Rwanda: Barasaba leta guha abakene udupfukamunwa ku buntu kuko yahawe inkunga nyinshi

Bernard Ntaganda na Victoire
Insiguro y'isanamu, Bernard Ntaganda na Victoire Ingabire bayoboye amashyaka PS-Imberakuri na Dalfa-Umurinzi

Ukuriye ishami ry'umuryango w'abibumbye rishinzwe ubuzima (WHO/OMS) yavuze u Rwanda mu bihugu ntangarugero ku isi mu kurwanya coronavirus, gusa abatavuga rumwe n'ubutegetsi bari mu Rwanda bo babibona ukundi.

Amashyaka ya Dalfa-Umurinzi na PS-Imberakuri - ataremerwa n'amategeko y'u Rwanda - yasohoye itangazo rivuga ko leta idafite ingamba zihamye zo kurwanya iki cyorezo mu mfungwa na rubanda rugufi.

Uhagarariye OMS mu Rwanda aherutse kubwira BBC ko leta y'u Rwanda yashyize imbaraga zigaragara mu gukumira kare iki cyorezo, bikaba bitanga umusaruro ugaragara ari nacyo umuyobozi wa OMS yashingiyeho ashyira u Rwanda mu bihugu ntangarugero.

Me Bernard Ntaganda ukuriye ishyaka PS-Imberakuri, igice kitavuga rumwe n'ubutegetsi mu Rwanda, yabwiye BBC ati:

"Abanyamahanga benshi ntibazi uko leta y'u Rwanda ikora cyangwa se ntibashaka kubimenya, ariko twebwe ibibera mu Rwanda turabizi, ishusho baha u Rwanda mu kurwanya coronavirus ntabwo ari yo kuko corona imeze nabi mu bigo bifungirwamo abantu".

Bashingira kuki ibi bavuga?

Kuva mu kwezi kwa gatatu iyi ndwara yagera mu Rwanda hamaze kuboneka abantu hafi 2,000 banduye coronavirus abarenga 1,000 leta ivuga ko bayikize na batanu yishe.

Aba batavuga rumwe n'ubutegetsi bemera ko nta mibare yabo bafite bashingiraho ibyo bavuga, Bwana Ntaganda avuga ko bashingira ku byo babona.

Ati: "Niba mu gihugu biboneka ko nta mazi meza ahari kandi bizwi neza ko iki cyorezo gikwirakwira ahari umwanda, ibyo bivuga ko corona ihari ariko bayihishe.

"Niba mu Rwanda nta tangazamakuru ryigenga rihari ngo rivuge ibintu uko biri, niba nta shyaka ritavuga rumwe na FPR ryemewe rifite uburenganzira bwo kuvuga ibintu uko biri, ni uko nyine hari ibintu bahisha".

Barifuza iki?

Mu itangazo ry'aya mashyaka yombi, avuga ko atemeranya no kuba leta ishaka gutegura Abajyanama b'ubuzima ku kwita ku barwayi ba Covid-19 kuko babona "hakiri kare kuba abayanduye bahabwa abantu badafite ubumenyi buhagije mu byo kuvura" batanafite ibikoresho bihagije.

Abajyanama b'ubuzima ni abakorerabushake bafasha abaturage mu buvuzi bw'ibanze aho batuye ku ndwara zimwe na zimwe nka malaria n'izindi zidakomeye.

Basaba leta gufungura abantu ikagabanya ubucucike ahafungirwa abantu no mu magereza y'igihugu kuko bo badashidikanya ko coronavirus yahageze.

Kugeza ubu ariko leta ivuga ko coronavirus itaragera muri gereza rusange, uretse muri 'cachots' zimwe za polisi n'ahafungirwa abo leta yita inzererezi.

Bwana Ntaganda ati: "Nabaye muri gereza imyaka ine, nzi isuku nke yaho, nzi ubucucike buhari n'imibereho mibi yaho, bugarijwe na corona kuko ubu yahageze".

'Leta nihe abakene udupfukamunwa'

Aya mashyaka avuga ko bidakwiye ko leta ishyira imari mu kugura za 'robots' na 'drones', bo bita ibyo kwiyerekana neza, mu gihe mu gihugu hari abaturage badafite udupfukamunwa.

Bwana Ntaganda ati: "Tuzi ko leta y'u Rwanda yabonye amafaranga menshi n'imfashanyo nyinshi, nihe Abanyarwanda, bariya b'abakene, udupfukamunwa idutange ku buntu.

"Mwumvise ukuntu abaturage babaho, mu gihugu bavuga ko cyateye imbere, aho abaturage batizanya udupfukamunwa.

"Ikindi kubera iki cyorezo, ibikoresho by'isuku nk'isabune nibabigabanyirize ibiciro nibura bigere kuri 1/2.

"Baravuga ko bagiye kubaka 'centrale nucléaire' n'ibyogajuru...mu gihugu abaturage bafite ikibazo cy'amazi? Nibabanze begereze abaturage amazi."