 | | | کارشناسان عمده ترين عامل بيماری حمل نگرفتن گاو هارا مرض شوخک می دانند. |
گاوداری بحيث منبع عايداتی مالداران به شمار می رود، اما بعضی از مالداران که تجربه ی کافی ندارند، از حمل نگرفتن گاوهايشان شاکی اند. حمل نگرفتن گاوها، عوامل زيادی دارد که باعث زيانهای مالی و معيشتی مالداران شده از سوی ديگر ميزان توليدات شير و لبنيات کاهش می يابد. کارشناسان عمده ترين عامل بيماری حمل نگرفتن گاو هارا مرض شوخک (Trichomonas fetus) می دانند. مکروب اين مرض در گاوهای نر نفوذ کرده با مقاربت به گاو ماده، هم سرايت می کند که باعث برآمدن دانه در فرج گاو ماده، می شود. اين دانه که ميان مالداران به نام (شوخک) معروف است، از عمل القاح جلوگيری می کند. بعضی از مالداران اين دانه را می برند يا با سيخ داغ می سوزانند. گل محمد از ولسوالی استالف، دانه ی شوخک را با بريدن يا سوزانيدن از بين می برد و، اما داکتران خلاف اين کاراند.  | | | مکروب مرض شوخک در گاوهای نر نفوذ کرده با مقاربت به گاو ماده، هم سرايت می کند. |
از ارغندی کابل، دولت تجربه کار ديگر، دانه ی شوخک را از طريق دوا و پيچکاری تداوی کرده و توصيه می کند گاوها حين القاح بايد آماده باشند. داکتر محمدکاظم(بختانی) ضمن برشمردن عوامل حمل نگرفتن گاوها، القاح گاوها را در حمل گرفتن آنها عمده دانسته و آن را شامل چند دور می خواند. گاوهای ماده در وقت مناسب با گاو نر مقاربت داشته باشد و گاو ماده هميشه درفضای تاريک نگهداری نشده و خوراک مناسب برای آنها داده شود. |