'Niba Afurika y'Epfo ishaka amakimbirane, u Rwanda ruzahangana n'icyo kibazo' – Kagame asubiza Ramaphosa

Ahavuye isanamu, South Afirca Presincy
Perezida Paul Kagame w'u Rwanda yasubije - mu magambo akomeye - ubutumwa bwa mugenzi we Cyril Ramaphosa, ibigaragaza umwuka mubi wadutse hagati y'u Rwanda na Afurika y'Epfo kubera imirwano mu burasirazuba bwa DR Congo.
Nyuma y'urupfu rw'abasirikare bagera 13 ba Afurika y'Epfo mu mirwano yabereye i Goma no mu nkengero zayo, abategetsi ba Afurika y'Epfo bagiye bashinja ingabo z'u Rwanda na M23 uruhare mu rupfu rw'abo basirikare.
Ku wa gatatu Perezida Cyril Ramaphosa yatangaje ubutumwa avuga ko ibintu byifashe nabi muri DR Congo kubera "inyeshyamba za M23 n'ingabo z'u Rwanda (RDF)" yise "umutwe witwaje intwaro".
Ramaphosa yashinje M23 na RDF "gutera ingabo za SADC ziri mu butumwa bw'amahoro" muri DR Congo "bikavamo imfu z'abagize SAMIDRC bo mu bihugu byatanze ingabo nka Malawi na Tanzania" hamwe n'abo muri MONUSCO.
Kagame yavuze ko mu kuganira kwabo Ramaphosa "yanyemereye ko M23 itishe abo basirikare bo muri Afurika y'Epfo, ko ari FARDC yabikoze."
Abategetsi batandukanye ba Afurika y'Epfo ku wa gatatu bumvikanye bavuga ko Perezida Ramaphosa "yaburiye" mugenzi we Paul Kagame ku byabaye.
Mu butumwa yashyize ku rubuga rwa X, Perezida Kagame yavuze ko yavuganye inshuro ebyiri na Cyril Ramaphosa, mu ntangiriro z'iki cyumweru no ku wa gatatu hakiri kare.
Yanditse amusubiza ati: "Ingabo z'u Rwanda ni igisirikare, si umutwe witwaje intwaro".
Yongeraho ko ingabo ziri mu butumwa bwa SADC buzwi nka SAMIDRC "si ingabo zaje mu butumwa bw'amahoro", avuga ko zijya mu bitero n'imirwano gufasha leta ya DR Congo "kurwana n'abantu bayo".
Perezida Kagame yavuze ko mugenzi we Ramaphosa atigeze amuburira mu buryo ubwo ari bwo bwose, ati: "Kereka niba yarabivuze mu rurimi gakondo rwe ntashobora kumva".

Ahavuye isanamu, South Africa Defence Ministry
Mu butumwa bwe, Ramaphosa yavuze ko kuba ingabo z'igihugu akuriye ziri muri DR Congo "si ugutangaza intambara ku gihugu icyo ari cyo cyose", ko izo ngabo ziriyo mu butumwa bwo kugarura amahoro no kurinda ubuzima bw'abantu ibihumbi bugeramiwe.
Paul Kagame yavuze ko niba Afurika y'Epfo ishaka gutanga umusanzu ku mahoro ari byiza, ati: "Ariko Afurika y'Epfo ntiri mu mwanya wo gukora iyo nshingano yo kubungabunga amahoro n'ubuhuza".
Yongeraho ati: "Kandi niba Afurika y'Epfo ihitamo amakimbirane, u Rwanda ruzahangana n'icyo kibazo muri ubwo buryo umunsi uwo ari wo wose".
Afurika y'Epfo n'u Rwanda si ubwa mbere bishyamiranye kubera amakimbirane muri DR Congo, umwuka wabaye mubi mu ntambara zo mu 2012 ubwo M23 yafataga umujyi wa Goma.
Icyo gihe n'ibindi byabaye nyuma - nk'iyicwa rya Col Patrick Karegeya i Johannesburg - byagejeje ku kumera nabi kwa dipolomasi hagati y'ibi bihugu, gutumiza abari bahagarariye ibihugu kuri buri ruhande, ingorane ku guhabwa visa ku baturage b'u Rwanda bajya muri Afurika y'Epfo, n'izindi ngaruka.
Bamwe mu bategetsi ba Afurika y'Epfo bavuga ko u Rwanda rwohereje ingabo muri DRC gufasha M23, abategetsi b'u Rwanda na bo bagiye bashinja Afurika y'Epfo kubogamira ku ruhande rwa leta ya Kinshasa.









