Biafra at 50: Izu a kwụsịrị agha Biafra

Mkpuchi Na Eme Ozugbo

Adline Okere, Chiagozie Nwonwu, Uche Akolisa and Chimamaka Ihenacho

1. 19 Jenụwarị 2020Imeela!!

   Daalụ maka etu ụnụ si sonyere anyị kamgbe ụbọchị iri na ise nke Jenụwarị 2020,dịka anyị wetere ụnụ ncheta etu agha Biafra si bie. Ka emesia, ya gaziere ụnụ oo.

2. 19 Jenụwarị 2020'Kaduna Nzeogwu na-ebugharị ogbunigwe n'akpa ya mgbe ọ dị ndụ'

   Gere ihe ndị dị omimi nwanne Kaduna Nzeogwu kwuru maka ya n'ihe nkiri a.

   Play video, ""Kaduna Nzeogwu na-ebugharị ogbunigwe n'akpa ya mgbe ọ dị ndụ" - Theresa Nzeogwu", Duration 2,08

   02:08

   

3. 19 Jenụwarị 2020Ndị ama ama ka na-ekwu maka agha Biafra

   Lekwa ihe ndị ama ama kwuru maka agha Biafra.

   Play video, "Ihe ụmụ Igbo ama ama kwuru maka nweta Biafra", Duration 3,44

   03:44

   

4. 18 Jenụwarị 2020Ụmụaka Biafra: Ihe ndị etobeghi ntoroọbịa hụru oge agha

   Gụo ihe ndi bu umuaka oge agha Biafra kwuru naka ya ebe a.

   

5. 17 Jenụwarị 2020Etu m siri zọọ ndụ n'ụbọchị 'Asaba massacre' Obi Ilomechina Amuwa, Obi Ilomechina Amuwa nke Asaba jiri anya mmiri cheta ndị niile egburu n'Asaba Massacre nke

   Jenụwary 15, 1970 mere ya afọ iri ise agha Biafra biri.

   Mana ọ bụkwa ụbọchị Okotba 7, n'afọ 1967 ka a kpọtara ndị ọgaranya n'Asaba, wee gbuo ha n'igwe.

   Obi Ilomechina Amuwa gwara BBC Igbo ihe anya ya hụrụ n'ụbọchị ahụ na etu o siri zọọ ndụ ya n'ụbọchị ahụ.

   https://www.bbc.com/igbo/afirika-51132551

   

6. 17 Jenụwarị 2020Ụmụnwaanyị hụrụ Biafra ekwuola ihe ha gabigara n'oge agha Biafra

   Ọtutụ ku nwa aka, ma ndị dị ime kọwara etu ụwa dị mgbe ahụ.

   Ha ncha na-asị na ha achọghị iji anya ahụ agha ọzọ.

   https://www.bbc.com/igbo/afirika-51127960

   

7. 15 Jenụwarị 2020Ihe ndị mere Igbo ejighị Odumegwu Ojukwu, enyi Biafra egwu egwu

   

   Ebe foto si, Getty

   Ndị ma ya kwuru na Chukwuemeka Odumegwu Ojukwu bụ onye tụnyere ọkwa ya, oge ya nakwa ego nna ya maka ọdịmma Igbo bido n' oge agha Biafra rue n'ọnwụ ya.

   Emeka bụ nwa a mụrụ n'obi ọgaranya n'abalị anọ nke ọnwa Novemba afọ 1933 n'Ugwu Awusa n'ebe a kpọrọ Zungeru dị na Niger steeti.

   Nna ya, Louis Odumegwu Ojukwu, onye Umudim, Nnewi, Anambara steeti bụ nnukwu ọgaranya ka ibe ya n'Afrịka.

   https://www.bbc.com/igbo/afirika-51065330

8. 15 Jenụwarị 2020Lee eserese na-egosi mpaghara ala Biafra na Naịjirịa

   

9. 15 Jenụwarị 2020'Enweghi ezinaụlọ Igbo ọbụla na-enweghi onye a tufuru n'ihi agha Biafra',

   Lee ihe ndị ji anya ha hụ agha Biafra nwere ikwu maka ihe ha gabigara.

   Play video, "Anyị amaghị na agha Biafra ga-erucha afọ atọ - Ndị hụrụ agha", Duration 4,26

   04:26

   

10. 15 Jenụwarị 2020Lee aha ndị nwụrụ n'ihe a kpọrọ 'Asaba Massacre' n'afọ 1967,

    Ị nụrụ maka mmadụ karịrị nari asaa a gbagburu n'Asaba n'afọ 1967?

    Ndịagha Naịjirịa kpọpụtara ndị mmadụ n'obodo ahụ, sị ndị nwaanyị kwụrụ n'akụkụ nakwa ndị nke nwoke.

    Ha ji mgbọ egbe wụkasịa ndị nke nwoke ahụ (akụkọ kwuru na ụmụaka dịcha ihe dị ka afọ 12 so na ndị a gbagburu).

    

11. 15 Jenụwarị 2020BBC Igbo na ndị so lụọ agha Biafra nwere mkparịtaụka maka ọdịmma na ọdịniihu ndị Igbo,

12. 15 Jenụwarị 2020Lee ụfọdụ ndị ọcha so ndị Igbo lụọ agha Biafra

    Rolf Steiner

    Steiner bụ onye mba Jamini, so ndị Igbo lụọ agha Biafra n'afọ 1967 ruo 1970.

    N'oge agha a, o mechara si n'ọkwa Kọmpany Kọmanda rigoruo n'ọkwa Lt. Col.

    Ọ lụrụ agha a na-anaghị ego ọbụla, dịka Chinua Achebe si dee n'akwụkwọ ya bụ 'There was a Country'.

    

    Ebe foto si, Getty Images

    Taffy Williams:

    Williams bụ onye mba Wales sokwa lụọ agha Biafra.

    O mechara bụrụ 'Major' na ndịagha Biafra.

    Ọ bụ onye ọcha ikpeazụ lụrụ Biafra agha hapụrụ ha mgbe agha biri.

    

    Ebe foto si, Getty Images

    Jan Zumbach:

    Zumbach bụ onye mba Swizaland so lụọ agha Biafra.

    Ọ rụrụ dịka onye na-efe ụgbọelu.

    O so na ndị bidoro ngalaba a ma dịka Biafra Air Force mgbe ahụ.

    

    Ebe foto si, Getty Images

    Carl Gustaf von Rosen:

    Von Rosen bụ onye mba Swidin rụrụ dịka onye na-efe ụgbọelu.

    

    Ebe foto si, Getty Images

13. 15 Jenụwarị 2020Taa bụ ụbọchị 15 nke ọnwa Jenụwarị ka agha Biafra biri n'afọ 1970

    

    Ebe foto si, Getty Images

14. 14 Jenụwarị 2020Asi m kwuo, Agha Biafra ebibeghị- Onweka Onwenu

    

    Ebe foto si, Onyeka Onwenu

    Ihe pụtara n'ọgbakọ Nzuko Ụmụnna mere maka ncheta Agha Biafra ka na-ewu.

    Otiegwu a ma ama bụ Onyeka Onwenu kwuru na iwe ihe mere ndị Igbo oge Biara ka na-enwe ya.

    O kwuru na ụta Agha Biafra adịghịrị ndị Igbo n'ihi na ọ bụ isi onwe ha ka ha na-azọ were gawa ọgụ.

    Ọ gara n'ihu taa Naijiria ụta maka agwa ha gbasara ndị Igbo ma tawa ndị Igbo ụta maka ihe Igbo na-agabiga.

    “Iwe Naijiria na-ewe m, Iwe Ndi Igbo na-ewe mana maka na onye a jụrụ anaghị ajụ.”

15. 14 Jenụwarị 2020Etu okporoko si bata Naịjirịa

    

    Ebe foto si, Ntanta/Instagram

    Agha Biafra wetara nnukwu ihe mgbu, agụụ na ọnwụ nye ọtụtụ ndị Igbo. Mana ọ bụghịkwa naanị ihe ọghọm ka ya bụ agha wetara.

    

    Otu ihe bara uru mmadụ nwere ike ikwu n'ọgụ Biafra wetara bụ azụ okporoko.

    Gụọ ya n'uju ebe a: https://www.bbc.com/igbo/afirika-51102881

16. 14 Jenụwarị 2020O meela afọ 50 a lụrụ agha Biafra, mana ihe kpatara ya ka na-eme

    O bidoro site n'iweghara ọchịchị n'ike nke ụfọdụ ndị agha nke Chukwuma Nzeogwu mere ebe e gburu ụfọdụ ndị ọchịchị.

    Iweghara ọchịchị n'ike ọzọ mere ka ọnwa isii gachara nke Muritala Muhammed nọ n'isi ya ebe e gburu ọtụtụ ndị Igbo n'Ugwu Naịjirịa.

    Ha gbara ọsọ laa n'ala Igbo, ebe ha nọọ kwubie na ị gara onwe ha kara ha mma.

    Mana Goomentị Naịjirịa busoro ha agha dịka ha jụrụ inye ha nnwereonwe ha chọrọ.

    Mana ndị hụrụ agha ahụ na-ekwu ọzọ emela.

    Play video, "O meela afọ 50 a lụrụ agha Biafra, mana ihe kpatara ya ka na-eme", Duration 5,45

    05:45

    

17. 13 Jenụwarị 2020Ihe ndị mmadụ na-ekwu na soshal Midia

    Skip X post, 1

    Hapụ X ihe dị na ya?

    Edemede a nwere ihe ndị si na X. Anyị na-achọ ka i nye anyị ikike tupu e tinye ihe ọbụla, dịka akụrụngwa cookies na tekịnụzụ ndị ọzọ nwereike ịdị na ya. I nwereike ịgụ X iwu cookie na iwu nzuzo tupu ị nabata ya. Iji kirie ihe nọ n'ime ya, họrọ 'nabata na gaa n'ihu'.

    Nabata na gaa n’ihu

    Warning: BBC amaghị maka ihe ndị si n'ọbaozi ndị ọzọ.

    End of X post, 1

    Skip X post, 2

    Hapụ X ihe dị na ya?

    Edemede a nwere ihe ndị si na X. Anyị na-achọ ka i nye anyị ikike tupu e tinye ihe ọbụla, dịka akụrụngwa cookies na tekịnụzụ ndị ọzọ nwereike ịdị na ya. I nwereike ịgụ X iwu cookie na iwu nzuzo tupu ị nabata ya. Iji kirie ihe nọ n'ime ya, họrọ 'nabata na gaa n'ihu'.

    Nabata na gaa n’ihu

    Warning: BBC amaghị maka ihe ndị si n'ọbaozi ndị ọzọ.

    End of X post, 2

18. 13 Jenụwarị 2020Gee akụkọ ụwa n'otu nkeji

19. 13 Jenụwarị 2020Lee etu esi kwanyere ndị nwụrụ n'agha Biafra ugwu ikpeazụ

    Play video, "Etu e si kwanyere ndị nwụrụ n'agha Biafra uwgu nkeji abụọ", Duration 1,00

    01:00

    

    Igwe mmadụ pụtara n'emume "Never Again" nke e kpokọbara na Legọs mere ya bụ ncheta.

    Ha gbachiri nkiti n'ime nkeji abụọ iji mee ncheta ma kwanyere ndị a uwgu.

20. 13 Jenụwarị 2020'Biafra na-enye anyị ohere ihe nwereike ịbụ' - Ọkaikpe Nkemdilim Izuako

    Ọtụtụ ndị ọnụ na-eru n'okwu etinyela ọnụ na nweta Biafra.

    Otu n'ime ha bụ Ọkaikpe Nkemdilim Izuako.

    Lee okwu ya n'uju ebe a.

    Play video, "'Anyị nwereike inweta Biafra na e meghi nkewa'", Duration 3,47

    03:47