فرشته شکيبی

	رتبه علمی طی شرايط خاصی به استادان دانشگاه داده می شود.

برای شنيدن اين برنامه اينجا را کليک نمايد.

در دانشگاه های افغانستان، شش رتبه علمی وجود دارد ( پوهيالی ، پوهنيار ، پوهنمل ، پوهندوی ، پوهنوال و پوهاند).

در افغانستان دو نوع رتبه علمی وجود دارد، رتبه های علمی دانشگاهی و رتبه های علمی اکادومی علوم.

زمان که دانشگاه کابل در سال ١٣١١ خورشيدی، اعمارشد ، از همان زمان رتبه های علمی در افغانستان به وجود آمد. انور خيری، استاد در دانشگاه کابل، می گويد:"

رتبه ، مقام معنی می دهد و رتبه علمی، به معنای مقام علمی می باشد . می توان گفت، به معنای تعيين سطح دانش کسی است."

رتبه علمی به استادان دانشگاه داده می شود، البته طی شرايط خاص به اين شرح:

زمانی که دانشجو، از دانشگاه فارغ می شود، در صورتی که٧٥ فيصد نمرات را پوره کند ، به کدر می آيد.

سن معين که شخص به استادی پذيرفته می شود ،اگر مرد باشد، نبايد از 35سال بيشتر عمرداشته باشد و اگر زن باشد بايد عمرش از ٣٠ بيشتر نباشد .

در آغاز استاد به نخستن رتبه علمی که پوهيالی است نامزد می شود .

برای گرفتن رتبه يی پوهنيار،استاد بايد ماستری داشته باشد ، برای پوهنمل شدن داشتن دوکتورا لازميست.

پس از يک سال!  پس از يک سال نامزدی در رتبه پوهيالی و ارزيابی توسط مقام مسوول به رتبه علمی پوهيالی نايل آمدم. خالد وزيری،

برای گرفتن رتبه های پوهندوی ، پوهنوال و پوهاند تخليق آثارتحقيقی و تجربه کاری ضروری پنداشته می شود.

ارزش موجوديت رتبه های علمی، دريک کشور اين است که دردانشگاه ها، کدر علمی تقويه می شود و سطح دانش هر استاد معلوم می گردد.

برای گرفتن رتبه ها بايد يک استاد از رتبه پوهيالی شروع کند تا به مقام پوهاند برسد ، نمی تواند بدون اين که پوهنيار شود، يکبارگی پوهنملی را به دست آورد.

استاد خالد وزيری، يکی ازاستاد ان دانشگاه کابل که تازه پوهيالی شده، در مورد دوره نامزدی يک ساله برای گرفتن رتبه پوهيالی می گويد:

"در طول يک سال نامزدی رتبه پوهيالی به حيث معاون استاد، کار کردم. از اندوخته ها و تجارب استاد در بخش تدريس استفاده نمودم .

بعد از ارزيابی دوره نامزدی، توسط مقام مسوول به رتبه علمی پوهيالی نايل گرديدم."

بر علاوه رتبه های علمی دانشگاه ، در اکادمی علوم نيز رتبه های علمی جداگانه وجود دارد.

يکی از اعضای اکادمی علوم افغانستان، نصرالله زرمتی، می گويد:در سال ١٣٥٧ در اکادمی علوم رتبه های علمی به وجود آمد.

معاون محقق ، محقق ، معاون سر محقق ، سر محقق و اکادمسين."

رتبه های علمی اکادمی علوم و دانشگاه ها فرق می کند چون در دانشگاه، استادان ديگران را درس می دهند ، مگر در اکادمی علوم کسانی اندکه کارشان تحقيق است.

يکی از شرايط در اکادمی علوم!  کانديد٤٠ ساله نباشد و به يکی از پنج زبان يونسکو : عربی، انگليسی، روسيی، اسپانيايی و فرانسوی بلديت داشته باشد.

شرايط برای گرفتن رتبه های علمی در اکادمی علوم افغانستان چنين است:

سن کانديد، ٤٠ ساله نباشد ، يکی از پنج زبان يونسکو يعنی عربی ، انگليسی ، روسيی ، اسپانيايی و فرانسوی را بداند.

برای گرفتن هر رتبه علمی اکادمی علوم، وقت مشخص است. چهار سال بعد از معاون محقق شدن، شخص می تواند، برای محقق شدن و برای معاون سر محقق شدن نامزد شود.

شش سال بعد شخص مذکورمی تواند، برای سر محقق شدن نامزد شود و برای گرفتن رتبه اکادمسين تجارب کافی ونوشتن آثار پژوهشی و تحقيقی مهم است.

برای گرفتن رتبه معاون محقق، بايد لسانيس بود و برای گرفتن مقام محقق، ماستری بايد داشت. برای اخذ مقام های ديگر، داشتن تجارب کاری مهم است.