د انقلابي چي‌ګوارا نیوونکی بولیویایی جنرال ومړ

د بولیویا هغه جنرال د ۸۴ کلونو په عمر ومړ،‌ چې د کیوبا انقلابي ارنسټو چي‌ګوارا یې ونیو او یو ملي اتل شو.‌

په ۱۹۶۷ کال، ګري پراډو سالمون په بولیویا کې د امریکا د پټو څارګرو په ملاتړ پوځي عملیات وکړل چې د چي‌ګوارا په لاس سمبال شوي کمونیستي بغاوت ته یې ماتې ورکړه.‌

هغه مهال پر بولیویا ښي لاسي پوځي حکومت واکمني کوله.‌

د پوځ یوه افسر ارجنټاین کې زوکړه شوی چي‌ګوارا تر نیول کېدا یوه ورځ وروسته اعدام وکړ.

په دې وخت کې د امریکا متحده ایالتونو او پخواني شوروي اتحاد ترمنځ سړه جګړه اوج ته رسېدلې وه او واشنګټن د چي‌ګوارا د فعالیتونو په ګډون په لاتینه امریکا کې د کمونیستي نفوذ په اړه سخته اندېښمنه وه.

چي‌ګوارا د ۱۹۵۹ کال کودتا تر بریا وروسته له کیوبا ولاړ چې په نورو هېوادونو کې د چریکي جګړې د خوځښتونو مشري وکړي.

دی د کیوبا د کمونیستي مشر فیډل کاسټرو ټینګ متحد و چې بیا وروسته په نړیواله کچه د کمونیستانو پر اتل واوښت.

د جنرال پراډو زوی خپل پلار یو "خارق العاده شخصیت" بللی چې په وینا یې د "مینې، ریښتینولۍ او مېړانې میراث" یې پرېښود.

(ما 'چي' څنګه ونیو) کتاب

هغه بولیویایی افسر چې چي‌ګوارا یې په ډزو وویشت او وواژه ماریو تېران نومېده او تېر کال ومړ.

جنرال پراډو د چي‌ګوارا چریکي ډلې ته تر کمین نیولو وروسته د بولیویا د پوځي رژیم د دفاع له کبله ملي اتل شو.

هغه د امریکا روزلو بولیویايي رېنجر ځواکونو قومنداني په هغه لیرې ځنګلي سیمه کې پر غاړه واخیسته چې د چي‌ګوارا ډلې چې پیل کې ۱۲۰ تنه وو،‌ یوازې ۲۲ تنو ته راټیټه کړه.

له ۱۹۸۱ کال راهیسې جنرال پراډو د شا پر تیر د مرمۍ لګېدو له کبله د معلولانو په څوکۍ کې چرځېده.‌ هغه په ۱۹۶۷ کال د خپلې بریا په اړه کتاب ولیکه چې نوم یې (ما چي څنګه ونیو) دی.

د هغه د زوی په وینا "د هغه لپاره پخپل ژوند کې د [چي] نیونه تر ټولو مهم کار نه و- بلکې په دې کې برخه اخیستل وو چې وسله وال ځواکونه پر یوه داسې دیموکراټیک بنسټ واړول شي چې د اساس‍ی قانون او نورو قوانینو درناوی وکړي".

چي‌ګوارا د لاپاز سوېل کې ۸۳۰ کیلومتره لیرې د بولیویا په (لا هیګورا) کلي کې اعدام او جسد یې په یوه پټ ځای کې خاورو ته وسپارل شو.

په ۱۹۹۷ کال کې د هغه پاتې شوني وموندل شول او له قبر راویستل شو او کیوبا ته ستون او همالته بېرته خښ کړل شو.