د اوکرایین دویم لوی ښار په منځ کې توغندی لګېدلی

په یوه ویډیويي کلیپ کې لیدل کېږي چې د اوکرایین خارکیېف ښار په ازادۍ میدان کې یو توغندی لګېدلی. بل لور په تصویرونو کې لیدل کېږي چې د روسیې پوځي ګاډو او ټانکونو یو خورا ستر کاروان چې اوږدوالی یې نژدې څلوېښت میلو ته رسېږي، د اوکرایین پلازمېنې کیېف پر لور د خوځښت په حال کې دی. بل لور اروپايي ټولنه وايي، اوکرایین ته به د وسلو تر څنګ جنګي الوتکې هم ورکړي. اوکراییني چارواکواوس تایید کړې چې د یکشنبې پر ورځ د اوکراییني پوځ پر یوه مرکز د روسي ځواکونو توپخانې ګوزارنو کې ۷۰ پوځیان وژل شوي دي.

ژوندی پوښښ

نورسعید او ګوربت ننګیال

  1. وروستی, ملګري ملتونه: د غزې اوسېدونکي زېرمتونونو ته ننوتي او د مرستې توکي یې له ځان سره وړي

    د فلسطیني کډوالو لپاره د ملګرو ملتونو اداره یواین راو مسوولین وايي، د غزې تړانګې په مرکزي او سویلي برخو کې زرګونه غزې اوسېدونکي زېرمتونونو ته ننوتي او هلته زېرمه شوي اوړه او د اړتیا نور توکي یې له ځان سره وړي دي.

    یواین راو مسوولینو په یوه اعلامیه کې په دې هکله ویلي: ''دا خواشینونکې علامې دي، چې د غزې له درې اونیو سختې محاصرې او جګړې وروسته ملکي امنیت په ماتېدو دی.''

    په اعلامیه کې زیاته شوې: ''خلکو کې وېره، خپره ده، قهریدلي دي او مایوس دي. د مخابراتي او انټرنېټي شبکو پرچاوۍ له کبله د ویرې او تاوتریخوالي حالت لا ناوړه شوی دی.''

    د یواین راوا په اعلامیه کې چې پر یکشنبه خپره شوې دا نه دي ویل شوي، چې خلکو پر کومو زېرمتونونو او کله یرغل کړی.

    د پنجشنبې پر ورځ د ملګرو ملتونو بشري مرستو چارو مشر مارتین ګریفیتس پر پنجشبه ویلي و، تېره اونۍ غزې ته د مرستو رسېدو چاره ځکه ''خورا ټکنۍ'' وه، چې اسرائیلي بمبارۍ په ډېرېدو وې.

  2. د غزې په شمال کې په داسې کچه بمباري شوي، چې مخکې مو نه وه لیدلې, د غزې له خان یونس سیمې د بي بي سي خبریال رشدي ابوالعوف تازه معلومات

    د غزې تړانګې په شمالي برخه کې دومره زوروره بمباري شوې، چې له دې مخکې مو په دې کچه بمباري نه وه لیدلې. خورا لوړې لمبې له ځمکې هوا ته پورته شوې – داسې ښکاري چې دوی د بمونو بېلا، بېل ډولونه کاروي.

    دلته په روغتون کې د امبولانسونو چلوونکو راته وویل، دوی نه دي توانېدلي له چا سره اړیکه ټینګه کړي، ځکه نو یوازې د چاودنې ځای لیدو له مخې هغه لور ته ځي.

    هر لوري ته وېره، ترهه خپره ده، ان دلته په خان یونس سیمه کې، چې ډېره بمباري هم پکې نه ده شوې، خلک سخت وېرېدلي، یو بل لور منډې وهي، چې د خپلو – خپلوانو د خوندیتوب ډاډ ترلاسه کړي، خو ټیلیفونونه له کاره لوېدلي دي.

    سخته ګډوډي ده.

  3. د روغتیا نړیوال سازمان وايي، په طبي مرستو بار لارۍ پر پوله ولاړې دي

    د روغتیا نړیوال سازمان همدا اوس د هغو روغتیايي الاتو او دارو، درملو یو لیست خپور کړی، چې په وینا یې له غزې سره د مصر پر پوله ساتل کېږي او انتظار کېږي چې هلته ولېږدول شي.

    په دې کې لاندې یاد شوي څیزونه شامل دي:

    • د حادثاتي پېښو ښکار ۳۷۰۰ ناروغانو درملنې لپاره جراحي الات
    • د ۱۱۰ زره کسانو درملنې لپاره لومړني او بنسټیز روغتیايي الات او دارو، درمل
    • د ۲۰ زره داسې کسانو لپاره روغتیايي الات چې په سختو ناروغیو اخته دي.

    ډبلیو ایچ او غزې ته د رسېدو لپاره د سملاسي او بې خنډه رسېدو غوښتنه کړې، چې وکولای شي د سیمې له مخ پر ځوړ روغتیايي نظام سره مرسته وکړي.

    دا وروستیو کې له رفح سرحدي سیمې لسګونو داسې لاریو ته د تېرېدو اجازه ورکړل شوې، چې د مرستې په توکیو بارو وې، خو مرستندویه ادارې وايي، په غزه کې هره ورځ لږ تر لږه داسې ۱۰۰ لاریو ته اړتیا ده، چې مرستې ورسوي.

    غزې ته مرستې

    د عکس سرچینه، EFE

  4. وندیر لین: د قانون واکمني د ټوپک له واکمني سره په جګړه ده

    اروپايي پارلمان ته وینا کې د د دې ټولنې کمېسیون مشرې اورسولا وندیرلن پر اوکرایین د روسیې یرغل د قانون واکمني او ټوپک واکمني تر منځ جګړه وبلله. نوموړې وویل، اروپايي ټولنه به داسې فکر و نه مني، چې اوکرایین دې نه وي او د پوتین 'لغړ یرغل' یې وغانده.

    نوموړې وايي، که مسکو غوښتل چې نړیواله ټولنه ووېشي، نو برعکس هدف ته رسېدلي او د بلاک یو موټیوالي یادونه یې وکړه. د نوموړې په وینا اروپايي ټولنې د برېښنا غوندې چټک او پراخ بندیزونه ولګول چې پر روسي اقتصاد به ژور اغېز وکړي.

    وندیرلن

    د عکس سرچینه، AFP

  5. خارکیېف برید کې ۱۰ کسان وژل شوي دي

    رپوټونو کې ویل شوي، د اوکرایین په خارکیېف ښار په مرکزي برخه کې د یوه توغندیز برید له کبله لس کسان وژل شوي او ۲۰ نور ټپیان دي. مرستندویان وايي، د ورانې شوې دولتي ودانۍ له خاورو خځلو یې ۱۲ کسان ژوندي ژغورلي دي. دا شمېرې د اوکرایین انټرفاکس خبري اژانس د اوکرایین مرستندویانو ادرې له قوله خپرې کړې دي.

    خارکیېف

    د عکس سرچینه، Reuters

    د عکس تشریح، برید د خارکیېف مرکزي برخه کې پر یوه دولتي ودانۍ شوی
  6. هندی محصل د اوکرایین پر خارکیېف ښار برید کې وژل شوی

    په اوکرایین کې د ملکي تلفاتو تازه رپوټونه ورکړل شوي دي. کره شمېر معلومول ګران ښکاري او بي بي سي نه ده توانېدلي په دې تړاو ټولې ادعاوې تایید کړي.

    مخکې مرستندویانو وویل، په خارکیېف ښار کې پر یوه دولتي ودانۍ توغندیز برید کې ۲۰ کسان ټپیان شوي او شپږ کسان ترې راایستل شوي دي، خو موږ نه پوهېږو چې دا کسان ژوندي دي او که مړي راایستل شوي دي.

    اوس د هند بهرنیو چارو وزیر وايي، یو هندی محصل د سې شنبې ورځې ګهیځ په دې برید کې وژل شوی دی.

    پر دوشنبه په دې ښار کې د روسیې له بمبارۍ او توغندیزو بریدونو وروسته د ګڼ شمېر ملکي تلفاتو رپوټونه ورکړل شوي دي.

    له دې مخکې د دوشنبې پر ورځ ملګرو ملتونو وویل، د اوکرایین جګړه کې تر اوسه نژدې ۴۰۰ ملکي کسانو ته مرګژوبله اوښتې، چې له دې ډلې ۱۰۲ وژل شوي او نور ټپیان دي.

  7. وروستی, زیلنسکي: پر خارکیېف بریدونه دولتي ترهګري ده

    د اوکرایین ولسمشر وايي، د اوکرایین پر ختیځ ښار خارکیېف د روسیې بریدونه دولتي ترهګري ده.

    ولسمشر ولودمیر زیلنسکي اروپايي پارلمان ته د ویډیويي لینک له لارې وینا کې پر خارکیېف او د دې ښار پر دولتي ودانۍ برید جنګي جنایت وباله.

    نوموړي وویل: ''هغه شیطاني قوتونه باید سملاسي ودرول شي چې په بمونو، توغندیو او توپونو سمبال دي. باید له اقتصادي پلوه ویجاړ شي. موږ باید وښیو چې انسانیت د ځان ژغورنې وړتیا لري. نوموړي له دې مخکې یو تصویر خپور کړ، چې په وینا یې دی پکې د اروپايي ټولنې ګډون غوښتنلیک لاسلیکوي.''

  8. د اوکرایین دویم لوی ښار کې د توغندي لګېدو ویډیويي کلیپ

    د اوکرایین بهرنیو چارو وزیر دیمتري کولیبا یوه ویډیويي کلیپ خپور کړی، چې د دغه هېواد دویم لوی ښار خارکیېف په مرکزي ازادۍ میدان کې د توغندي لګېدو پېښه په کې لیدل کېږي.

    د اوکرایین بهرنیو چارو وزیر د روسیې پر ولسمشر ولادمیر پوتین د جنګي جنایت تور پورې کړی دی.

    د بهرنیو چارو وزیر له نړیوالې ټولنې غوښتي چې روسیه ګوښې کړي.

    خبرداری: په لاندنۍ ویډیو کې خواشینونکې منظرې شته. بي بي سي دا ویډیو تایید کړې، خو سرچینه یې معلومه نه ده.

    دې X پوسټ نه تېرشئ
    ایا له X نه د منځپانګې اجازه شته؟

    دې لیکنه کې له social media راخیستل شوي مواد شته.‌ له ښودلو وړاندې یې ستاسې اجازه پکار ده، ځکه ښایي‌کوکیز یا بله تکنالوژي پکې کارول شوې وي. کولی شئ له اجازې مخکې د social media site پالیسي ولولئ. د دې لپاره غوښتنه ومنئ او مخکې لاړ شئ

    خبرداری: بي بي سي د بهرنیو وېبپاڼو د منځپانګې مسؤله نه ده

    د ‍پوسټ X پای

  9. دې تصویرونو کې د اوکرایین خارکیېف ښار په ازادۍ میدان کې پر تاریخي حکومتي ودانیو د توغندیزو بریدونو له کبله رامنځته شوې ویجاړۍ لیدل کېږي. په لاندیني تصویر کې د چاودنې له کبله د وراني، ویجاړي کچه معلومېږي چې واټ ته یې هم زیان رسولی. ازادۍ میدان د خارکیېف ښار تاریخي مرکز دی.

    خارکیېف کې له چاودنې مخکې د هوايي برید خبرداري سایرن وغږول شو.

    د عکس سرچینه، SN CHANNEL

    د عکس تشریح، خارکیېف کې له چاودنې مخکې د هوايي برید خبرداري سایرن وغږول شو.
    چاودنې د ودانۍ کړکۍ ماتې کړې او هلته ولاړ ګاډي یې ویجاړ کړل

    د عکس سرچینه، TSN CHANNEL

    د عکس تشریح، چاودنې د ودانۍ کړکۍ ماتې کړې او هلته ولاړ ګاډي یې ویجاړ کړل
    د دې چاودنې له کبله د اوښتي زیان کره کچه تر اوسه معلومه نه ده.

    د عکس سرچینه، TSN CHANNEL

    د عکس تشریح، د دې چاودنې له کبله د اوښتي زیان کره کچه تر اوسه معلومه نه ده.
  10. وروستی, 'روسیه په اوکرایین کې دننه ۷۵ سلنه ځواکونه لري'

    څېړونکي وايي، روسیې په اوکرایین کې دننه د خپلو پوځیانو شمېر له ۴۰ سلنې پنځه اویا سلنې ته زیات کړی دی.

    د ځمکنیو جګړو او پوځي ساینس په برخه کې د متحده شاهي انسټیټیوټ یو ماهر ډاکتر جیک واټلینګ د بي بي سي راډیو فور نن خپرونې ته وویل، د بېلا روس په سویل کې د روسي پوځیانو یوه ستره جوپه د کیېف پر لور د یرغل شرایطو چمتو کولو لپاره خوځېدلې ده.

    له نوموړي د اوکرایین په خارکیېف کې د ولسي خلکو پر مېشت ځایونو د ګراد ډوله توغندیو کارېدو په هکله پوښتنه وشوه، چې هغه یې په ځواب کې وویل، دا یو ډول توغندیز نظام دی، چې په یوه وخت د ګڼو داسې مرمیو ګوزارونه کوي، چې لارښود نظام نه لري.

    نوموړی وايي داسې ثبوتونه هم شته، چې دا ډول ځینې وسلې خوشه يي ډوله دي.

    هغه زیاته کړه:

    ''رښتیا خو دا دي چې دا (مرمۍ) لارښود نظام نه لري، پریمانه باروت پکې کارول کېږي او د ملکي خلکو ګڼ مېشتو سیمو ته ورویشتل کېږي.''

    نوموړی زیاتوي اوکراییني پوځیان اوس د یوه منظم پوځي ځواک پر ځای له خاورې د دفاع په داسې ډلګیو وېشلي چې رضاکار هم پکې شامل دي او په دفاعي سنګرونو کې تیت او پرک فعالیت کوي.

  11. په اوختېرکا کې ۷۰ اوکراییني پوځیان وژل شوي

    اوکراییني چارواکواوس تایید کړې چې د یکشنبې پر ورځ د اوکراییني پوځ پر یوه مرکز د روسي ځواکونو توپخانې ګوزارنو کې ۷۰ پوځیان وژل شوي دي. پېښه د سومې سیمې په اوختېرکا کې شوې، چې اوس هم د روسي پوځونو محاصره کې ده.

    پر دوشنبه هم مرستندویانو د ویجاړ شوي مرکز په خاورو، خځلو کې د ژوندي پاتې کسانو لټون کاوه.

    د اوکرایین پارلمان له ټویټر حسابه وژل شویو پوځیانو ته د درناوي وړاندې کولو په پار یوه پیغام کې لیکل شوي: ''د اوکرایین اتلانو یاد دې تلپاتي وي.''

    د پارلمان په پیغام کې ویل شوي، دغه پوځیان د هغو توغندیو له کبله وژل شوي، چې له ځمکې پر ځمکه ګوزار کوي.

    اوکرایین

    د عکس سرچینه، Dmytro Zhyvytskyi/ Telegram

    د عکس تشریح، روسي پوځیانو د یکشنبې پر ورځ پر اوکراییني پوځي مرکز برید کړی
    دې X پوسټ نه تېرشئ
    ایا له X نه د منځپانګې اجازه شته؟

    دې لیکنه کې له social media راخیستل شوي مواد شته.‌ له ښودلو وړاندې یې ستاسې اجازه پکار ده، ځکه ښایي‌کوکیز یا بله تکنالوژي پکې کارول شوې وي. کولی شئ له اجازې مخکې د social media site پالیسي ولولئ. د دې لپاره غوښتنه ومنئ او مخکې لاړ شئ

    خبرداری: بي بي سي د بهرنیو وېبپاڼو د منځپانګې مسؤله نه ده

    د ‍پوسټ X پای

  12. بندیزونه پر روسیانو څه ډول اغېز کوي؟

    د روسیې خلک له هغو بندیزونو مخامخ اغېزمن دي، چې لوېدیځوالو د روسیې پر بانکي نظام لګولي دي. عادي روسیانو له بي بي سي سره خبرو کې د هغو ستونزو یادونه کړې، چې د دې بندیزونو له کبله په ورځني ژوند کې پیسو ته د نه لاسرسي له کبله ورسره مخامخ دي.

    • د دوشنبې پر ورځ د بانکي سود کچې له دوه برابره کېدو وروسته (۲۰ سلنه) دوی نه شي کولای د کورونو لپاره له بانکونو اخیستل شوی پور بېرته ورکړي.
    • ویزا، ماسټر کارډ، اپل پی او بالاخره ګوګل پی ته د روسي بانکونو د لاسرسي ختمېدو له کبله د راکړې ورکړې، له دې عصري مېتودونو محروم شوي دي.
    • خلک د نغدو ډالرو ترلاسه کولو هڅه کوي او له همدې کبله د نغدو پیسو ترلاسه کولو ماشینونو (اې ټي ایم) پر وړاندې اوږده کتارونه لیدل کېږي.
    • مسکو کې یوه نژدې ۳۰ کلن سړي وویل: ''په دنباس کې د عملیاتو له پیل سره سم ایم ټي این ته لاړم او په ایسبربانک کې خپل سپمول شوي ډالر مې نغد واخیستل، اوس یې په بالښت کې ساتم.''
    • د ۲۰۲۲ کال پیل کې یو ډالر د ۷۵ روبلو بدل کې ورکول کېدل، او دغه راز یوه یورو په ۸۰ روبلو بدلېده، خو جګړې سره نوي ریکارډونه جوړ شول، چې پر دوشنبه یو ډالر ۱۱۳ روبلو او یوه یورو ۱۲۷ روبلو ته ورسېدل.
  13. اوکرایین د ملګرو ملتونو امنیت شورا مشرتابه لړ کې د روسیې نوبت پای ته رسېدو هرکلی کړی

    د ملګرو ملتونو امنیت شورا کې د اوکرایین استازي سیرګي کیسلیتسیا د امنیت شورا مشرتابه لپاره د روسیې یوه میاشتني نوبت پای ته رسېدو هرکلی کړی. د امنیت شورا مشرتوب هره میاشت د غړو هېوادونو تر منځ بدلېږي او فبرورۍ کې دا نوبت د روسیې استازي واسیلي نیبینزیا کاوه.

    ښاغلي کیسلیتسیا پر دوشنبه دې لړ کې یوه تویټر پیغام کې ولیکل:

    ''زه نیمې شپې ته انتظار کوم، چې دا کرکجن عمل، د امنیت شورا د څوکۍ دا اشغال پای ته ورسېږي.''

    د یادونې ده، چې د ملګرو ملتونو امنیت شورا په مسوولیتونو کې د سوله ساتنې عملیات، نړیوال بندیزونه او د پوځي عملیاتو منظوري هم شامل دي.

    واسیلي نیبینزیا

    د عکس سرچینه، Getty Images

    د عکس تشریح، په ملګرو ملتونو کې د روسیې استازی واسیلي نیبینزیا
  14. وروستی, '۴۰ میله اوږد' پوځي کاروان د کیېف پر لور روان دی

    سټیلایټ تصویرونه ښيي چې د روسیې یو نژدې ۴۰ میله اوږد پوځي کاروان، چې ټانکونه او زغروال ګاډي پکې شامل دي، د اوکرایین پلازمېنې کیېف پر لور د خوځښت په حال کې دی.

    د سټیلایټ تکنالوژي شرکت مکسار مسوولین وايي، له دې مخکې رپوټونه چې د دې کاروان اوږدالی یې ۱۷ میله (۲۷ کیلومتره) یاد کړی ناسم دي.

    یاد شرکت وايي، په سویلي بېلاروس کې د اوکرایین پولې ته له ۲۰ کیلومتره هم لږ واټن کې پلي ځواکونه او چورلکې هم لیدل کېږي.

  15. اروپايي ټولنې په روسیه کې پر ځینو نفوذ لرونکو شخصیتونو بندیزونه لګولي دي

    د ځواکمنو اشخاصو او روسي شرکتونو په وړاندې د اروپايي ټولنېد بندیزونو بې ساري لړۍ دوام لري.

    • اروپايي ټولنېد دوشنبې په ورځ د هغو۲۶کسانو نوملړاعلان کړ چې بنديزونه پرې لګول کېږي:
    • د کرملین ویاند دیمیتري پیسکوف
    • الکساندر پونومارنکو، په مسکو کې دنړیوال هوايي ډګر د رئيسانو د ادارېمشر.
    • ایګور سیچین، د تېلوروسنېفتملي شرکت اجرائيوي رئیس
    • نیکولای توکاریف د نړۍ د تیلو د تر ټولو لويېنل ليکېشرکت ترانس نفتمشر
    • د روسیې د دولتي ټلویزیون یو شمېر خپرونکي او خبریالان
    • اروپايي ټولنېپه مسکو کې د ګازو د صنعت د بیمې پر شرکت هم بندیزونه لګولي، چې ویل کیږي په ۲۰۱۴ کالکې یې د کریمیا په نيولوکې له روسیې سره مرسته کړې وه.
  16. په کيېف کې هوايي او توغنديز بريدونه بيا پيل شول

    د اوکرايين پلازمېنه کيېف کې د روسيې له خوا هوايي بريدونه بيا پيل شوي دي.

    په کيېف کې د بي بي سي خبريال کليو ميري وايي، داسې ښکاري چې نښتې د اوکرايين پلازمېنې ته نژدې شوې دي.

    د بي بي سي د دفاعي برخې خبريال جانتن بېل راپور ورکوي چې د ملکي تلفاتو وېره مخ په ډېرېدو ده او په عيني حال کې له همدې امله روسيې ځواکونه له ستونزو سره مخ هم دي.

    لوېديځ چارواکي وايي، د روسيې پوځ په اوکرايين کې د خپلې تېروتنې له امله له ستونزو سره مخ دی. دوی د اوکراييني وګړو او پوځ وړتيا کمه انګېرلې وه.

  17. اوکرايين
  18. د اوکرایین د کورنیو چارو وزیر: وضعیت ستونزمن خو باثباته دی

    د اوکرایین د کورنیو چارو وزیر ډینس موناستیرسکي له بي بي سي سره خبرې کړې دي.

    د دې پوښتنې په ځواب کې چې ایا هېواد د کیېف او نورو ښارونو په ګډون پر اوکرایین د روسیې د قوي برید لپاره چمتووالی نیسي، هغه وویل: "ولسمشر هره ورځ له ما پوښتنه کوي، موږ هره ورځ د وضعيت او هغه څه په اړه چې پېښېږي خپلې هڅې همغږي کوو، هره ورځ ځواب ورکوم چې وضعیت جدي دی، خو باثبات دی".

    نوموړي وویل چې کیېف د "دښمن اصلي هدف" و خو د اوکرایین وسله والو ځواکونو بریدونه په شا وتمبول.

    ده وويل، "موږ د تخريبکارانو د موندلو او نيولو لپاره ګرځنده ټيمونه جوړوو. په کيېف کې موږ تر سلو پورې داسې ډلې فعالې لرو. تاسو په ښار کې د ډزو غږونه اورئ. ډېر کسان نيول کېږي."

    اوکرايين کورنيو چارو وزير

    د عکس سرچینه، ‌BBC

  19. اوکرايين
  20. پر اوکرايين د بريد له امله هغه پراخ بندیزونه چې لوېديځ پر روسیې لګولي، د دغه هېواد اقتصاد ته یې زیان رسول پیل کړې دي، له همدې امله خلک هڅه کوي نغدو پيسو ته لارسي پیدا کړي چې اوږدې لیکې یې بانکونه ته جوړې کړې دي. مسکو کې د بي بي سي خبریاله جینې هیل پر دې غږېږي کرملین د دې بندیزونه په اړه څه وايي.