ملګري ملتونه وايي د نجونو تعلیم لپاره د افغانستان په ښاري او کلیوالو سیمو کې پراخ ملاتړ شته

ملګري ملتونه وايي په افغانستان کې د طالبانو د حکومت لخوا د ښځو او نجونو پر زدکړو او کار بندیزونو یو نسل څنډې ته کړی دی. د ملګرو ملتونو د ښځو څانګې (یو‌این ومین) په راپور کې راغلي له نوي سلنې زیاتو خلکو ورته ویلي چې د نجونو د زدکړو غوښتونکي دي.

دا راپور چې د یوې نظرپوښتنې پربنسټ چمتو شوی، کور په کور یې له ۲ زره او ۱۹۰ کسانو سره په کې خبرې کړې دي.

په نظر پوښتنه کې ۹۱ سلنه مرکه کوونکو ویلي، د نجونو د زدکړو په تړاو د طالبانو د حکومت تګلارې د دوی د ارزښتونو استازولي نه کوي.

دغه بنسټ ویلي، ۸۸ سلنه نرانو او ۹۴ سلنه ښځو ورته ویلي، چې دغسې لیدلوری نه لري.

د ملګرو ملتونو همدغه راپور خبرداری ورکوي چې زدکړو ته د ښځو د لاسرسي محدودول به د ښځو پر روغتیا هم اوږدمهال کې منفی اغېز وکړي.

دغه راپور د ملګرو ملتونو د ښځو څانګې د اټکل پر بنسټ وايي، اوسني تعلیمي محدودیتونه به تر ۲۰۲۶ پورې په کم‌عمرۍ کې د ودونو په شمېر کې ۲۵ سلنه، په تنکیو پېغلو کې د زېږون کچه کې ۴۵ سلنه او پر زېږون د میندو د مړینو په شمېر کې لږ تر لږه ۵۰ سلنه زیاتوالی راولي.

په افغانستان کې د ښځو لپاره د ملګرو ملتونو ځانګړې استازې سوزان فرګوسن د راپور له خپرېدو وړاندې ویلي، افغان نجونو له دوی سره په خبرو کې د زدکړو د ارمان یادونه کړې ده:

"زموږ منظم ساحوي کار، چې د کور په کور سروې ګانو له لارې ترسره کېږي، ښیي چې د افغان ښځو په ژوند کې پر سیستماتیک او دوامداره محدودیتونو سربېره، ۴۰ سلنه افغان مېرمنې لاهم د داسې راتلونکي تصور کوي چې بدلون او مساوات په کې ممکن وي."

ملګري ملتونه وايي، د نجونو د زدکړو لپاره په ښاري او کلیوالي دواړو سیمو کې پراخ ملاتړ شته.

د ملګرو ملتونو د سروې له مخې، په کلیوالي سیمو کې، ۷۸ سلنه نرانو او ۹۵ سلنه ښځو ویلي، منځنۍ زدکړې یې د لوڼو لپاره مهمې دي.

په ښارونو کې د ښځو او سړو ترمنځ دا ملاتړ ۹۵ سلنې ته لوړ شوی دی.

په راپور کې دا هم ویل شوي چې د دوی سروې، چې سږکال د جولای او اګسټ میاشتو ترمنځ شوې، ښیي چې له شپږم ټولګي پورته د نجونو پر زده کړو تر څلور کلن بندیز وروسته، لا هم افغان نجونې د ښوونځیو د دروازو پرانیستلو ته مایوسه نه دي.

په راپور کې ویل شوي، په داسې یوه هېواد کې چې نیمایي وګړي یې په فقر کې ژوند کوي؛ سواد او زدکړې کولی شي د یوې نجلۍ د ژوند تګلوري بدل کړي.

په راپور کې ویل شوي چې د طالبانو لخوا په ۲۰۲۲ کال کې د ښځو پر پوهنتوني زدکړو بندیز، چې په ۲۰۲۴ کال کې روغتیایی ادارو ته هم وغځول شو، د ځوانو مېرمنو راتلونکی نور هم محدود او نا روښانه کړی دی.

په افغانستان کې د طالبانو حکومت د ملګرو ملتونو د ښځو څانګې د دې راپور په اړه تر اوسه غبرګون نه دی ښودلی.

د ملګرو ملتونو د ښځو څانګې راپور وايي، دا مهال چې کومې مېرمنې د کار بازار کې په یو نه یو ډول کار بوختې دي، دا تر ډېره د رسمي یا معنا لرونکي روزګار لرلو په مانا نه دی، بلکې ډېرې ښځې په نارسمي، ناامنه او ناخوندي چاپېریال کې کار کوي.

د یاد بنسټ د اټکل له مخې، د ښځو روان ټولنیز او اقتصادي محرومیت به د ۲۰۲۴ او ۲۰۲۶ کلونو ترمنځ د افغانستان اقتصاد ته د اټکل له مخې ۹۲۰ میلیون ډالر زیان ورسوي.

راپور وايي چې د دې محدودیتونو مجموعي اغېزې یوازې اقتصادي نه دي، بلکې له امله یې د ښځو هغه وړتیا، چې دوی په کې داسې راتلونکی تصور کړي چې کار او مشري وکړي او په ټولنه کې برخه واخلي، په سیستماتیک ډول د له منځه تلو په حال کې ده.