محمد فهيم صابر

اما عده از دهاقين از عوايد کم شان شکايت دارند که محصولات شان ضرورت ها ی زندگی شان را تکافو کرده نمی توانند.

تعدادی از دهاقين کم زمين دست به ساختن فارم های ماهی پروری زده اند. آنها توانسته اند از آب کم و زمين کم، عايد مناسبی را بدست بياورند.

البته در مورد اهميت ماهی پروری يکی از باشنده های ولايت کندز افغانستان به نام عبدالغياث که خودش هم فارم ماهی پروری دارد می گويد:

ماهی پروری کار نسبتا سهل با مصرف کم است و از آفاتی که حيوانات دگر به آن مبتلا می شوند، ماهی ها مصوون اند و حرف دگر اين که ماهی پروری، در زمين کم صورت گرفته می تواند.

فارم ماهی دارای چه خصوصياتی باشد؟  فارم ماهی، بايد دورتر از دريا يا جای ساخته شود که خطر سيل، فارم را تهديد کند، چها رسوی فارم ديوار سنگی به ارتفاع يک متر يا دومتر بلند شود.

در بسا مناطق افغانستان، مردم زمين های زيادی را در اختيار ندارند، ولی فارم ماهی پروری هم نياز به زمين وسيع دارد، کافيست برای ماهی پروری، جای وآب مناسب داشت.

به همين دليل مردم دست به ساختن ويا ايجاد فارم های ماهی پروری زده اند، يکی از باشنده های ولايت پنجشيرمی گويد:

"ما در محله خود منابع آب فراوان داريم ، بنابراين من تصميم گرفتم فارم ماهی پروری بسازم، اما از قضا در منظقه ما سيل آمد ومشکلات زياد ی رابرايم خلق کرد.

وقتی از وی درمورد وضع فعلی کار و بارش پرسيده شد، گفت: در سيلاب های اخير امسال، زياد ترين خساره متوجه ولايت پنجشير گرديد.

چندين تن کشته شدند و تعداد از خانه ها هم از اثر سيلاب خيزی به مخروبه مبدل شد. همين گونه فارمی که من داشتم، نيز در اثر همين سيلاب ها از بين رفت.

واما هنگام احداث بند های برای توليد ماهی، چه تدابير بايد در نظر گرفته شود؟

خليل الله، آمر پروژه ماهی پروری وزارت زراعت، در رهنمايی ها ی خود دراين مورد بيشتر تاکيد کرده، می گويد:

بايد در وقت ساختن فارم ماهی، مردم با مامورين زراعت ومالداری مشوره کنند که تا در مورد موقعيت فارم که بايد در کجا ساخته شود.

مثلا فارم مذکور بايد از راه عام , سرک قير وجای های که حيوانات می چرند، دور تر اعمار شود.

قبل از ساختن فارم چه بايد کرد؟  بايد در وقت ساختن فارم ماهی، مردم با مامورين زراعت ومالداری مشوره کنند که تا در مورد موقعيت فارم که بايد در کجا ساخته شود، معلومات اخذ کنند.

ميزان آب خيزی در هر ولايت يا هر منطقه فرق می کند که فارم دار بايد اين مسله رانيز دور از نظر نداشته باشد .

فارم ماهی، بايد دورتر از دريا يا جای ساخته شود که خطر سيل، فارم را تهديد کند، چها رسوی فارم يا حد اقل همان طرفی که ممکن است سيل از آن سو جاری شود، ديوار سنگی به ارتفاع يک متر يا دومتر بلند شود.

فقط يک جوی کوچک هم می تواند آب را به جر های فارم ماهی را ه دهد وهرگاه در محل، آب خيزی صورت گيرد، فارمدار می تواند با گذاشتن يک سنگ به دهانه جوی مانع جريان آب شده و از خساراتی احتمالی جلوگيری کند.