فهيم صابر

صداى برنامه را از اينجا بشنويد

اداره جهانی ماين پاکی يا ( يو ان ماکا)، می گويد: " طی سال جاری ماهانه به تعداد 45 تا 50 نفر در سراسر افغانستان، از طريق تماس با ماين يا مواد منفجر ناشده کشته شده اند.

ممکن کسانی ديگری هم قربانی تماس با ماين يا مود منفجرناشده باشند، اما چون خانواده ها يشان نتوانسته اند که آنها را به شفاخانه ها برسانند، تعداد شان نامعلوم است.

عنايت الله باشنده ولايت پنجشير، در رابطه به موضوع می گويد: "

"در زمان جنگ ديوار حويلی قلعه ما شکست کرده بود، برای اين که ديوار چپه نشود چند مرمی BM21 را برای استناد آن درعقبش گذاشته بوديم.

وقتی خواستيم که ديوار را دوباره آباد کنيم مجبور شديم مرمی ها را از ان دورکنيم، متاسفانه انفجار صورت گرفت واز اثر آن يک پسر خاله ام که با من کارمی کرد، شهيد وديگرش زخمی شدند".

حالا معيوب هستم  وقتی می خواستم خول برنجی مرمی تانک (سرگلوله ) را خالی کنم، مرمی انفجار کرد و معيوب شدم.

در بسا از قريه های افغانستان، مردم در قلعه ها يا سر ديوارها يا در چهار طرف صفه های خانه ها يشان از بعضی اشيای منفجر ناشده، جهت تزيين استفاده کرده اند.

تنها در يکی از ولسوالی های ولايت کابل کم از کم در سی خانه ديده شده که مردم از خول های خالی مرمی های توپ يا تانک کار گرفته بودن .

باشنده همين ولسوالی در رابطه با اين که چرا دست به اين کار زده اند، گفت:

استفاده از خول مرمی، خرند بام وديوارهای قلعه وکتاره ها را زيبا می سازد و نسبت به لا رن يا چها ر تراش، ارزان تمام می شود.

اما من به چشم خود ديدم که يکی از هم قريه ها ی ما، وقتی که می خواست از يک رقم آ هن در ساختن خانه خود کار بگيرد، درموقع انتقال شی انفلاق کرد واين مسله باعث شد تا دستش قطع شود.

در ولسوالی محمد آغه ولايت لوگر، يک نفر در ديوار ها ی خانه شان از مرمی سالم BM21 بشکل چليپا در روی کار ديوار حويلی خود استفاده کرده و دليل اش هم فقط زيبا ساختن خانه به وسيله همين مرمی ها بوده است.

مردم تنها دروقت استفاده اشيای منفجر ناشده، در سوگ و ماتم نه نشسته اند، بلکه حوادثی ديگری هم از درک استفاده مواد منفجرناشده دست داده.

عبدالواسع باشنده ولسوالی ده سبز کابل، دليل اين را که مردم چرا به مواد منفجر ناشده دست می زنند می گويد:

مردم از مواد منفجر ناشده استفاده ها مختلفی می کنند مثلا از خول مرمی های تانک وتوپ سطل، هاون حتی از سرگلوله مردمی هاوان، چکش می سازند.

با نزديکترين مرجعه تماس بگيريد!  درصورت مواجه شدن با اشيای ناشناخته بهتر است تا فورا به نزديک ترين مسوولين محله و يا تيم های ماين پاکی احوال دهيد. احمد جان نوزادی

استفاده مواد منفجر ناشده به هر نامی که باشد، چه در خانه يا برای رفع کدام ضرورت وياهم در ساختمان خطرناک است و وقايع دلخراشی را به ميان آورده می تواند.

باشنده ولسوالی ده سبز ولايت کابل می گويد: "پدرم يک تعداد خول خالی مرمی تانک را برای فروش جمع کرد.

وقتی می خواست يک خول برنجی مرمی تانک را خالی کند، يعنی سرگلوله آن را بيرون کند، مرمی انفجار کرد.

درين حادثه پدرم ازبين رفت وخودم هم که در نزديکی پدرم ايستاده بودم، زخمی شدم که حالا معيوب هستم.

من غيراز اين که صاحب پول نشدم، پدرم را هم از دست داده يتيم ومعيوب شدم.

مسولين اداره ماين پاکی ده مورد استفاده يا تماس با مواد منفجر ناشده چه می گويند؟

احمد جان نوزادی، مسوول روابط عامه اداره ماين پاکی سازمان ملل متحد در افغا نستان می گويد:

"مردم با به کار گرفتن مواد منفجر ناشده در خانه های شان نقصان بزرگی را متقبل می شوند.

کسانی که دست به استفاده مواد منفجرناشده در ساختن خانه های شان زده اند بايد فورا به اداره ماين پاکی محل شان اطلا ع دهند.

بهتر است تا از اشيای انفجار ناشده در ساختن خانه ها اصلا کار گرفته نشود چون مواد منفجرناشده به اساس عوامل مختلف مثل:

فشار، گرمی هوا، تماس وحتی بعضی مواد منفجرناشده بدون هيچ تماس وبدون اين که هوا گرم شود، مواد انفجار کرده می تواند .

نوزادی در جواب به اين سوال که هرگاه مردم در منطقه شان با کدام شی انفجار ناشده روبه رومی شوند چی بايه بکنند؟ آقای نوزادی گفت:

"درصورت مواجه شدن با همچو موارد، بهتر است تا فورا به ساير اهالی قريه ، ملا امام محل، نماينده يا اعضای شورای ولايتی، پسته های امنيتی يا تيم های ماين پاکی احوال دهند.

فيصله کرديم!  ما فيصله کرديم هر کسی از مهاجرت می آيد و با اين اشيا نابلداست، ما بايد خبرشان کنيم.

خود مرد م برای نجات جان خود شان و ساير هم قريه ها يشان چه کرده می توانند؟

عبدالرحمن يک باشنده ولسوالی بگرام ولايت پروان، از تجربه که در محل شان به کار گرفته اند، گفت:

ما ازدرک مواد منفجر ناشده خسارات زيادی را متقبل شديم ، چرا که نواسه من هم با اشيای منفجر ناشده ساعتيری می کرد، همان شی انفجار کرد و دستش قطع شد.

بعد ازآن ما فيصله کرديم هر کسی از مهاجرت می آيد و با اين اشيا نابلداست، ما بايد خبرشان کنيم.

استفاده از مواد مثل خول ومردمی BM21 را درساختن خانه ها نامناسب خوانديم ، چون اگر خدا نخواسته انفجار کند تاوانش جبران ناپذير است.