बीबीसी १०० विमिन २०२१: को छन् यो वर्षको सूचीमा?

अपराध क्षेत्रमा वकालत गर्ने उनले स्थापना गरेको हेडफोर्ट फाउन्डेसनमा सबै महिला कानुन व्यवसायीले काम गर्छन् जसले सार्वजनिक हितमा बिनाशुल्क कानुनी सेवा दिँदै आएको छ।

लागोसमा रहेको उनको चार जनाको कानुनी टोलीले जेलहरू भ्रमण गरेर धरौटी तिर्न नसकेका गरिब र गलत तरिकाले थुनामा परेका परेका कैदीहरूलाई सहायोग गर्ने गरेको छ। यो टोलीले लामो समयसम्म सुनुवाइ हुन नसकेका कारण थुनामा रहेकाहरूलाई पनि सहयोग गर्छ। नाइजिरियामा ७० प्रतिशत कैदीहरू समयमा मुद्दाको सुनुवाइ नटुङ्गिएका कारण थुनामा छन्। उनको समूहले कम उमेरका अभियुक्तहरूलाई जेलबाहिर अर्को मौका दिन सहयोग गर्ने गरेको छ।

सन् २०१८ मा स्थापना भएयता यो संस्थाले सामान्य अभियोग लागेका १२५ बढी मानिसहरूलाई निःशुल्क कानुनी सहायता उपलब्ध गराएको छ।

*संसार बदल्नका लागि हामी सबैले आफ्नो भूमिका निभाउनुपर्छ। विश्वमा स्वतन्त्रता र सुरक्षा सुनिश्चितताका लागि राम्रा अभियानहरूबारे बोल्नुपर्छ, पैरवी गर्नुपर्छ र सहयोग गर्नुपर्छ।

उनले गलवेको बन सेकोर्स मदर एण्ड बेबी होममा ९७६ जना बालबालिकाको मृत्युबारे अनुसन्धान गरिन्। सिकारु इतिहासकार भए पनि कोर्लेसको वर्षौँ लामो अथक मेहनतको अनुसन्धानले अविवाहित महिलाहरूको संस्था भएको स्थानमा धेरैजना पुरिएको चिहान फेला पर्‍यो। त्यस बेलासम्म सन् १९२० बाट १९५० सम्म हराएका सयौँ नाबालकहरू पुरिएको कुनै प्रमाण फेला परेको थिएन।

क्याथोलिक भिक्षुणीहरूले सञ्चालन गरेका संस्थाहरूबारे बहुप्रतीक्षित प्रतिवेदनले विभिन्न रोगबाट बाल मृत्युदरको भयावह अवस्था देखाएको थियो जसबारे यो वर्ष आइरिस सरकारले माफी मागेको थियो।

उनको असामान्य मानवीय कार्यका लागि कोर्लोसले 'बार अफ आयरल्यान्ड ह्युमन राइट्स अवार्ड' प्राप्त गरिन्।

*यदि मैले संसार बदल्न सक्ने हो भने म लाज भन्ने शब्दलाई मेटाउने थिएँ। शब्दकोषले यसलाई अपमानको पीडादायी अनुभव जसले तपाईँलाई भित्रैबाट आफू गलत भएको महसुस गराउँछ भनेर व्याख्या गर्छ। यो छोटो शब्द परमाणु ऊर्जाजस्तै खतरनाक छ।

मेलिन्डा फ्रेन्च गेट्स परोपकारी, महिला व्यवसायी र महिला तथा किशोरीहरूका लागि विश्वव्यापी अधिवक्ता हुन्। उनी संसारका ठूला परोपकारी संस्थामध्ये एक बिल एन्ड मेलिन्डा गेट्स फाउन्डेसनकी सह-प्रमुख हुन्। उनी संस्थाको निर्देशन साथै प्राथमिकता तय गर्छिन्।

उनी महिला तथा उनीहरूको परिवारको प्रगतिउन्मुख कामहरूमा लगानी गर्ने कम्पनी पिभोटल भेन्चर्सको पनि संस्थापक हुन्। साथै व्यापक विक्री भएको 'द मोमेन्ट अफ लिफ्ट'की लेखिका हुन्।

गेट्ससँग कम्युटर विज्ञानको डिग्री छ र उनले ड्युक विश्वविद्यालयबाट एमबीए गरेकी छिन्। एक दशक माइक्रोसफ्टमा मल्टिमिडिया सामग्री निर्माणमा गरेर बिताएकी थिइन्। उनले परिवार र परोपकारी कामहरूमा ध्यान दिने भन्दै काम छोडेकी हुन्।

*कोभिड-१९ महामारीले विश्वभरि जरा गाडेर बसेको असमानतालाई उजागर गरिदियो। पुनः सामान्य अवस्थामा फर्कने हाम्रो प्रयासमा महिला र किशोरीहरूलाई केन्द्रमा राख्दा वर्तमान कष्टलाई पनि कम गर्नेछ र भविष्यका लागि पनि बलियो जग निर्माण हुनेछ।

इरानी-क्यानेडियाली लेखिका सागी गहरेमन 'इरानीअन क्वेर अर्गनाइजेसन'की सह-संस्थापक र अध्यक्ष हुन्।

टोरोन्टोस्थित यो संस्थाले इरानमा रहेका वा त्यहाँबाट देश छोड्न बाध्य पारिएका यौनिक अल्पसङ्ख्यकहरूको अधिकार रक्षाका लागि काम गर्दै आएको छ। संस्थाले इरानमा समलिङ्गी अधिकार हननको विषयमाथि पनि निगरानी गर्छ।

गहरमेनले सन् २०१० मा इरानी क्वेर साहित्यमा केन्द्रित गिल्गामिसान बुक्स स्थापना गरिन्। अन्तर्राष्ट्रियस्तरमै चर्चित चार खण्डको कविता र अनगिन्ती लेखहरूकी सम्पादक र लेखिका गहरमेनका कामले यौनबारे पुरानो मान्यतालाई चुनौती दिएको छ।

*यो संसारको पुनसंरचना हुँदा हामी सबै त्यहाँ समेटिनुपर्छ। हामीले क्वेर समुदायका मानिसहरूलाई पनि यौनिक अल्पसङ्ख्यकबाहेक मानिसहरूले पाउने अग्राधिकार दिलाउने गरी यो संसारलाई पुनर्संरचना गर्‍यौँ भने मात्र त्यो कोरोनामुक्त संसार हुनसक्छ।

अटिजम स्पेक्ट्रम डिस्अर्डर भएकी मुग्धा कालरा अटिजम अधिकारकर्मी एवं १२ वर्षीय सन्तानकी आमा हुन्। उनी बाल नेतृत्व अभियान 'नट द्याट डिफरेन्ट'की सह-संस्थापक हुन् जुन व्यक्तिगत मस्तिष्कको व्यवहार र लक्षणको विविधता केन्द्रित छ। मुग्धाले एक किसिमको कमिकमार्फत्‌ हरेक बालबालिकालाई अटिजम बुझ्न र उनीहरूलाई आफ्ना 'न्यूरोडाइभर्स' साथीहरूको सहयोगी बन्न मद्दत गर्न विशेष भूमिका निर्वाह गरेकी छिन्।

कालरा दुई दशकदेखि सञ्चारकर्मीकी रूपमा सक्रिय छिन्। उनी टेलिभिजन प्रस्तोता र वृत्तचित्र लेखिका हुन्। उनले विविधता र समावेशितासम्बन्धी प्रशिक्षण समेत दिन्छिन्।

उनी अन्तरक्रियात्मक प्रत्यक्ष पडकास्टिङ एप ब्याक स्टेजका लागि सामग्रीहरूबारे रणनीति बनाउँछिन्।

*महामारीले सात अर्ब मानिसलाई साझा वास्तविकतामा बाँच्न बाध्य तुल्याएको छ, सबै आफ्नो संसारमा एक्लो छन्, तर उनीहरू समान पीडाबाट एकअर्कासँग गाँसिएका छन्। म यस साझा अनुभवले मानिसहरूलाई एकअर्काप्रति समानुभूति राख्न प्रेरित गरोस् भन्ने चाहन्छु।

स्कटिश वकिल हेलेना केनेडी महिला र अल्पसङ्ख्यकहरूको पक्षमा वकालत गर्छिन्। उनले ४० वर्षसम्म फौजदारी कानुनको क्षेत्रमा काम गरेकी छिन्। उनी निर्देशक रहेको संस्थाले हाल अफगानिस्तानमा रहेका महिलाहरूलाई जोखिममुक्त हुन सहयोग पुर्‍याइरहेको छ।

उनी केही वर्ष अक्सफर्ड विश्वविद्यालयस्थित मान्सफिल्ड कलेजकी प्रधानाध्यापक थिइन्। साथै अग्रणी बोनावेरो इन्स्टिच्युट अफ ह्युमन राइट्स स्थापनामा पनि उनी जिम्मेवार छिन्।

केनेडीले न्याय प्रणालीले कसरी महिलालाई असर गरेको छ भन्ने विषयमा विभिन्न पुस्तक प्रकाशित गरेकी छिन्। सन् १९९७ मा हाउस अफ लर्ड्समा लेबर दलको सदस्यको रूपमा मनोनित भएकी थिइन्।

*हाम्रो मुद्दाको प्रतिनिधित्व गर्ने वकिल र हाम्रा अधिकारहरूलाई न्याय गर्ने महिला वा पुरुष न्यायाधीश नभएसम्म मानव अधिकारको कुनै अर्थ छैन।

इमान ले केअर काइरो ओपेराकी सामयिक नृत्याङ्गना एवं नृत्य निर्देशक हुन्। लैङ्गिक अल्पसङ्ख्यक भएकै कारण प्रहरीले गर्ने कारबाहीबीच इजिप्ट छोडेर उनी भाग्नु परेको थियो। उनी सन् २००८ मा अमेरिका गएकी हुन्। त्यहाँ उनलाई शरण दिइएको हो। हाल उनी न्यूयोर्कमा बस्छिन्। त्यहाँ उनी चित्रकार, कलाकार, नृत्याङ्गना र लैङ्गिक अल्पसङ्ख्यक अभियनकर्मीकी रूपमा सक्रिय छिन्।

ले केयर ट्रान्स एमिग्रेट्सको संस्थापक सदस्य र अरबी सम्बन्ध व्यवस्थापक हुन्। ट्रान्स एमिग्रेट्स युरोपेली संस्था हो जसले समलिङ्गीहरूलाई सुरक्षित देशहरूमा स्थानान्तरण गर्छ।

अन्तर्राष्ट्रिय लैङ्गिक अल्पसङ्ख्यक दिवस मार्च २०२१ मा ले केअरले आफ्नै संस्था ट्रान्स एसिलियस स्थापना गरिन्। उक्त संस्थाको उद्देश्य शरण खोज्ने समलिङ्गीहरूलाई लैङ्गिक अल्पसङ्ख्यक क्षेत्रमा पुर्‍याउनु हो।

*महामारीले समलिङ्गीहरूलाई झनै असुरक्षित बनाएको छ। उनीहरू अपमानजनक परिवारहरूसँग बस्न बाध्य भएका छन्। विश्व नै ठप्प रहँदा उनीहरूले सहयोग माग्दै गरेको आग्रह निकै पीडादायी रह्यो। अब सबै मिलेर उनीहरूलाई बचाउनु पर्छ र उनीहरूलाई ठिक हुन सहयोग पुर्‍याउनुपर्छ।

अमेरिकामा रहेका अश्वेत आमाहरूबीच सहकार्य गर्ने र उनीहरूलाई एक ठाउँमा ल्याउन उनले पहल गरेकी दिपेल्सा थोमस म्याग्रुडर राष्ट्रव्यापी 'मम्स अफ ब्लाक ब्वाइज युनाइटेड' र 'युनाइटेड फर सोसल चेन्ज'की संस्थापक सभापति पनि हुन्। यो संस्था अश्वेत मानिसहरूलाई कानुन कार्यान्वयन निकायहरूले समाजमा गर्ने व्यवहारबारे नीति तथा दृष्टिकोणहरू परिवर्तन गर्न केन्द्रित छ।

फोर्ड फाउन्डेसनकी प्रमुख सञ्चालन अधिकृत र कोषाध्यक्ष पनि रहेकी उनले यसको विश्वव्यापी सञ्चालन र वित्त हेर्दै आएकी छन्।

यसअघि म्याग्रुडरले सञ्चारमाध्यम र मनोरञ्जन व्यवसायमा २० वर्ष खर्चिएकी छन्। उनले प्रसारण पत्रकारका साथै एमटीभी र ब्ल्याक एन्टरटेनमेन्ट टेलिभिजनमा नेतृत्वदायी पदमा समेत काम गरेकी थिइन्।

*यो महामारीबाट पार पाउँदा यो संसार थप दयालु हुनेछ भन्ने मेरो आशा छ। मानिसहरू हामी एकअर्कामा कसरी अन्तरनिर्भर छौँ भन्ने महसुस गर्नेछन् र अरू मानिसका पीडा र चुनौतीबारे थप संवेदनशील बन्नेछन्।

उनी निकै प्रशंसा कमाएकी नाइजिरियन लेखिका र नारीवादी प्रेरणा हुन्। उनका कृतिहरू ३० भन्दा बढी भाषामा अनुवाद भइसकेका छन्। सञ्चार र राजनीतिशास्त्रमा डिग्री हासिल गर्न उनी १९ वर्षको उमेरमा अमेरिका गएकी थिइन्।

उनको पहिलो उपन्यास 'पर्पल हिविस्कस'ले सन् २००३ मा कमनवेल्थ राइटर्स पुरस्कार जित्यो। सन् २०१३ मा उनको उपन्यास न्यूयोर्क टाइम्सको शीर्ष १० पुस्तकमा छानिएको थियो।

सन् २०१२ मा हामी सबै किन नारीवादी बन्नुपर्छ भन्ने उनको टेडटकले विश्वस्तरमै नारीवादबारे बहस जन्मायो। सन् २०१४ मा त्यसको पुस्तकसमेत प्रकाशित भएको थियो। आफ्ना पिताको अचानक निधन भएपछि उनले हालै 'नोट्स अन ग्रिफ २०२१' लेखेकी छन्।

*यो क्षणलाई हामीले विश्वका जुनसुकै ठाउँमा पनि स्वास्थ्य हेरचाह मानव अधिकार हो भनेर सोच्न सुरु गर्ने समयका रूपका प्रयोग गरौँ। यो मानिसले खर्च गर्ने क्षमताका आधारमा नभई जीवित भएका आधारमा पाउनुपर्छ।

विभिन्न पुरस्कार विजेता सर्जक लिन एन्गुगी डिजिटल समाचार माध्यम 'टुको'मा प्रेरणादायी मानवीय अभिरुचिका बृहत् समाचारहरूका कारण परिचित छिन्।

उनको जागिर क्यान्सर बिरामीहरूको हेरचाह गर्ने स्वयंसेवकको रूपमा सुरु भयो र सन् २०११ मा उनले किवो फिल्मस्‌मा काम गरेर सञ्चारमाध्यममा कार्य सुरु गरिन्। ‍पछि उनले कतार फाउन्डेसनमा पनि काम गरिन्। उनी सोसल मिडिया इन्फ्लुन्सर र प्रसिद्ध सञ्चारकर्मी पनि हुन्।

उनी सन् २०२० मा 'ह्युमेनिटेरियन जर्नलिस्ट अवार्ड' र यो वर्षको 'आई चेन्ज नेशन्स कम्युनिटी एम्बेसडर अवार्ड' विजेता हुन्।

*म विश्वलाई यसरी पुनर्संरचना गर्न चाहन्छु कि जहाँ सबैजना सुरक्षित महसुस गर्न सकून्।

आर्जेन्टिनाको महिला, लैङ्गिक र विविधता मन्त्रालयकी उपसचिव रुइडा उनको देशमा सबैभन्दा उच्च सरकारी पदमा पुगेकी पहिलो लैङ्गिक अल्पसङ्ख्यक हुन्।

एक अभियानकर्मी र प्राध्यापक रहेकी उनी 'ट्रान्स विमिन आर्जेन्टिना'की परिचय हुन् जसले सार्वजनिक क्षेत्रमा ट्रान्सजेन्डर महिलालाई एक प्रतिशत आरक्षण सुरक्षित गर्ने कानुनको मस्यौदा तयार गर्‍यो। यो विधेयकले संसद्‌मा राम्रो समर्थन प्राप्त गरेर सन् २०२१ जुनबाट कानुन बन्यो।

सन् २०१९ मा रुइडाले आफ्नो राष्ट्रिय परिचयपत्र अनुसार चर्चको अभिलेखमा रहेको नाम र लिङ्ग परिवर्तन गर्न अस्वीकार गर्ने एक क्याथोलिक पादरीहरूका प्रमुखलाई मुद्दा चलाइन्।

*सन् २०२१ ले असमानताहरू बढाउन आर्थिक नीतिहरूको ठूलो प्रभाव रहने कुरा प्रदर्शित गरेको छ। हामीले ट्रान्सफेमिनिस्ट नीतिहरूलाई प्रवर्द्धन गरौँ जसले हामीलाई भिन्न प्रकारका सम्बन्धहरू बनाउन सहयोग गर्छ। साथै सामूहिक र सामुदायिक हेरचाहको विकास गर्छ।

महिला र लैङ्गिक अल्पसङ्ख्यकका अधिकारका लागि वकालत गरिरहेकी उनी धेरै पुरस्कार विजेता भइसकेकी टर्किश-ब्रिटिश लेखिका हुन्।

शफाकले १९ वटा पुस्तक प्रकाशित गरिसकेकी छन्। उनको पुस्तक '१० मिनट्स ३८ सेकेन्डस् इन दिस स्ट्रेन्ज वर्ल्ड' बुकर पुरस्कारका लागि मनोनयनमा परेको थियो। उनको अर्को पुस्तक 'फोर्टी रूल्स अफ लभ' बीबीसीको 'हन्ड्रेड नोभल्स द्याट सेप्ड आवर वर्ल्ड'मा छनौट भयो। उनका कृतिहरू ५० भन्दा धेरै भाषामा अनुवाद गरिएका छन्।

राजनीतिशास्त्रमा विद्यावारिधि गरेकी शफाकले टर्की, अमेरिका र यूकेका विश्वविद्यालयहरूमा अध्यापन गरेकी छन्। सन् २०२१ मा उनले कथाप्रस्तुतिको कला नवीकरणमा योगदान गरे बापत 'हार्लडर लक्सनेस इन्टर्न्याश्नल लिटररी' पुरस्कार पाइन्।

*पूर्व होस् या पश्चिम हामी दोबाटोमा उभिएका छौँ। हामीसँग पुरानो संसार अब बाँकी छैन। त्यसैले पछाडि फर्कनुभन्दा हामी अझै उत्कृष्ट र सुन्दर संसार बनाउन सक्छौँ, जहाँ कोही पनि पछाडि पर्ने छैनन्।

उनी सन् २०१३ मा अल्पसङ्ख्यक अश्वेत जातिको तर्फबाट यूकेको गिर्जाघरमा वरिष्ठ पादरी बन्ने प्रथम महिला बनिन्। अहिले पादरी र शिक्षकको पेसाबाट अवकाश पाइसकेकी उनले यूकेका बाटोहरू सुरक्षित बनाउन र प्रहरी सुधारका लागि अभियान सञ्चालन गरिरहेकी छन्।

उनका दुई छोरीहरूलाई सन् २०२० मा एक १९ वर्षीय पुरुषले लन्डन पार्कमा छुरा प्रहार गरी हत्या गरेका थिए। स्मलमेनले प्रहरीले उनीहरू हराएको प्रारम्भिक उजुरीलाई गम्भीरतापूर्वक नलिएको भन्दै आलोचना गरिन्। उनले आफ्ना छोरीहरू जातीय विभेदको सिकार बनेको बताउने गरेकी छन्।

उनका अनुसार उनले छोरीका हत्यारालाई माफी दिइसकेकी छन्। 'हामी कसैलाई घृणाका लागि नियन्त्रणमा लिन्छौँ भने त्यो समातिएकालाई मात्रै सबैको प्रतिनिधित्व गर्ने प्राधिकार दिनु हुँदैन। त्यसो गर्दा तपाईँमा बदलाको भावना आउन सक्छ। मैलै उसलाई त्यो अधिकार दिन चाहिनँ।'

*एक शिक्षिका र पादरीको रूपमा मैले मेरो जीवन हेरचाह नपाएका केटाकेटीका लागि समर्पित गरेँ। म तपाईँहरू प्रत्येकलाई विभेदबारे बोल्नुहोस् भनिरहेकी छु। हामी परिवर्तन गर्न सक्छौँ।

पोलिश कलाकार बार्बरा स्मोलिन्स्का पुतली डिजाइनर र निर्माता हुन्। उनी जीवितजस्तै लाग्ने 'रिबर्न डल्स' नाम दिइएको पुतलीहरू बनाउँछिन् जसलाई चिकित्सकीय प्रयोजनका लागि प्रयोग गर्न सकिन्छ। अतियथार्थवादी 'रिबर्न डल्स'ले केही महिलाहरूलाई गर्भपतन प्रक्रियामा मद्दत पुर्‍याउँछ। त्यस्तै केही महिलालाई चिन्ता, अवसाद (डिप्रेसन) र प्रजननसम्बन्धी समस्याविरुद्ध लड्न सहयोग गर्छ।

स्मोलिन्स्का पूर्वसङ्गीतकार हुन्। व्यावसायिक सौन्दर्य शास्त्र प्रशिक्षित उनी 'रिबर्न सुगर बेबिज' नामक कम्पनीको संस्थापक हुन्। उनको हस्तनिर्मित पुतलीहरू चलचित्र एवं स्वास्थ्य संस्थाहरूमा चिकित्सक एवं अन्य स्वास्थ्यकर्मीहरूलाई तालिम दिनका लागि प्रयोग गरिन्छ।

स्मोलिन्स्का आफ्नो कलाप्रति विशेष झुकाव राख्छिन्। उनी आफ्नो सिर्जनाले महिलाहरूलाई आशा प्रदान गर्ने र उनीहरूको मानसिक स्वास्थ्य सुधार गर्न सहयोग पुर्‍याउने विश्वास राख्छिन्।

*म मानिसहरूलाई अझ बढी सहानुभूतिपूर्ण बन्न र फरक मत राख्नेहरूप्रति पनि उदार र सहिष्णु बन्न आग्रह गर्छु, रिबर्न डल्स थेरापीमा जस्तै। त्यसो गर्दा धेरै महिलालाई मद्दत पुर्‍याउन सक्छ।

खाद्य डिजाइनर यी कलाकारले हाम्रो जीवनशैलीको छनौटसँग आधुनिक खाद्य प्रणालीको सम्बन्ध पहिचान गरेकी छन्।

चीनमा जन्मिएकी एडिलेड लाला टाम पछि हङकङकी स्थायी बासिन्दा भइन् र अहिले द नेदरल्यान्ड्समा बस्दै आएकी छन्। उनको कलाले औद्योगिक खाद्य उत्पादनको आलोचनात्मक विश्लेषण गर्दै उपभोक्ताहरूलाई उनीहरूको खानपिनबारे मूल्याङ्कन गरी औद्योगिक उत्पादनमा उनीहरू कति जिम्मेवार छन् भन्नेबारे सचेत गराउने गरेको छ।

सन् २०१८ को 'फ्युचर फुड डिजाइन अवार्डस्'मा उनले निर्णायक मण्डल र जनमत दुवैतर्फको पुरस्कार जितिन् जसमा उनले गाईको वध गर्ने प्रक्रिया दर्साउने प्रस्तुति दिएकी थिइन्। उनी सन् २०२१ को '५० नेक्स्ट' को सूचीमा समावेश छिन्। यो सूचीमा खानपिनको भावी शैली निर्धारण गर्ने मानिसहरूबारे चर्चा गरिएको छ।

*सन् २०२१ मा विश्वमा धेरै परिवर्तन आएको छ। अब म विश्वलाई हामी के खान्छौँ र त्यो हाम्रो टेबलसम्म कसरी आइपुग्छ भन्ने कुरामा थप सहभाव राख्ने संसार चाहन्छु।

सन् १९७० बाट फ्याशन डिजाइनमा अग्रपङ्क्तिमा रहेकी भेरा एलेन वाङ बेहुली पहिरनको प्रख्यात डिजाइनर हुन्। उनले आफ्नो व्यवसायलाई अत्तर, प्रकाशन र घर डिजाइनका क्षेत्रमा पनि विस्तार गरेकी छन्।

न्यूयोर्कमा चिनियाँ आमाबुवाबाट जन्मिएकी उनले 'भोग'मा वरिष्ठ फ्याशन डिजाइनर र राल्फ लौरेनमा डिजाइन निर्देशक भएर काम गरिसकेकी छन्। प्रतिभाशाली फिगर स्केटर समेत रहेकी उनले आफ्नो किशोरावस्थामा व्यावसायिक प्रतिस्पर्धाहरूमा पनि भाग लिएकी थिइन्।

उनी प्रतिष्ठित काउन्सिल अफ फ्याशन डिजाइनर्स अफ अमेरिकाकी सदस्य हुन् जसले उनलाई सन् २००५ मा 'विमिन्सवेयर डिजाइनर अफ दी इयर'को उपाधि दियो।

*हामी सबै ठ्याक्कै एउटै कुराको जोखिममा छौँ। जतिसक्दो छिटो यो घरलाई बचाउन हामी सबै मिलेर थप बौद्धिक ढङ्गबाट र अस्तित्व रक्षा हुने गरी काम गर्छौँ, हाम्रो जीवन त्यति नै राम्रो हुनेछ।

सबैभन्दा कान्छी नोबेल शान्ति पुरस्कार विजेता हुन् मलाला युसुफजाई। उनी एक पाकिस्तानी बालिका शिक्षा अभियानकर्मी र संयुक्त राष्ट्रकी शान्तिदूत हुन्। उनले ११ वर्षको उमेरदेखि नै युवतीहरूको शिक्षा अधिकारका लागि आवाज उठाइन्।

मलालाले आफ्नो अभियान बीबीसीका लागि ब्लग लेखेर सुरु गरिन्। उनले आफ्ना लेखहरूमा पाकिस्तानमा तालिबान शासनमा बाँच्नु पर्दाको अवस्था र उनीहरूले बालिकाहरूलाई विद्यालय जान निषेध गर्दाको अनुभव समेट्थिन्। सन् २०१२ को अक्टोबरमा एक बन्दुकधारीले उनलाई खोज्दै उनी चढेको बसमा उक्लिए र उनको टाउकोमा गोली प्रहार गरे।

स्वास्थ्यलाभ हुँदै जाँदा उनले पुनः आफ्नो कामलाई निरन्तरता दिएकी छन्। उनी मलाला फन्डकी सह-संस्थापक हुन्। उक्त संस्थाको उद्देश्य हरेक बालिकालाई त्रासरहित सिक्ने र नेतृत्व गर्ने वातावरण सिर्जना गर्नु हो।

*आज लाखौँ बालिका विद्यालयबाट टाढा छन्। म त्यस्तो विश्व देख्न चाहन्छु जहाँ हरेक बालिका एवं किशोरीहरू १२ वर्ष लामो नि:शुल्क, सुरक्षित र गुणस्तरीय शिक्षा पाउँछन्। जहाँ हरेक बालिकाहरूले सिक्न र नेतृत्व लिन सक्छन्।