفر می‌کنند."

بسته شدن مسیر پاکستان باعث شده که به حدود ۴۰۰ الی ۵۰۰ پرواز که از سایر کشورها از فضای افغانستان می‌گذشتند و بعد از خاک پاکستان عبور می‌کردند، نیز ممنوعیت پرواز وضع شود.

پاکستان پس از آن دست به این اقدام زد که بیشتر از ده روز قبل هند مدعی شد که یک کمپ شورشیان مظنون گروه "جیش محمد" را در بخش پاکستانی کشمیر بمباران کرده است.