مرکز خبرنگاران افغانستان از سرکوب شدید رسانه‌ها توسط حکومت طالبان خبر داد

خبرنگاران افغان در حال تصویربرداری در کابل

منبع تصویر، Getty

مرکز خبرنگاران افغانستان درباره وضعیت رسانه‌ها در این کشور ابراز نگرانی کرده و گفته که محدودیت‌های اعمال‌شده توسط حکومت طالبان فعالیت رسانه‌ها را با چالش‌های جدی مواجه کرده است.

بر اساس گزارش سالانه این نهاد، طی دوازده ماه گذشته سال‌جاری میلادی دست‌کم ۲۰۵ مورد خشونت شامل بازداشت، تهدید و ارعاب خبرنگاران در افغانستان تحت حاکمیت طالبان ثبت شده است.

به گفته مرکز خبرنگاران افغانستان، موارد خشونت علیه خبرنگاران در سال گذشته میلادی ۱۸۱ مورد ثبت شده بود که امسال ۱۳ درصد افزایش یافته است.

به گفته این مرکز، این آمار نشان‌دهنده «تشدید بی‌سابقه فشار، سانسور و سرکوب رسانه‌ها» در افغانستان است.

رسانه‌های افغانستان که پیش از بازگشت طالبان از آزادی‌های گسترده برخوردار بودند، در چهار سال اخیر با سرکوب کم‌سابقه‌ای مواجه شده‌اند.

مرکز خبرنگاران افغانستان که بیرون از کشور فعالیت می‌کند، در گزارش تازه خود وضعیت آزادی رسانه‌ها در افغانستان زیر حاکمیت طالبان را «به‌شدت تیره و محدودکننده» توصیف کرده است.

بر اساس این گزارش، ۱۶۶ مورد تهدید و ۳۴ مورد بازداشت خبرنگاران در سال ۲۰۲۵ ثبت شده است و پنج خبرنگار بازداشت‌شده همچنان در زندان به سر می‌برند.

این نهاد همچنین گزارش داده که در جریان درگیری‌های مرزی میان طالبان و پاکستان در سال جاری، دست‌کم دو خبرنگار افغان وابسته به تلویزیون ملی افغانستان کشته و سه نفر دیگر زخمی شدند.

توضیح ویدئو، همکار ما داوود قاری‌زاده بیشتر توضیح می‌دهد:

در گزارش آمده که طی دوازده ماه گذشته فشار طالبان بر رسانه‌ها افزایش یافته و فضای رسانه‌ای کشور به سمت «سانسور گسترده و خفقان نظام‌مند» سوق داده شده است.

مرکز خبرنگاران افغانستان همچنین به مواردی چون نشر اعترافات اجباری خبرنگاران بازداشت‌شده، جلوگیری از حضور زنان خبرنگار در نشست‌های خبری مقام‌های ارشد حکومت طالبان و سانسور صدای خبرنگاران زن در نشست‌های زنده اشاره کرده و این اقدامات را نمونه‌هایی از «سیاست ترس و تبعیض شدید جنسیتی» حکومت طالبان علیه رسانه‌ها دانسته است.

این نهاد از گسترش ممنوعیت نشر تصاویر زنده‌جان به ۱۷ ولایت دیگر خبر داده و تأکید کرده که این اقدام به تعطیلی دست‌کم ۲۰ شبکه تلویزیونی انجامیده است.

به گفته این مرکز، از زمان اجرای قانون «امر به معروف و نهی از منکر» توسط حکومت طالبان از ماه اگست سال گذشته تاکنون، این ممنوعیت در مجموع به ۲۳ ولایت از ۳۴ ولایت کشور ابلاغ شده است.

عین‌الدین بهادری، رئیس پیشین کمیسیون دسترسی به اطلاعات افغانستان، در واکنش به یافته‌های این گزارش می‌گوید که جدا از این گزارش، تصویر ارائه‌شده از آزادی بیان توسط دیگر نهادهای حامی رسانه‌ها «تصویری ناموفق و مبتنی بر روایت رسمی طالبان» است و فضای خودسانسوری و محدودیت آزادی بیان در کشور را نشان می‌دهد.

این در حالی است که طالبان پس از بازگشت به قدرت محدودیت‌های شدیدی بر رسانه‌ها اعمال کرده‌اند که با انتقاد گسترده نهادهای مدافع رسانه‌ها و آزادی بیان روبرو شده است.

با وجود تماس‌های مکرر بی‌بی‌سی، حکومت طالبان تاکنون به این گزارش واکنش نشان نداده است. پیش‌تر، مقامات حکومت طالبان اعلام کرده‌اند که از آزادی بیان در چارچوب «شریعت اسلامی و ارزش‌های ملی» حمایت می‌کنند.

حدود چهار ماه پیش موسسه بین‌المللی «کمک به دموکراسی و انتخابات» که مقر آن در استکهلم سویدن است نیز گزارش داد که سطح آزادی رسانه‌ها در سه کشور افغانستان،‌ بورکینافاسو و میانمار که پیش از این هم جزو محدودترین کشورها بودند، بیشترین افت را داشته است.

در ماه می امسال سازمان گزارشگران بدون مرز وضعیت جهانی آزادی رسانه‌ها را برای اولین بار در تاریخ این شاخص، به عنوان «وضعیت دشوار» طبقه بندی کرده بود.

در ارزیابی سازمان گزارشگران بدون مرز در مورد آزادی رسانه‌ها که حدود هفت ماه پیش منتشر شد، افغانستان و‌ ایران در کنار کشورهای سوریه، چین، کوریای شمالی و اریتره در قعر جدول شاخص آزادی رسانه‌ها قرار گرفتند.