پرواز در کدام مناطق دنیا خطرناک‌تر است؟

عملیات جستجوی هواپیمای ساقط شده شرکت لاین ار اندونزی با استفاده از پهپاد و ناوبری صوتی آغاز شده است.

این هواپیما با ١٨٩ سرنشین دقایقی پس از بلند شدن از فرودگاه جاکارتا از صفحه رادار محو و سیزده دقیقه بعد از شروع پرواز در دریا سقوط کرد. مقصد هواپیما شهر پانگکال پینانگ در غرب اندونزی بود و کمی پیش از اینکه هواپیما از صفحه رادار محو شود از خلبان خواسته شده بود که به فرودگاه سوکارنو-هاتای اندونزی برگردد.

هیچ نشانه‌ای از زنده ماندن سرنشینان در دست نیست و بقایای هواپیما و اموال مسافران از آب گرفته شده است.

هنوز روشن نیست که چرا این بوئینگ ٧٣٧ مکس ٨ سقوط کرده است.

بی‌بی‌سی مدارکی را دیده که نشان می‌دهد این هواپیما یک روز پیش در پرواز از بالی به جاکارتا دچار نقص فنی شده بود و نمایشگر سرعت هوا "قابل اعتماد نبوده" و نمایشگر ارتفاع خلبان و کمک خلبان ارقامی متفاوتی را نشان می‌داده است.

ادوارد سیریت مدیر عامل شرکت لاین ار گفته است که این نقص پیش از پرواز مجدد برطرف شده بود. علاوه بر این شرکت لاین ار می‌گوید خلبان و کمک خلبان پرواز تجربه کافی داشته و در مجموع سابقه یازده هزار ساعت پرواز داشتند. با این حال بی‌بی‌سی دریافته خدمه پرواز در دوره آموزش بوده‌اند.

اندونزی که از هزاران جزیره تشکیل شده به حمل و نقل هوایی بسیار وابسته است اما برخی از شرکت‌های هوایی این کشور، از نظر ایمنی پرواز سابقه خوبی ندارند.

شرکت لاین ار تا سال ٢٠١٦ به دلیل نقائص ایمنی و مشکلات مدیریتی از ورود به فضای هوایی اروپا منع شده بود.

این مرگبارترین سانحه یک بوئینگ ٧٣٧ است و نخستین سقوط سری مکس این بوئینگ است.

ایمنی پرواز

سازمان بین‌المللی هوانوردی غیرنظامی (ایکائو) دنیا را به پنج منطقه تقسیم کرده است: آسیا اقیانوسیه، اروپا، آفریقا و اقیانوس هند، خاورمیانه و کل قاره آمریکا. بر اساس گزارش اخیر این سازمان، در سال ٢٠١٧، ٨٨ سانحه برای پروازهای مسافربری دنیا رخ داده و پنجاه نفر جان باخته‌اند. ٣٩ نفر این قربانیان در سقوط بوئینگ ۴۰۰F-۷۴۷ قرقیزستان جان خود را از دست داده‌اند.

آمار ایکائو نشان می‌دهد که بیشترین سوانح در منطقه قاره آمریکا رخ داده البته این منطقه بیشترین تردد هوایی را در دنیا دارد. هر چند اروپا کم‌سانحه‌ترین منطقه بوده اما سوانح آن بیشترین میزان مرگ را داشته است.

تصمیم در مورد ایمنی هواپیما برای پرواز مسئولیت فرمانده پرواز یا همان خلبان است و خدمه پرواز و پرسنل تعمیر و نگهداری آن را انجام می دهند. خلبان و کمک خلبان باید پیش از پرواز هواپیما را بازبینی کرده و پرسنل تعمیر و نگهداری هم پس از انجام بازرسی و تعمیرات لازم باید اطلاعات لازم را در اختیار خلبان بگذارند.

پیش از پرواز خلبان باید دور هواپیما بچرخد و قسمتهای مهم هواپیما را نگاه کند مثل قسمتهای هیدرولیک، ارابه فرود، موتورها و کابلها. در داخل هواپیما هم سیستمهای هشدار مثل سیستم حریق و رادار هواشناسی و امثال آن باید چک شوند.

هر هواپیما به صورت دوره‌ای بازبینی و تعمیر می‌شود و این کار را پرسنل تعمیر و نگهداری انجام می‌دهند. این بازبینی‌ها بر حسب کشور، شرکت هوایی، نوع و عمر هواپیما فرق می‌کند بنابراین اعداد زیر تقریبی هستند.

بازرسی و تعمیر A

بین هر چهارصد تا ششصد پرواز یا هر دویست تا سیصد نشست و برخاست هواپیما این بازبینی باید انجام شود. این بازبینی سبک است و معمولا چند ساعت و اغلب زیر یک روز طول می کشد و شامل کارهایی مثل تعویض فیلترها می‌شود.

بازرسی و تعمیر B

این بازرسی عمیقتر و وسیعتر از قبلی است و بین هر شش تا هشت ماه انجام می‌شود و بین یک تا سه روز طول می‌کشد. این بازرسی در برخی شرکتهای هوایی یا برای برخی هواپیماهای جدیدتر در بازرسی A یا C ادغام می‌شود.

بازرسی و تعمیر C

این بازرسی هر ٢٠ تا ٢٤ ماه یا هر ١٨٠٠ ساعت پرواز یا هر ٢٠٠٠ نشست و برخاست یا پس از تعداد ساعت پروازی که سازنده هواپیما مشخص کرده انجام می شود. هر چهار بازرسی سی معادل یک بازرسی دی است.

بازرسی و تعمیر D

این سنگین ترین بازرسی و بازبینی است که هر شش تا ده سال انجام می‌شود و تقریبا تمام هوایپما بازرسی، بازبینی، تعمیر و اوورهال می شود. این کار به قدری سنگین و هزینه‌بر است که برخی خطوط هوایی ممکن است بجای آن هواپیما را بازنشست کنند.

به جز این پرسنل تعمیر و نگهداری باید فهرست کامل و دقیق وضعیت تمام تجهیزات کابین خلبان را داشته باشند. اگر خدمه پرواز به نقصی برخورد کنند باید به پرسنل تعمیر و نگهداری اطلاع دهند و تصمیم گرفته شود که آیا باید هواپیما تعمیر شود، تعمیر می‌تواند بعدا انجام شود یا نقص را می‌توان در قاصله کوتاهی برطرف کرد.

به این ترتیب ایمنی پرواز به جز عمر هواپیما و مهارت و تجربه خلبان به بازرسی‌های استاندارد به موقع، کامل و دقیق بستگی دارد.

در برخی کشورها یا خطوط هوایی خلبان ممکن است مجبور به پرواز شود در حالی که استاندارد ایمنی کاملا رعایت نشده باشد.

تابستان امسال امیر صادقی، کمک خلبان شرکت هواپیمایی سپهران در ایران این شرکت را متهم کرد که با "ترفندهایی" خلبان‌ها را "مجبور" می‌کند در حالی که ایمنی هواپیما در حد استاندارد نیست پرواز کنند و از جمله به سه هفته پرواز بوئینگ ٧٣٧ شرکت سپهران در حالی که ترمز سوم آن غیرفعال بوده اشاره کرد. شرکت سپهران و سازمان هواپیمایی ایران این موضوع را تکذیب کردند.