ټرمپ وايي غوره ګڼي چې پر چین تعرفې ونه لګوي

ژوندی پوښښ

1. ۵ سلواغه ۱۴۰۳ - ۲۴ جنوري ۲۰۲۵وروستی, ټرمپ وايي غوره ګڼي چې پر چین تعرفې ونه لګوي

   ډونلډ ټرمپ وایي هغه "غوره ګڼي" چې پر چین تعرفې ونه لګوي. نوموړي وړاندې د نړۍ پر دویم لوی اقتصادي ځواک پر وړاندې د پراخ ګام اخیستو ګواښ کړی و.

   د امریکا ولسمشر له"فاکس نیوز" سره په یوه مرکه کې وویل چې تعرفې د بیجینګ پر وړاندې د دوی "یوه ډېره لویه ځواکمنه وسیله" ده.

   شنونکي پوښتي، ایا د ټرمپ دا نوې څرګندونې ددې ښکارندویې دي چې ګنې امریکا د چین پر وړاندې د نرمښت تګلاره غوره کوي.

   بیجینګ کې د بي بي‌سي خبریاله لارا بیکر وايي، دا طریقه بیجینګ په ابهام کې ساتي. دلته ډېری کسان پوښتي – امریکا په بدل کې څه غواړي؟

   ټرمپ تعرفې د واشنګټن د "یوه ډېره لویه ځواک" په توګه تشریح کړې، نو هغه یې د یوې مهمې ډیپلوماتیکې وسیلې په توګه ګڼي چې په یوه معامله کې ګټې ترې واخلي.

   په غبرګون کې د چین د بهرنیو چارو وزارت بیا په خپل ورځني راپور کې خبرداری ورکړی چې په سوداګریزه جګړه کې به هېڅوک ګټونکي نه وي او بیجینګ چمتو دی چې له امریکا سره خبرې وکړي چې "اختلافونه په مناسبه توګه حل کړي."

   

   د عکس سرچینه، Getty Images

2. ۵ سلواغه ۱۴۰۳ - ۲۴ جنوري ۲۰۲۵ټرمپ: هیله من یم، چې د ایران اتومي کړکېچ به د اسرائیل له برید پرته حل شي

   د امریکا نوی ولسمشر ډونلډ ټرمپ وايي، هیله من دی، چې د ایران اتومي کړکېچ به له دې پرته چې اسرائیل اړ شي پر ایران برید وکړي، حل شي. ښاغلي ټرمپ پرون د یو شمېر اجرائي فرمانونو له لاسلیکولو وروسته دا څرګندونې په سپینه ماڼۍ کې له خبریالانو سره مرکه کې کړې.

   له ده پوښتنه وشوه، چې ایا د ایران پر اتومي تاسیساتو به د داسې کوم برید ملاتړ کوي؟ نوموړي وویل: ''زه به دې پوښتنې ته ځواب نه ورکوم.'' خو په خبره یې په دې هکله به ژر له لوړپوړو دولتي چارواکو سره وغږیږي.

   ښاغلي ټرمپ زیاته کړه: ''هیله من یم، چې دا موضوع له اندېښنې پرته حل شي. رښتیا به ډېره ښه وي، چې که له اضافي اقداماتو پرته حل شي.''

   ډونالډ ټرمپ وویل: "زه هیله لرم چې ایران به یو جوړجاړی وکړي، او که نه، نو دا به هم کومه ستونزه نه وي."

   د یادونې ده، چې په اسرائیل کې ځینو داسې تصور کاوه، چې واک ته د ډونلډ ټرمپ له ستنېدو سره به سپینه ماڼۍ د ایران پر اتومي تاسیساتو د اسرائیل د برید ملاتړ وکړي، یا ښايي خپله د ایران پر ضد پوځي اقدام وکړي.

   ډونلډ ټرمپ مخکې پر جو بایډن نیوکه کړې وه، چې ولې یې له اسرائیل غوښتي چې د تېر کال توغندیز برید په ځواب کې دې د ایران پر نفتي یا اتومي تاسیساتو د بالسټیک توغندیو برید نه کوي.

   بل لور، د ستراتيژیکو چارو لپاره د ایراني ولسمشر مرستیال محمد جواد ظریف بیا پرون د سویټزرلنډ په داووس کې د نړیوالې اقتصادي ټولنې په څنډه کې وویل، هېواد یې ''د نړیوال امنیت لپاره ګواښ نه دی.''

   د ایران بهرنیو چارو مخکینی وزیر چې د ده د ماموریت پر مهال د امریکا په ګډون د نړیوالو قدرتونو او ایران تر منځ د ایران اتومي پروګرام په هکله توافق لاسلیک شو وايي، پر ګواښونو د تمرکز پر ځای اوس له فرصتونو د ګټې اخیستو وخت رارسېدلی دی. نوموړي زیاته کړه: ''راځئ د دې موضوع په هکله خبرې وکړو.''

   

   د عکس سرچینه، Reuters

3. ۴ سلواغه ۱۴۰۳ - ۲۳ جنوري ۲۰۲۵ټرمپ خبرداری ورکړ، که پانګوال خپل توکي په امریکا کې تولید نه کړي له لوړې تعرفې سره به مخ شي

   د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ وویل "امریکا به د نړۍ د مصنوعي ځیرکتیا او کرپټو کرنسۍ پلازمېنه وي. راشئ او خپل محصولات په امریکا کې تولید کړئ، که دا کار ونه کړئ دا ستاسو حق دی، خو ډېره اسانه ده بېلابېلې نغدي تعرفې به ورکوئ، زموږ خزانې ته به سلګونه میلیارده او ان ټریلیون ډالره به ورکوئ."

   ډونلډ ټرمپ د پنجشنبې پر ورځ د سویس په داووس کې د نړیوال اقتصادي فورم اډانه کې راټولو شوو سوداګرو مشرانو ته وویل چې دی به په ​​​​امریکا کې د فوسیلي تېلو تولید ته وده ورکړي، د انفلاسیون او غیرقانوني کډوالۍ د مخنیوي لپاره به په ټینګه کار وکړي.

   

   د عکس سرچینه، EPA

4. ۴ سلواغه ۱۴۰۳ - ۲۳ جنوري ۲۰۲۵مارک روټه: ناټو په 'ډېر بد ځای' کې ده، پوځي بودیجه باید ژر ډېره شي

   

   د عکس سرچینه، Getty Images

   د شمالي اتلانتیک تړون سازمان ‏(ناټو) سرمنشي وايي دغه ټلواله باید په بېړني ډول خپله دفاعي بودیجه ډېره کړي.

   مارک روټه ویلي، د ناټو غړي هېوادونه باید د خپلو ناخالصو داخلي تولیداتو د اوسنۍ دوه سلنې پر ځای ډېره او پام وړ بودیجه پر دفاعي چارو ولګوي.‌

   دا څرګندونې تر هغې وروسته راځي چې د ناټو غړو هېوادونو دغه سازمان ته د ډونلډ ټرمپ د ژمنتیا په تړاو اندېښنه ښودلې ده.

   ښاغلي ‌روټه ویلي "موږ واقعا په یوه کړکېچن حالت کې یو" او پیسې باید "ژر" ولګول شي.

   هغه زیاته کړه، "موږ واقعا په یوه بد ځای کې یو" او دا چې ناټو تر دې زیات انتظار نه شي کولی.

   ټاکلې د ناټو غړي هېوادونه د روان کال وروستیو کې د دغه سازمان په اډانه کې د خپلو پوځي لګښتونو د اندازې په اړه پرېکړه وکړي، خو ښاغلي روټه له مخکې روښانه کړې چې دا اندازه به "د هغې (دوه سلنې) پرتله پام وړ ډېره وي."

5. ۴ سلواغه ۱۴۰۳ - ۲۳ جنوري ۲۰۲۵ډونلډ‌ ټرمپ نن د سویس په ډاووس کې نړیوال اقتصادي فورم ته وینا کوي‌

   

   د عکس سرچینه، Reuters

   د امریکا ولسمشر ډونلډ‌ ټرمپ نن (پنجشنبه) په ډاووس کې نړیوال اقتصادي فورم ته وینا کوي.

   دا به د امریکا د ولسمشر په توګه دویمه دوره کې نړیوالو کاروباري او سیاسي مشرانو ته د هغه لومړنۍ مهمه وینا وي.‌

   ټاکلې هغه دې غونډې ته په مجازي ډول د وینا ترڅنګ په بحث کې هم برخه واخلي.

   سپینې ماڼۍ ته د ډونلډ ټرمپ راګرځېدلو لا وار د مخه سویس کې پر دې نړیوالې اقتصادي غونډې سیوری غوړلی او نوم یې په وار وار بحثونو کې اخیستل کېږي.

   نن به د نړۍ د سترو بانکونو او د تېلو صنعت اجرائیوي مشران د دې موکه ومومي چې له نوموړي پوښتنې وکړي.

   د نړیوال اقتصادي فورم یوه ګډونوال اې‌اېف‌پي خبري اژانس ته ویلي "هغه ستړی کوونکی نه دی، یو ډول په زړه پورې دی."

6. ۴ سلواغه ۱۴۰۳ - ۲۳ جنوري ۲۰۲۵وروستی, کرېملین وايي د اوکرایین جګړې په تړاو پر متقابل درناوي ولاړو مذاکراتو ته چمتو دي

   

   د عکس سرچینه، Reuters

   روسیه وايي،‌ دوی په‌ اوکرایین کې د جګړې پای ته رسولو لپاره 'برابرو' او پر 'مقابل درناوي ولاړو مذاکراتو' ته چمتو دي.‌

   کرملین دا څرګندونې ظاهرآ د امریکا د ولسمشر ډونلډ ټرمپ دې خبرداري‌ ته په غبرګون کې کړې چې ویلي یې دي، که مسکو په اوکرایین کې روانه 'نامعقوله جګړه' پای ته ونه رسوي، نو نورو بندیزونو ته دې چمتو شي.‌

   د روسيې د ولسمشر ولادیمیر پوتین ویاند دمیتري پېسکوف ویلي، دوې لا د سولې مذاکراتو په تړاو سېګنالونو ته په تمه دي.‌

   تر دې ورمخکې په ملګرو ملتونو کې د روسیې مرستیال سفیر دمېتري پولیانڅکي ویلي وو، کرېملین د نورو ګامونو له اخیستلو وړاندې غواړي پر دې وپوهېږي چې ټرمپ د جګړې پای ته رسولو څه رنګه هوکړه غواړي.‌‌

   ډونلډ ترمپ د ټاکنیزو منډو ترړو پر مهال ویلي و چې که ولسمشر شي نو د اوکرایین جګړه به په یوه ورځ کې پای ته ورسوي.

   د یادونې ده چې روسیې لومړی په ۲۰۱۴ کال کې د اوکرایین کرایمیا ټاپو وزمه ونیوه او په خپلې خاورې پورې یې وتړله او بیا یې د ۲۰۲۲ کال فبرورۍ کې پر دغه هېواد د پراخې کچې یرغل وکړ.

7. ۴ سلواغه ۱۴۰۳ - ۲۳ جنوري ۲۰۲۵وروستی, داخلي یادښت: ټرمپ له مکیسکو سره ګډې پولې ته د ۱۰ زره سرتېرو پر استولو غور کوي

   

   د عکس سرچینه، EPA

   د امریکا ولسمشر ډونلډ ټرمپ پر دې غور کوي چې د ناقانونه کډوالو د ورتګ په مخنیوي کې همکارۍ لپاره له مکسیکو سره پر ګډه پوله ۱۰ زره سرتېري وګوماري.‌

   دا موضوع د ټرمپ د حکومت په یوه داخلي یادښت کې، چې د بي‌بي‌سي امریکايي شریک سي‌بي‌اېس نیوز هم کتلی،‌ راغلې ده.

   د پولو او ګمرکونو د خوندیتابه دا یادښت د ښاغلي ټرمپ د لوړې له مراسمو یوه ورځ وروسته (د جنورۍ پر ۲۱مه) تازه شوی دی.

   په دې تړاو لومړنیو رپوټونو کې ویل شوي وو چې د امریکا نوي ولسمشر د کلیفورنیا سان‌ډیګو او د ټکزاس اېل‌پاسو ته د ۱۵۰۰ سرتېرو د استول کېدو امر کړی دی.‌

   په دغه تازه یادښت کې دا هم ویل شوي، چې د امریکا د دفاع وزارت اړوندې پوځي اډې ښايي د هغو کډوالو ساتنې لپاره وکارول شي، چې شړل کېدو ته منتظر دي.‌

   د یادونې ده چې ډونلډ ټرمپ تر لوړې څو ساعته وروسته له مکسیکو سره پر پوله ملي‌بېړنی وضعیت اعلان کړ. نوموړي وویل، د کډوالو په ورتګ سره 'د امریکا حاکمیت تر برید لاندې دی'.‌

   متحدو ایالتونو ته د ناقانونه کډوالو د ورتګ مخنیوی د ټرمپ د ټاکنیز کمپاین یوه مهمه ژمنه وه.

8. ۴ سلواغه ۱۴۰۳ - ۲۳ جنوري ۲۰۲۵ټرمپ پوتین ته خبرداری ورکړ، چې یا په اوکرایین کې 'نامعقوله جګړه' پای ته ورسوي او یا دې نویو بندیزونو ته چمتو شي

   د امریکا ولسمشر ډونلډ ټرمپ د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین ته خبرداری ورکړی، چې یا په اوکرایین کې خپله نامعقوله جګړه ختمه کړي او یا بیا نویو بندیزونو ته چمتو شي.

   ښاغلي ټرمپ پر خپله خواله رسنۍ ټروتسوشل د روسیې او اوکرایین جګړې په هکله ادعا کړې، چې د اوکرایین جګړې ختمولو هڅې یې 'اصلاً د روسیې او د دې هېواد د ولسمشر مرستې کوښښ دی.'

   پر سې شنبې ولسمشر ټرمپ اشارتاً وویل، چې ژر به له ولسمشر پوتین سره خبرې وکړي، خو په وینا یې که د روسیې مشر خبرو ته چمتو نه شي، کېدای شي نوي بندیزونه پرې ولګول شي.

   د چهارشنبې پر ورځ بیا ښاغلي ټرمپ پر ټروتسوشل ولیکل:

   ''د روسیې اقتصاد له ناوړه ناکامۍ سره مخامخ دی او د مذاکراتو وړاندیز به له ولسمشر پوتین سره لویه مرسته کول وي.''

   ښاغلي ټرمپ زیاته کړې:

   ''همدا اوس پرېکړه وکړئ او دا نامعقوله جګړه ختمه کړئ، چې تر بد پسې بدتره کېږي. که موږ ژر کوم جوړجاړی و نه کړو، نو ما ته به له دې پرته بله هېڅ لاره پاتې نه شي، چې پر هغه څه بندیزونه او تعرفې ولګوم، چې د روسیې له لوري پر امریکا او یا نورو شریکو هېوادونو پلورل کېږي.''

   د یادونې ده، چې ښاغلي ټرمپ مخکې داسې ادعا هم کړې وه، چې د روسیې او اوکرایین تر منځ د ۲۰۲۲ له فبرورۍ راهیسې روانه جګړه به په یوه ورځ کې پای ته ورسوي.

   د روسیې ولسمشر د ټرمپ تازه څرګندونو په هکله تر اوسه پورې کوم غبرګون نه دی څرګند شوی، خو په دا وروستیو کې لوړپوړو چارواکو ویلي، مسکو له نویو امریکايي چارواکو سره د خبرو یو محدود فرصت لري.

   

   د عکس سرچینه، EPA

9. ۴ سلواغه ۱۴۰۳ - ۲۳ جنوري ۲۰۲۵سعودي ولیعهد له ټرمپ سره خبرې کړې او وايي، هېواد یې غواړي په امریکا کې ۶۰۰ میلیارده ډالره پانګونه وکړي

   د سعودي عرب له لوري خپرو شویو خبرونو کې ویل شوي، د امریکا ولسمشر ډونلډ ټرمپ پر چهارشنبه د سعودي عرب له ولیعهد شهزاده محمد بن سلمان سره ټیلیفوني خبرې کړې دي.

   په سعودي اعلامیه کې ویل شوي، محمد بن سلمان ښاغلي ټرمپ ته د ولسمشر په توګه د لوړې په مناسبت مبارکي ورکړې او هیله یې څرګنده کړې، چې ''د امریکا خلک به د ده په مشرۍ سوکالی ومومي او پرمختګ به وکړي.''

   په اعلامیه کې دغه راز راغلي، چې دواړو مشرانو په منځني ختیځ کې د ټیکاو او له ترهګرۍ سره د مبارزې په هکله خبرې وکړې.

   په اعلامیه کې راغلي چې بن سلمان د ټرمپ "د اصلاحاتو له لارې د بې ساري اقتصادي سوکالۍ او فرصتونو رامنځته کولو وړتیا" یادونه وکړه، او زیاته یې کړه چې سعودي عربستان غواړي د متحده ایالاتو په دې نوښتونو کې ملګرتیا او پانګونه وکړي.

   د ولیعهد شهزاده له قوله زیاته شوې، چې سعودي عرب هیله کوي، چې راتلونکو څلورو کلونو کې په امریکا کې تر ۶۰۰ میلیاردو ډالرو پورې پانګونه وکړي.

   په اعلامیه کې زیاته شوې، چې ټرمپ د بن سلمان ''مننه'' وکړه او له مملکت سره یېداسې ګډ کار کولو لپاره خپله لیوالتیا تائید کړه چې د دواړو هېوادونو ته ګټه رسوي".

   

   د عکس سرچینه، Reuters

10. ۳ سلواغه ۱۴۰۳ - ۲۲ جنوري ۲۰۲۵الوتکې، چورلکې او ۱۵۰۰ پوځیان به پولې ته واستول شي

    د امریکا ولسمشر ډونلډ ټرمپ له لوري له مکسیکو سره پر پوله د پوځ ځای پر ځای کولو په تړاو تازه یو امریکايي چارواکي ویلي، د ځمکني پوځ ۱۰۰۰ او د سمندري پوځ ۵۰۰ سرتېري به د پولې سیمې ته واستول شي.

    په امریکا کې د بي بي سي له همکارې رسنۍ سي بي اېس سره خبرو کې دې لوړپوړي امریکايي چارواکي ویلي، دغه پوځیان به د کالفورنیا سان ډیاګو او د ټیکساس ایلپاسو ته واستول شي، چې د پولې ساتنې چارې به سمبالوي.

    له دې پوځیانو سره به دوې سي-۱۷، دوې سي-۱۳۰ ډوله الوتکې او یو شمېر چورلکې هم واستول شي.

    د امریکا دفاع سرپرست سکرتر رابرټ سالیسیس وايي، وزارت به یې د هغو ۵۰۰۰ کسانو ایستلو لپاره هم د الوتنو برخه کې مرسته وکړي، چې دی یې "پردي عناصر" بولي.

    

    د عکس سرچینه، Getty Images

11. ۳ سلواغه ۱۴۰۳ - ۲۲ جنوري ۲۰۲۵وروستی, د امریکا کانګرېس کې د استازو جرګې د کډوالۍ اړوند لایحه تائید کړه، ټرمپ به یې ژر لاسلیک کړي، چې په قانون بدله شي, راشیل لوکر په واشنګټن کې د بي بي سي خبریاله

    د امریکا کانګرېس کې د استازو جرګې د لاکین ریلې په نامه د هغه قانون اصلاح شوې لایحه تائید کړه، چې د غیر قانوني کډوالو پر ضد د پراخو عملیاتو اجازه ورکوي. د ۱۵۶ مخالفو رایو په مقابل کې د دواړو ګوندونو ۲۶۳ کانګرېس غړو د دې لایحې په تائید رایې ورکړه.

    دا پر دوشنبه له لوړې وروسته د قانون جوړولو په برخه کې د ولسمشر ډونلډ ټرمپ لومړنۍ بریا بلل کېږي. دغه لایحه وار له مخه د امریکا سېنټ له لوري تائید شوې، ځکه به اوس مخامخ د ولسمشر دفتر ته د هغه د تائید لپاره لېږدول کېږي، چې په قانون بدله شي.

    دغې لایحې ته د هغې ښځې نوم ورکړل شوی، چې د یوه غیر قانوني کډوال لخوا وژل شوې وه او له مخې به یې چارواکي وکولای شي، چې د غلا اړوند جرمونو له کبله تورن شوي، محکوم شوي یا توقیف شوي غیر قانوني کډوال په بند کې وساتي.

    د امریکا سېنټ په دې کې دوه اصلاحات اضافه کړل، چې د هغو جرایمو شمېر زیات شي، چې له کبله یې مشکوک کسان نیول کېدای شي.

    په داسې حال کې چې د سېنټ له یو درزن ډېرو دیموکراتانو غړو دا لایحه تائید کړې، د استازو جرګې له ۴۵ ډېرو دیموکراتانو غړو د یادې لایحې اصلاح شوې بڼې د تائید لپاره رایې ورکړې او دا داسې اشاره بلل کېږي، چې دیموکراتان د کډوالو په موضوع کې ښي اړخ ته تلای شي.

12. ۳ سلواغه ۱۴۰۳ - ۲۲ جنوري ۲۰۲۵د امریکا بهرینو چارو وزارت خپل هیواد ته د ټولو کډوالو سفرونه لغوه کړل

    د بی بي سي همکارې رسنۍ سي بي اېس داسې کړنلارې ته لاس رسی موندلی چې په کې اړونده ادارو ته امر کېږي دغه هیواد ته دې د ورتلونکو کډوالو سفرونه لغوه کړي.

    د معلوماتو له مخې ادارو ته امر شوی، د کډوالو هغه ټول بهیرونه او قضيې دې ودروي چې د پخواني ولسمشر جو بایډن واکمنۍ کې یې ځینو امریکايي وګړو ته د دې اجازه ورکوله چې کډوال له بهره ورغوښتلی او ملاتړ یې کولی شي.

    دا کړنلاره د امریکا د ځانګړو ویزو لرونکو هغو کسانو پر حالت اغېز نه لري چې د دغه هیواد له پوڅ سره یې کار کړی وي. ولسمشر ټرمپ د دوشنبې پر ورځ سپینې ماڼۍ ته له ورتګ سره سم امریکا کې د کډوالۍ منلو پروګرام د یوه اجرایوي فرمان له مخې لغوه کړ.

    د دې کړنلارې د پلې کېدا وروستۍ نېته نه ده په ډاګه شوې خو د سم لاسي ګام پورته کولو امر کوي.

    د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ په اجرایوي فرمان کې راغلي " امریکا د لوی شمېر کډوالو په ځانګړې توګه د پناه غوښتونکو د ځایولو وس نه لري."

    

    د عکس سرچینه، Reuters

13. ۳ سلواغه ۱۴۰۳ - ۲۲ جنوري ۲۰۲۵لوړ پوړې اروپايي دیپلوماته وايي ټرمپ سم وايي " اروپا پر دفاعي برخې د پام وړ لګښت نه کوي."

    د اروپايي ټولنې د بهرني سیاست مشره کایا کالاس وايي د امریکا د ولسمشر ډونلډ ټرمپ له هغې وینا سره همغږې ده چې ویلي یې دي " اروپا پر دفاعي برخې د اړتیا وړ لګښت نه کوي"

    مېرمن کالاس چې د اروپا کلنۍ دفاعي ناسته کې خبرې کولې وویل " پر پوځي اړخ د لګښتونو له پلوه ماتې به یرغلګرو ته خطرناک پیغام ورسوي."

    ویل یې، زموږ کمزوري به هغوی ته د لاس په چاره کېدو بلنه ورکړي.

    د ولادیمیر پوتین په تړاو مېرمن کالاس وویل چې "له ډیرې مودې راهیسې" د روسیې ولسمشر ته د "بدیل" وړاندیزونه شوي په دې هیله چې هغه به "د جعلي امپریالیستي ارمانونو پرځای د خپلو خلکو لپاره اقتصادي سوکالي او همکاري غوراوی وګڼي"

    

    د عکس سرچینه، EPA

14. ۳ سلواغه ۱۴۰۳ - ۲۲ جنوري ۲۰۲۵چین خبرداری ورکړی چې سوداګریزه جګړه به ګټونکی ونه لري

    وروسته له هغه چې د امریکا ولسمشر ډونلډ ټرمپ خبریالانو ته وویل پر چینايي توکو۱۰ سلنه تعرفه ارزوي، د چین د بهرنیو چارو وزارت یې ځواب کې ویلي " له خپلو ملي ګټو به دفاع کوي."

    د چین د بهرنیو چارو وزارت یوې ویاندې ماو نینګ وویل "موږ تل پر دې باور یو چې په سوداګریزه جګړه یا د تعرفو لوړولو کې هیڅوک ګټونکي نه دي."

    هغې په ټینګار سره یادوله چې له "خپلو ملي ګټو" به په ټینګه دفاع کوي.

    ولسمشر ټرمپ وايي، د فبرورۍ له لومړۍ (دراتلونکې اونۍ له پای سره) به دا نوې تعرفه پلې کېږي او دلیل یې دا دی چې چین مکسیکو او کاناډا ته "فنتانیل" لېږي هغه کیماوي توکي چې د درد کرارولو درملو اونورو توکو کې کارول کېږي.

    ټرمپ د کانډا، مکسیکو او اروپا پر وارداتو د مالیو لګولو خبره هم کړې.

    

    د عکس سرچینه، AFP

15. ۲ سلواغه ۱۴۰۳ - ۲۱ جنوري ۲۰۲۵د ملانیا خولۍ او د دوی د ښکلولو پر وړاندې خنډ

    ډونلډ ترمپ مخکې له دې چې د لوړې مراسم پیل کړي، هڅه یې وکړه چې د ستړې مه شې په دود خپله مېرمنه ملانیا ښکل کړي, خو د هغې خولۍ د دوی د ښکلولو پر وړاندې خنډ شوه. ښاغلي ټرمپ د امریکا د ۴۷م ولسمشر په توګه د لوړې مراسم ترسره کړل. ویډیويي کلیپ یې پر بي بي سي پښتو ټکی کام لیدل کېدای شي.

16. ۲ سلواغه ۱۴۰۳ - ۲۱ جنوري ۲۰۲۵سرچینې: د ټرمپ په امر امریکا ته د تلونکو افغان کډوالو الوتنه لغوه شوې

    ځینې سرچینې وايي، د امریکا نوي ولسمشر ډونلډ ټرمپ له لوري د امریکا کډوالو پروګرام لغو کېدو له کبله د هغو افغان کډوالو الوتنې هم لغو شوې دي، چې د امریکا حکومت دغه هېواد ته د تلو اجازه ورکړې وه.

    د رویټرز خبري اژانس په رپوټ کې د یوه امریکايي چارواکي او کډوالو ځای پر ځای کولو یوه مدافع وکیل له قوله ویل شوي، په هغو کسانو کې چې امریکا ته یې الوتنه لغو شوې، د امریکايي پوځ فعالو کارکوونکو د کورنیو غړي هم شته.

    د رویټرز په رپوټ کې د افغانانو ایستلو ټولنې مشر شان وان ډایور او یوه امریکايي چارواکي چې نه غواړي نوم یې یاد شي، له قوله زیاته شوې، دوی کې ځینې هغه کم عمره کسان هم شته، چې په امریکا کې به له خپلو مېشتو کورنیو سره یو ځای کېدل او دغه راز په کې ځینې کسان داسې هم دي، چې د مخکیني افغان حکومت له لوري له طالبانو سره جنګېدلي او اوس د غچ اخیستنې له وېرې له افغانستانه وتلي دي.

    نور تفصیل په دې لینک کې لوستلای شئ.

17. ۲ سلواغه ۱۴۰۳ - ۲۱ جنوري ۲۰۲۵د روغتیا نړیوال سازمان هیله من دی، چې امریکا به له دې سازمانه د وتلو پر پرېکړه له سره غور وکړي

    د ملګرو ملتونو روغتیا نړیوال سازمان (ډبلیو ایچ او) مشر تیدروس غبریاسوس پر خواله رسنۍ د امریکا ولسمشر ډونلډ ټرمپ هغه اجرائیوي امر ته غبرګون ښوولی، چې له دې سازمانه د امریکا لار جلا کوي. نوموړي په خپل پیغام کې ویلي، ډبلیو ایچ او ''د متحده ایالتونو هغې پرېکړې له کبله مایوسي ښيي، چې غواړي له دې سازمانه ووځي.''

    نوموړی وايي، امریکا د دې سازمان له بنسټ ایښوونکو هېوادونو یو و، چې تر اوسه یې د دې ادارې د چارو په سمبالښت کې مرسته کوله. د نوموړي په پیغام کې راغلي: ''موږ هیله من یو چې امریکا به له سره غور وکړي او زموږ تمه دا ده، چې د امریکا او ډبلیو ایچ او تر منځ به د نړۍ په لر او بر کې د میلیونونو خلکو د روغتیا او خیر – ښېګړې لپاره د ملګرتیا پر مخ بیولو په موخه مثبت مذاکرات وشي.''

    د یادونې ده، چې امریکا ډبلیو ایچ او ته له لویو بسپنه ورکونکو هېوادونو یو دی او په ۲۰۲۳ کال کې د دې سازمان په بودیجه کې د امریکا ونډه ۱۸ سلنې ته رسېده.

    

    د عکس سرچینه، Reuters

18. ۲ سلواغه ۱۴۰۳ - ۲۱ جنوري ۲۰۲۵د ټرمپ امر ټېک ټاک ته ۷۵ نورې ورځې وخت ورکوي، چې له ځان له قانون سره برابر کړي, لیلي جمالي په شمالي امریکا کې د تکنالوژۍ برخې خبریاله

    د امریکا ولسمشر ډونلډ ټرمپ یو نوی اجرائیوي امر لاسلیک کړي، چې له مخې به یې خواله رسنۍ ټېک ټاک ۷۵ ورځې وخت ومومي، چې پلور ته ځان عیار کړي او یا به هم پرې بندیز ولګول شي.

    پر دوشنبې د دې امر له لاسلیک وروسته ولسمشر ټرمپ خبریالانو ته وویل، ''یوه خبره به درته وکړم، هر شتمن سړي د ټېک ټاک په هکله راته ټیلیفون وکړ''.

    د ټرمپ د وروستي امر له مخې د امریکا لویې څارنوالۍ ته لارښوونه کېږي، چې د امریکا دولت له لوري د امر پر ځای کولو لپاره په مستقیم ډول هېڅ عمل و نه کړي.

    مخکیني ولسمشر جو بایډن تېر کال د دې لغو کولو یا بندیز لګولو قانون تېر کال لاسلیک کړ. له هغه وروسته د ټېک ټاک چینايي ملکیت ته په کتو سره د ملي امنیت موضوع پر بنسټ د امریکا کانګرېس هم دغه قانون تصویب کړی و.

    ولسمشر ټرمپ بیا پر ټېک ټاک د بندیز ټاکل شوې نېټه چې د ده د لوړې له مراسمو یوه ورځ مخکې وه، ''بدمرغي'' بللې وه او له واکه په ګټې اخیستو یې ''د ملي امنیت او بهرنۍ پالیسې ارزونې په موخه'' دې موضوع کې مداخله وکړه.

    د ټرمپ دا پرېکړه د امریکا سترې محکمې له پرېکړې سره هم په ټکر کې ده، چې د تېرې جمعې پر ورځ یې دا قانون په یوه خوله تصویب کړی. ټېک ټاک په امریکا کې د شنبې له ماښامه د یکشنبې تر غرمې پورې غیر فعال و.

    

    د عکس سرچینه، Getty Images

19. ۲ سلواغه ۱۴۰۳ - ۲۱ جنوري ۲۰۲۵وروستی, ټرمپ ''ډاډه نه دی'' چې د غزې اوربند هوکړه به وساتل شي

    د امریکا متحدو ایالتونو ولسمشر ډونلډ ټرمپ وايي، دی ''ډاډه نه دی'' چې د غزې اوربند هوکړه به وساتل شي. لږ مخکې د یوه خبریال پوښتنې ته په ځواب کې ښاغلي ټرمپ وویل، ''دا زموږ جګړه نه ده، دا د دوی جګړه ده، خو زه ډاډه نه یم."

    خو ښاغلي ټرمپ زیاته کړه، حماس ''کمزوری'' شوی او په وینا یې غزه داسې ښکاري لکه ''په پراخ ځای کې چې ډېره وراني-ویجاړي رامنځته شوې وي.''

    ټرمپ چې د جایدادونو د کاروبار مخکینی بانفوذه شخصیت و د همدې پوښتنې په ځواب کې زیاته کړه،''یو څه په غزه کې خورا ښه کېدای شي، که هر څه له پلان سره سم مخکې لاړ شي، دا د سمندر پر غاړه یو فوق العاده ځای دی... تاسې پوهېږئ، هر څه ډېر ښه دي."

20. ۲ سلواغه ۱۴۰۳ - ۲۱ جنوري ۲۰۲۵ټرمپ وايي زیلېنسکي غواړي په اوکرایین کې د جګړې پایته رسولو لپاره هوکړې ته ورسېږي

    

    د عکس سرچینه، Reuters

    د امریکا ۴۷م ولسمشر په سپینه ماڼۍ کې د ولسمشرۍ د فرمانونو د لاسلیک پر مهال د ځینو خبریالانو پوښتنې ځواب کړې.

    له ډونلډ ټرمپ د اوکرایین د جګړې پایته رسولو د ژمنې په اړه پوښتنه وشوه، نوموړې ويلي وو چې په ۲۴ ساعتونو کې به يې ختموي.

    ښاغلي ټرمپ وویل، "اوس نیمه ورځ تېره شوې، نیمه ورځ نوره پاتې ده،موږ به وګورو."

    نوموړي خبریالانو ته وویل چې د اوکرایین ولسمشر ولادیمیر زیلېنسکي غواړي د شخړې د پای ته رسولو لپاره یوې هوکړې ته ورسېږي.