Trump ga-ezute Eze Charles na Windsor Castle

Akụkọ banyere ngagharịiwe ndị ntoroọbịa Naịjirịa na-eme n'ụbọchị mbụ ruo ụbọchị 10 nke ọnwa Ọgọst.

Mkpuchi Na Eme Ozugbo

Jessica Nwankwo, Michael Ilediagu, Chinonso Ugorji, Michael Ngene, Adline Okere, Ikechukwu Kalu, Uche Akolisa

  1. Aka anyị adịghị na mwakpo e mere n’isi ụlọọrụ NLC - DSS

    Njirimara DSS na NLC

    Ebe foto si, DSS/NLC

    Ụlọorụ DSS ekwuola na enweghị oge ha wakporo isi ụlọorụ otu jikọtara ndị ọrụ Naịjirịa bụ NLC dị n’Abụja.

    Akụkọ fesara ebe niile na ndị ọrụ nchekwa jiiri ike wakpoo ma banye n’isi ụlọọrụ NLC mana onyeisi ụlọọrụ DSS bụ Peter Afunanya kwuru na aka ndị ọrụ ya adịghị na mwakpo ahụ.

    Cheta na otu jikọtara ndị ọrụ Naịjirịa bụ Nigeria Labour Congress (NLC) tiri mkpu wee kwuo na ndị ọrụ nchekwa wụchiri n’isi ụlọorụ ha dị n’Abụja mgbe o jiri ihe dịka ọkara gaa elekere asatọ nke abalị Wenezde 8 Ọgọst 2024.

    Ozi si n’aka onyeisi ngalaba na-ahụ maka mmekọrịta ọhanaeze n’otu NLC bụ Benson Upah kwuru na ndị ọrụ nchekwa ahụ tikara ụzọ ebe ha na-echekwa akwụkwọ ma buru ọtụtụ akwụkwọ ndị otu ahụ.

    Ozi ahụ sịrị na ha bụ ndị ọrụ nchekwa kwuru na ha na-achọ ụfọdụ akwụkwọ e jiri mee ngagharịiwe na nso nso a n’ihi agụụ na ihe isiike.

    NLC kpọrọ oku ka e wezuga ndị ọrụ nchekwa n’isi ụlọorụ ha ozugbo ma kọwaa taa dịka “ụbọchị iru uju” maka ọchịchị onye kwuo uche ya nke Naịjirịa dịka ha kwuru na e nwebeghị ọchịchị ọbụla wakporo isi ụlọọrụ NLC, ọbụnadị ọchịchị ndịagha.

  2. Ihe atọ gbara ọkpụrụkpụ n'ozi ọhụrụ Onyeisiala Tinubu nyere ndị Naịjirịa

    Onyeisiala Tinubu

    Ebe foto si, Bola Ahmed Tinubu/Facebook

    Kemgbe abalị mbụ n’ọnwa Ọgọọst bụ ụbọchị ụmụntorobia malitere ime ngagharịiwe, ọnọdụ akụnụba, nchekwa na ndị e gburu na ngagharịiwe ahụ ka ndị mmadu kpụ n’ọnụ.

    Ọtụtụ ndị mmadụ anabatachaghị ihe onyeisiala Tinubu kwuru na abalị nke anọ n’ọnwa bụ ụbọchị ọ gwara ụmụ Naịjirịa okwu.

    Ha kwuru na Tinubu etinyeghị ọnụ n’ihe kpatara ụmụntorobia ji eme ngagharịiwe ma ọ bụ tie ụmụ Naịjirịa aka n’obi gbasara oke agụụ na ihe ụkọ dị ugbua.

    Ị ga echeta n'ụbọchị 29 nke ọnwa Mee afọ 2023 n’okwu mbụ Tinubu gwara ụmụ Naịjirịa, o kwuru na ya enwepula ego ahụ gọọmentị jị eme ka ndị na ere mmanụ ụgbọala ree ya n’onu ala. Nke a mere ọnụahịa mmanụ ụgbọala ji rịa elu.

    Dịka o si kwuru ugbua, ọnụ ahịa ihe dị icheiche ka na-arị elu.

    Mana taata bụ ụbọchị Onyeisiala Tinubu gwakwara ụmụ Naịjirịa okwu, lee ihe gbara ọkpụrụkpụ n’okwu ya:

    • 1. Tinubu gwara ụmụ Naịjirịa na ọnọdụ akụnụba nwereike na-ebutara ọtụtụ ndị mmadụ ihe ụkọ, na-oke agụụ ugbua, ma rịọ ka onye ọbụla nwepu uche na-etu ihe ụkọ sị dị ugbua bụ nke ọ sịrị na ọ ga akwụsị na nwantịtị oge.
    • 2. Tinubu gwara ndị mmadụ ka ha tinye anya n’uru usoro ọchịchị ya ga-enweta n’ọdịnihu. O kwuru na ya nwere usoro ga enyereaka dozie ihe niile ma rịọ ka enye ya ntụkwasịobi.
    • 3. Ọsị na ya ga emezu nkwa ya kwere ime ka agụmụakwụkwọ bụrụ ihe onye ọbụla ga-aguwu, ma binye ụmụakwụkwọ nọ na mahadum ego, ọkachasị ndị chọrọ ego ahụ. Mee ka ahapụ iwe nwataakwụkwọ nọ na Naịjirịa kwụsịrị akwụkwọ maka n’ego adịghị.
  3. “Ọ bụ m sị nwa m soro mee ngagharịiwe” - Nwaanyị e gburu nwa ya na Kano

  4. Etu mgbọegbe ndịagha siri tụgbuo nwata dị afọ 16 na Kaduna

    Ndịagha Naịjirịa

    Ebe foto si, Nigerian Army/X

    Onyeagha Naịjirịa agbagbuola nwata nwoke gbara afọ iri na isii (16) n’oge ngagharịiwe #EndBadGovernance na Kadụna steeti.

    Njinji ahụ jiri n’ụbọchị Tuzde 6 Ọgọst 2024 na mpaghara Samaru dị na Zarịa nke steeti Kadụna.

    Akụkọ kwuru na ndịagha gbaburu nwata nwoke ahụ bụ Ismail Mohammed n’ime ụlọ nna ya oge ha na-etinye iwu mgbachi obodo awa iri abụọ na anọ gọọmenti Kadụna kwupụtara n’ọrụ.

    Ọnụ na-ekwuchitere ndịagha Naịjirịa bụ Onyema Nwachukwu akọwaala nke a dịka eziokwu ma kwuo na anwụchiela onyeagha ahụ aka ya dị n’ọnwụ Ismail.

    Onyema kwupụtara nke a n’ozi o bipụtara n’akara ọbaozi X ndịagha n’ụbọchị Tuzde 6 Ọgọst 2024.

    Dịka Onyema siri kwuo, ndịagha nwetara ozi na ndị ekperima nupụtara n’igwe, na-akpọ afọ ụgbọala ọkụ ma na-atụkwa ndị ọrụ nchekwa okwute nke mere ka ezigaa ndịagha ebe ahụ iji chụsaa ha ma tinyekwa iwu mgbachi obodo gọọmenti steeti ahụ kwupụtara n’ọrụ.

    Ọ sịrị na oge ndịagha wụchiri ebe ahụ, ha bụ ndị ekperima gbara mbọ iwakpo ha nke mere ka onyeagha “gbapụ mgbọ iji menye ha ụjọ” mana mgbọ ahụ gara tụọ nwata nwoke gbara afọ iri na isii bụ Ismail Mohammed ma gbagbuo ya.

    Dịka o siri kwuo, anwụchiela onyeagha ahụ kemgbe ma malitekwa ịgba ya ajụjụ dịka onyeisi ndịagha Naịjirịa bụ Taoreed Abiodun Lagbaja zigara ndịagha ọkwa ha dị elu ka ha gaa mgbaru n’ezinaụlọ nwata ahụ.

    Ka osiladị, e liela Ismail Mohammed dịka ọ dị n’usoro okpukperechi ndị Alakụba.

  5. Gọvanọ Abba Yusuf ewetuola ọnọdụ onye apụla ezi na Kano Steeti

    Gọvanọ Kano steeti Abba Kabir Yusuf

    Ebe foto si, Abba Kabir Yusuf/Instagram

    Gọvanọ Kano Steeti bụ Abba Kabir Yusuf ewetuola ọnọdụ onye apụla ezi na steeti ahụ site n’elekere isii ụtụtụ ruo elekere isii nke mgbede.

    Gọvanọ Yusuf kwuru na nke a bụ mkpebi ya na ndị isi ọrụ nchekwa steeti ahụ nwere ka ha mechara ọgbakọ ụbọchị Tuzde 6 Ọgọst, 2024.

    Cheta na e tinyere ọnọdụ onye apụla ezi na Kano steeti na Tozde 1 Ọgọst n’ihi ọgbaghara sitere na ngagharịiwe ụmụntorobịa mere maka ihe isiike na ajọ ọnọdụ akụnaụba Naịjirịa.

    Kano steeti bụ ebe ngagharịiwe ahụ butere oke ọgbaghara riri isi ọtụtụ mmadu.

    Ka ọ dị ugbua, ndị uweojii maọbụ gọọmenti Kano ekwubeghị ihe ọbụla banyere ndị ahụ nwụrụ na ngagharịiwe ahụ.

    Cheta na ụbọchị Mọnde 5 Ọgọst, a hụrụ ndị ngagharịiwe na-efe ọkọlọtọ mba Rọshịa na steeti Kano, Kaduna, Jigawa nakwa Katsịna.

    Omume ahụ bụ nke ndị isi ọrụ nchekwa Naịjirịa kọwara dịka mpụ ibuso ọchịchị obodo agha.

  6. "Ihe mere anyị esoghị mee ngagharịiwe maka agụụ na Naịjirịa"

    Aha onyonyo, "Ihe mere anyị esogbi mee ngagharịiwe maka agụụ na Naịjirịa"

    Ụfọdụ ndị bi na mpaghara Ọwụwa Anyanwụ na Naịjirịa akwọwaala ihe mere ha esoghi mee ngagharịiwe megide 'agụụ'.

    Nke a na-abịa dịka ndị ntoroọbịa malitere ngagharịiwe ụbọchị iri nke ha kpọrọ 'EndBadGovernance' n'ụbọchị mbụ nke ọnwa Ọgọst, 2024.

    Ndị a kwuru na ha esonyeghi abụghị na mmadụ manyere ha sị ha esola kama na ọ bụ maka ọnọdụ a nwere tụgharị bụrụzie ebubo na ọ bụ ndị Igbo chọro imebi Naịjirịa.

    Otu nwaanyị kwuru na o nwereike ha sonye, ndị ọrụ nchekwa amalitw ịgbagbu ndị mmadụ. Otu onye ọzọ kwuru na ndị Igbo achọghị enyemaka gọọmentị etiti maka na ha na-agbara onwe ha mbọ - na ọ bụ ya mere ha esonyeghi.

    Tupu ngagharịiwe a amalite, ndị ndọrọ ọchịchị gụnyere ndị gọvanọ si mpaghara Ọwụwa Anyanwụ adịla mbụ dụọ si mpaghara aka na ntị ka ha esola na ya.

    N'otu aka ahụ, ọtụtụ otu gụnyere Ohanaeze Ndigbo dụkwara aka na ntị ka ha esola.

    Kirie ihe niile ha kwuru n'uju;

  7. Ndị uweojii agbaghị ndị ngagharịiwe egbe – Onyeisi ndị uweojii

    Onyeisi ndị uweojii

    Ebe foto si, Nigeria Police

    Ndị isi ọrụ nchekwa na Naịjirịa ekwuola nd ndị ahụ na-eme ngagharịiwe emetọọla ikike ha nwere ime ngagharịiwe n’ụzọ udo maka na ngaharịiwe ahụ ebutela ọgbaghara.

    Ha kwuru nke oge ha kwara ndị ntaakụkụ ka ihe si kwụrụ kemgbe ngagharịiwe ahụ bidoro.

    N’okwu ya, onyeisi ndị uweojii bụ Kayode Egbetokun kwuru na enweghị onye ọrụ ya ọbụla gbara egbe oge ngagharịiwe ahụ.

    O kwuru na dị uweojii rụrụ ọrụ oge ngagharịiwe ahụ rụrụ ya dịka iwu si kwuo.

    Egbetokun gara n’ihu kwuo na ọbụghị eziokwu na ndị ngagharịiwe wakporo ma buru ụgbọala agha ‘Armored Personnel Carrier’ (APC) ndị uweojii na Kaduna steeti.

    O kwuru na ndị uweojii ezigaghị ụgbọala agha APC oge ngagharịiwe ahụ. O mere ka amata na ụgbọala agha ahụ bụ nke nọ ọrụ n'obi ọchịchị gọọmenti Kaduna steeti.

  8. Ife ọkọlọtọ mba ọzọ na Naịjirịa bụ mpụ ibuso ọchịchị obodo agha - CDS

    Onyeisi ndị ọrụ nchekwa na Naịjirịa bụ ọchịagha Christopher Mustapha adọọla ndị ngagharịiwe na-efe ọkọlọtọ mba Russia na Naịjirịa aka na ntị.

    Gee ihe o kwuru n'uju ebe a;

    Aha onyonyo, Ife ọkọlọtọ mba ọzọ na Naịjirịa bụ mpụ ibuso ọchịchị obodo agha - CDS
  9. Ndewo ooo!

    Daalụ maka ịnọnyere anyị n'ọgbaka bụ ebe anyị na-ewetere gị akụkọ banyere ngagharịiwe ndị ntoroọbịa Naịjirịa na-eme megide agụụ.

    Nke a bụ ụbọchị isii n'ime ụbọchị iri a chọrọ ime ngagharịiwe a.

  10. Aka anyị adịghị na ndị ngagharịiwe na-efe ọkọlọtọ anyị na Naịjirịa – mba Rọshia

    Onyeisiala mba Rọshịa

    Ebe foto si, BBC/Getty Images

    Ụlọọrụ nnọchiteanya mba Rọshia n’Naịjirịa ekwuola n’aka ha adịghị na ngagharịiwe a na-eme Naịjirịa nakwa ndị na-efe ọkọlọtọ ha na mpaghara ugwu Naịjirịa.

    Ozi ụlọọrụ nnọchiteanya ahụ wepụtara katọrọ agwa ndị ngagharịiwe ahụ ma kwuo na mba Rọshia amaghị ihe ọbụla maọbụ ndị ngagharịiwe na-efe ọkọlọtọ ha.

    Ozi ahụ gara n’ihu kwuo na mba Rọshia anaghị atinye aka n’ihe ọbụla na-eme n’obodo ụlọọrụ nnọchiteanya nọ na ya.

    Cheta na ụfọdụ ndị ngagharịiwe na Zamfara, Kano na Kaduna steeti ka a hụrụ ka ha na-efe ọkọlọtọ mba Rọshia.

    Ihe oyonyo e kesara na soshal midịa gosiri ụfọdụ ndị ngagharịiwe na-efe ọkọlọtọ mba Rọshia dịka ha na-ekwupụta ajọ ọnọdụ nchekwa na mpaghara ugwu Naịjirịa.

  11. Ngagharịiwe: Iwu megidere ife ọkọlọtọ mba ọzọ na Naịjirịa - Ndịagha

    Onyeisiala na ndị isi ọrụ nchekwa

    Ebe foto si, Dada Olusegun/Instagram

    Ndị isi ọrụ nchekwa Naịjirịa ekwuola na ha kwụrụ chịm ịhụ na ọchịchị onyekwuoucheya guzosiri ike n’Naịjirịa.

    Onyeisi nchekwa Naịjirịa bụ Ọchịagha Christopher Gwabin Musa kwuru nke a oge ọ na-agwa ndị ntaakụkọ okwu na-ngwụcha ọgbakọ ha na Onyeisiala Bola Tinubu nwere banyere ngagharịiwe na-aga n’ihu ugbua na mpaghara Naịjirịa.

    Ọchịagha Christopher Gwabin Musa dọrọ ndị ngagharịiwe na-efe ọkọlọtọ mba ọzọ aka na nti ka ha kpachara anya n’ihi na omume ahụ bụ nke iwu Naịjirịa megidere.

    N’okwu ya “Anyị na-eme nyocha ịchọpụta ma wuchie ndị na-efe ọkọlọtọ ahụ nakwa ndị na-akwado ha”.

    Ọ gara n’ihu kwuo okwu megide ndị na-akpọ oku nkwatu ọchịchị n'ike n’Naịjirịa. Ọ gwara ha si na ndịagha agaghị ekwe ka nke a mee.

    O kwuru na ndịagha na ndị ọrụ nchekwa na-agba mbọ ịchopụta ma wuchie ndị na-ebute ọgbaghara na ngagharịiwe ahụ iji hụ na enwere ezi udo tọrọ atọọ n’Naịjirịa.

  12. Gịnị mere ndị ngagharịiwe ji efe ọkọlọtọ mba Russia?

    ndị ngagharịiwe

    Ebe foto si, SADU LABIN GUSAU

    Ọtụtụ ndị ngagharịiwe pụtara n’igwe na Legọs nakwa mpaghara ugwu Naịjirịa dịka ngagharịiwe banyere abalị ise ya ụbọchị Mọnde.

    Ufọdụ ndị ngagharịiwe na Zamfara, Kano na Kaduna steeti ka a hụrụ ka ha na-efe ọkọlọtọ mba Russia.

    Ihe oyonyo e kesara na soshal midịa gosiri ụfọdụ ndị ngagharịiwe na-efe ọkọlọtọ mba Russia dịka ha na-ekwupụta ajọ ọnọdụ nchekwa na mpaghara ugwu Naịjirịa.

    Akụkọ na-ekwu na amabeghị ka aka mba Russia adị na ngagharịiwe ahụ ebe ndịọzọ na-ekwu ọkọlọtọ ahụ ha na-efe nwereike ibute nsogbu.

    Otu onye na-eme ngagharịiwe aha bụ Saadu Musa Abdullahi kwuru na ha enweghị ntụkwasiobi na gọọmenti Naịjirịa chọrọ ọdịmma ha.

    “Anyị na-efe ọkọlọtọ mba Russia maka na anyị chọrọ ka ha gbatara nayị ọsọ enyemaka maka na afụfụ egbuola anyị” ka Abdullahi kwuru.

    Ọ gara n’ihu kwuo na “Anyị na-ahụta mba Russia dịka ndị siri ike. Ọ bụrụ na mba UK anyị nwetara nwereonwe n’aka ha gbara nkiti n’ihe na-eme n’Naịjirịa, anyị na-ahụ mba Russia dịka mba ga-enyere anyị aka”.

    Abdullahi gwara BBC na mpaghara Zamfara steeti niile na-enwe nsogbu nchekwa.

    “Anyị chọrọ ka ndiagha banye n’ọchịchị dịka ha si mee na mba Niger Republik na Mali”.

    Akụkọ anyị nwetara kwụrụ na ndị uweojii awuchiela nwamadị ahụ na-akwa ọkọlọtọ mba Russia ahụ nakwa ndị ngagharịiwe na-efe ya.

    Onye na-akwa ọkọlọtọ mba Russia
    Onye na-akwa ọkọlọtọ mba Russia
  13. E tinyela ọnọdụ onye apụla ezi na Kaduna Steeti

    Gọvanọ Kaduna steeti, Sinetọ Uba Sani

    Ebe foto si, Uba Sani Instagram

    Gọọmenti Kaduna Steeti etinyela ọnọdụ onye apụla ezi nke ga-eru awa iri abụọ na anọ.

    Kọmishọna na-ahụ maka nchekwa na steeti ahụ bụ Samuel Aruwan kwuru na gọọmenti mere mkpebi a "ka ha tụlechara ọnọdụ nchekwa na steeti ahụ n'ihi ọgbaghara a" na-esochi ngagharịiwe na-aga n’ihu n’Naịjirịa ugbua n'ihi ihe isi ike na ajọ ọnọdụ akụnaụba.

    Aruwan dọrọ ọha na eze aka na nti ka ha rube isi n’iwu ahụ ma nọrọ n’ụlọ ha dịka ndị ọrụ nchekwa na-aga n’ihu ịhụ na-enwere ezi nchekwa na steeti ahụ.

    Ka ọ dị ugbua, Kadụna steeti bụ otu n’ime steeti ndị tinyere ọnọdụ onye apụla ezi maka ọgbaghara sitere na ngagharịiwe ahụ bidoro ụbọchị Tozde 1 Ọgọst, 2024.

    Steeti dịka Kano, Jigawa, Borno, Yobe, Katsina na Plateau bụ steeti tinyere iwu ahụ na nso nso a.

  14. Ngagharịiwe ka na-aga n’ihu n’Ibadan, Oyo Steeti

    Ndị ngagharịiwe n'Oyo Steeti

    Ngagharịiwe gara n’ihu ụbọchị Mọnde n’Ibadan isi obodo Oyo Steeti agbanyeghi na Onyeisiala Bola Tinubu kpọrọ oku ka a kwusi ngagharịiwe.

    Ndị ngagharịiwe ahụ gbakọrọ n’ogige madadum University of Ibadan na-akpọ oku ka gọọmenti gee ha nti ma mee ihe ha chọrọ.

    Oge ọ na-agwa ndị ntaakụkọ okwu, otu onye otu Oyo State Coalition Against Hardship bụ Ọkammụta Ademola Aremu kwuru na ozi ahụ Onyeisiala Bola Tinubu wepụtara ụbọchị Sọnde emeghị ihe ọbụla ndị ngagharịiwe chọrọ.

    Aremu gara n’ihu kwuo na ozi Onyeisiala gosiri na ọchịchị ya ebughị n’obi ime ihe ọbụla banyere ihe isiike na ajọ ọnọdụ akụnaụba Naịjirịa.

    Ọ kpọrọ oku ka otu jịkọrọ ndị ọrụ bụ NLC na TUC, otu jịkọrọ ndị ọkaiwu bụ NBA na ndịọzọ jịkọọ aka ma mee ka onyeisiala Bola Tinubu mee ihe ndị ngagharịiwe ahụ chọrọ.

    Ndị ngagharịiwe n'Oyo Steeti
    Ndị ngagharịiwe n'Oyo Steeti
  15. Ndị ntoroọbịa ajụla arịrịọ Onyeisiala Tinubu ma malite ngagharịiwe na Legọs

    Ngagharịiwe n'Ojota, Legọs

    Ndị na-eme ngagharịiwe a kpọro #EndBadGovernance gbakọtakwara n’ọgbọ Gani Fawehinmi dị n’Ojo Legọs n’ụbọchị Mọnde ma malitekwa ime ngagharịiwe na-agbanyeghi mgbasaozi Onyeisiala Tinubu mere.

    Ndị otu so na-ahazi ngagharịiwe kwuru na Onyeisiala Tinubu elebabeghi anya n’ihe ndị ha chọro, na ọ bụ ihe ihere na o were ya ụbọchị atọ n’ime ngagharịiwe ahụ ịgwa ha okwu.

    Na mgbasaozi ahụ, Onyeisiala Tinubu kwuru na ọ nụla mkpu akwa ndị a na-eme ngagharịiwe ma kwuo ka ha kwụsị ngagharịiwe ahụ ma kpọọ oku ka e nwee mkparịtaụka.

    Ngagharịiwe n'Ojota Legọs

    Ha kwuru na mkpebi Onyeisiala ime mgbasaozi a gosiri na ihe ha na-eme na-aga ọfụma kama na Onyeisi ekwesighi ịkpọ oku maka mkparịtaụka ma gaa n’ihu sị ka ha kwụsị ngagharịiwe.

    Na ngagharịiwe Legọs, udo dị kamgbe ọ malitere, enwebeghi akụkọ ọgbaghara ọbụla mana ebe ndị ọzo dịka Kano, Abuja, Kaduna, Jos ka akụkọ ọgbaghara dapụtarala.

  16. Obi dị anyị ụtọ na unu esoghi eme ngagharịiwe - Ndị gọvanọ Ọwụwa Anyanwụ

    Ndị Gọvanọ na-achị Ọwụwa Anyanwụ

    Ebe foto si, Enugu State Government

    Ndị gọvanọ mpaghara ala Igbo ezigaraala ndị ha na-achị ozi ekele maka iwezuga onwe ha na ngagharịiwe ụmụafọ Naịjirịa na-eme ugbua n'ihi ọchịchị ọjọọ, agụụ na ihe isiike.

    Aka na-achị Imo steeti bụ Hope Uzodimma kelere ndị Igbo maka iwezuga onwe ha na ngagharịiwe ndị Naịjirịa na-eme ugbua.

    Nke ahụ dị n'ozi ọ bipụtara n'akara ọbaozi X ya.

    O kwuru na ọ bụ ihe na-agbawa obi na ndị ahụ butere ihe isiike dị ugbua na Naịjirịa bụ ha na-akwado ngagharịiwe karịa ịgbakọọrọ gọọmenti aka maka ụzọ a ga-esi gboo nsogbu ndị ahụ.

    Dịka Uzodimma siri kwuo, Onyeisiala Bola Tinubu "egosila obi ebere na mkpebi izute nsogbu ndị ahụ niile."

    N'otu aka ahụ, aka na-achị Enugwu steeti bụ Peter Mbah egosila obiụtọ na ndị Igbo esonyeghị na ngagharịiwe a na-eme ugbua na Naịjirịa.

    Mbah kwụpụtara nke a n'ozi ọ bipụtara n'akara ọbaozi X ya n'ụbọchị Sọnde 4 Ọgọst 2024.

    Mbah kwuru na site n'inwe ụdị mkpebi dị etu ahụ ahụ, ndị Igbo egbochiela mbibi ndụ, azụmahịa na akụnaụba ma gosikwa ezi ntụkwasịobi n'ọchịchị Onyeisiala Bola Tinubu.

    Ọ sịrị na "enweghị ihe ga-eme ka ndị Igbo mee ngagharịiwe n'ihi na enyela mpaghara ahụ ọkwa ọchịchị ndị gbara ọkpụrụkpụ na Gọọmenti Etiti."

    N'ọzọ yiri nke ahụ, aka na-achị Ebonyi steeti bụ Francis Nwifuru etoola ụmụafọ steeti ahụ tụmadị ndị ntorobịa maka ịṅa ntị n'okwu ndụmọdụ ma jụ isonye na ngagharịiwe na-aga n'ihu ugbua gburugburu Naịjirịa.

    N'ozi sitere n'aka kọmịshọna mgbasaozi Ebonyi steeti bụ Jude Okpor, gọvanọ Nwifuru kelere ndị ntorobịa steeti ahụ maka igosi akparamaagwa ndị hụrụ obodo ha n'anya ma kwe nkwa ịga n'ihu n'atụmatụ ndị ga-akwalite ọdịmma ha.

    Ọ gwara ndị steeti ahụ ka ha gaa n'ihu na-echekwa udo na ịdịnootu nke Naịjirịa ma na-egosikwa Onyeisiala Bola Tinubu ezi ndọnyeukwu.

    N'ọzọ dị ka ibe ya, Gọvanọ Alex Otti nke Abia steeti ebunyela ndị steeti ahụ abọ ekele maka iwezuga onwe ha na ngagharịiwe ndị Naịjirịa na-eme ugbua n'ihi agụụ na ihe isiike.

    Otti kwupụtara nke a n'ụbọchị Satọde 3 Ọgọst 2024 oge ọ na-efe ofufe n'ụlọụka Seventh Day Adventist Church dị n'Aba.

    Ọ sịrị na e nwere ụkpụrụ ndị ọzọ a pụrụ isi mee mkpesa n'ihi agụụ na ihe isiike jupụtara Naịjirịa na-abụghị ụzọ ọgbaaghara.

    Otti kwuru na ọ bụ eziokwu na ihe siri ike na Naịjirịa ugbua mana ụta adịghị mma ịta mmadụ abụọ n'otu mgbe.

  17. Nnọọ n'ụbọchị ise nke ngagharịiwe ndị ntoroọbịa Naịjirịa na-eme maka agụụ

    Anyị na-eso etu ngagharịiwe ndị a si aga na mpaghara dị iche iche na Naịjirịa.

    • Cheta na ndị na-ahazi ngagharịiwe a kwuru na ha ga-aga n'ihu n'ime ngagharịiwe na-agbanyeghi mgbasaozi Onyeisiala Bola Tinubu mere ma sị ha kwụsị.
    • Ndị otu a kwuru na onyeisiala elebaghi anya n'ọtụtụ ihe ndi ha chọrọ nke gụnyere iweghachịte ego enyemaka maka mmanụ ụgbọala bụ 'subsidy'.
    • Ibute ụgwọ ego ole a na-akwụ ndị omeiwu na Naịjirịa na ihe ndị ọzọ.
  18. Ngagharịiwe: Femi Falana, Wole Soyinka akatọọla ozi Onyeisiala Tinubu

    Femi Falana na Wole Soyinka

    Ọkaiwu Femi Falana (SAN) ekwuola na ozi Onyeisiala Bola Tinubu emeghị ihe ọbụla gbasara ihe oku ndị na-eme ngagharịiwe na-akpọ.

    Femi Falana kwuputara nke n’akwụkwọ ozi o wepụtara taa ma kpọ oku ka Onyeisiala Tinubu gee ndị ngagharịiwe ahụ nti ma mee ihe ha na arịọ ya ka ome.

    N’aka nke ọzọ, ọkammụta Wole Soyinka akatọọla ozi Onyeisiala Tinubu ma kwuo na o kwughị ihe ọbụla gbasara aka ike ndị ọrụ nchekwa ji eso ndị ngagharịiwe.

    Ọkammụta Soyinka katọrọ mgbọ egbe nakwazi anwụrụ anya mmiri ndị ọrụ nchekwa gabara ndị na-eme ngagharịiwe.

  19. Anyị ga-aga n’ihu ime ngagharịiwe – Otu ‘Take It Back Movement’

    Ndị na-eme ngagharịiwe

    Otu ‘Take It Back Movement’ na-ahazi ngagharịiwe maka ihe isiike n’Naịjirịa ekwuola na ngagharịiwe ahụ ga-aga n’ihu agbanyeghi na Onyeisiala Bola Tinubu agwala ha ka ha kwusị ngagharịiwe ahụ ma nye ohere ka e nwe mkparịtaụka.

    Otu ‘Take It Back Movement’ katọrọ mgbasaozi Onyeisiala Bola Tinubu mere ụbọchị Sọnde 4 Ọgọst, 2024 ma kwuo na Onyeisiala emeghị ihe ha chọrọ nke gunyere ibelata ọnụ ahịa mmanụ ụgbọala, ibelata ọnụ ahịa ọkụ latrik, ibu agha megide nrụrụaka, inweta ezi nchekwa obodo na ibelata oke agụụ na ihe isiike ha na-agabiga.

    Ha gara n’ihu kwuo na “ozi Onyeisiala Tinubu ekwughị ihe ọbụla banyere ndị ngagharịiwe e gburu”.

    Cheta na ụlọọrụ Amnesty International kwuru na mmadụ 13 nwụrụ n’oge ngagharịiwe ahụ mana ndị uweojii kwuru na ọ bụ naanị mmadụ 7 bụ ihe nwụrụ.

    Otu ‘Take It Back Movement’ kwuru na ngagharịiwe ga-aga n’ihu ruo oge Onyeisiala Tinubu mere ihe ha chọrọ.

  20. Ihe a gwara ndị na-eme ngagharịiwe na Legọs ka Onyeisiala Tinubu gbasachara ozi

    Aha onyonyo, Ihe a gwara ndị na-eme ngagharịiwe na Legọs ụbọchị Sọnde 4 Ọgọst, 2024