شما در حال مشاهده نسخه متنی وبسایت بیبیسی هستید که از داده کمتری استفاده میکند. نسخه اصلی وبسایت را که شامل تمام تصاویر و ویدیوهاست، مشاهده کنید.
بازگشت به وبسایت یا نسخه اصلی
اطلاعات بیشتر درباره نسخه لایت که برای مصرف کمتر حجم دادههاست
تشییع جنازه رسمی خالده ضیا در داکا؛ وداع صدها هزار بنگلهدیشی با «رهبر سازشناپذیر»
صدها هزار نفر از سراسر بنگلهدیش روز چهارشنبه (۱۰ جدی/۳۱ دسامبر) به داکا، پایتخت این کشور، آمدند تا برای آخرین بار به خالده ضیا، نخستوزیر پیشین کشورشان ادای احترام کنند.
خانم ضیا که اولین نخستوزیر زن این کشور بود، روز سهشنبه پس از یک بیماری طولانی در سن ۸۰ سالگی درگذشت.
سوگواران در حالی که دستهای خود را به دعا بلند کرده بودند و پرچمهایی با تصاویر او در دست داشتند، کاروان حامل تابوت خالده ضیا را — که در پرچم ملی پیچیده شده بود — در سرکهای اطراف ساختمان پارلمان مشایعت کردند.
پرچمها به حالت نیمهافراشته درآمدند و هزاران مأمور امنیتی در سطح شهر مستقر شدند.
ستاره سلطانه، یکی از فعالان حزب ملیگرای بنگلهدیش (BNP)، به بیبیسی گفت: «من از راه دور آمدم تا فقط خداحافظی کنم. میدانم نمیتوانم چهرهاش را ببینم، اما حداقل توانستم موتر حامل او را برای آخرین مراسم ببینم».
شرمینا سراج، مادر دو فرزند، ضیا را یک فرد «الهامبخش» خواند و افزود که کمکهزینههای تحصیلی که این رهبر سابق برای بهبود آموزش زنان پایهگذاری کرد، تأثیر بزرگی بر زندگی دخترانش داشته است. او به خبرگزاری فرانسه گفت: «تصور حضور زنان در جایگاههای رهبری در آینده نزدیک دشوار است.»
اس. جیشنکر، وزیر خارجه هند، سردار ایاز صادق، رئیس مجلس ملی پاکستان و لیونپو دی.ان. دونگیل، وزیر خارجه بوتان، از جمله مقاماتی بودند که در مراسم تشییع جنازه شرکت کردند. پیش از این مراسم، پیکر ضیا به خانه پسرش، طارق رحمان، منتقل شده بود؛ جایی که وی در حال تلاوت قرآن در کنار دفتر کار مادرش دیده شد.
این تشییع جنازه دولتی، پایانی بر مسیر استثنایی زندگی ضیا بود؛ زنی که از یک خانهدار به اولین نخستوزیر زن بنگلهدیش تبدیل شد. او در کنار همسرش، ضیاءالرحمان، به خاک سپرده خواهد شد؛ رئیسجمهوری که در سال ۱۹۸۱ ترور شد و همین حادثه خالده ضیا را در کانون توجهات سیاسی قرار داد.
او پس از ترور شوهرش، رهبری حزب ملیگرای بنگلهدیش را در اولین انتخابات کشور طی ۲۰ سال بر عهده گرفت. پس از خودداری از شرکت در انتخابات جنجالی تحت حکومت نظامی جنرال حسین محمد ارشاد در دهه ۱۹۸۰، به «رهبر سازشناپذیر» ملقب شد.
خانم ضیا برای چندین سال، به همراه رقیب سیاسی سرسختش شیخ حسینه، علیه دیکتاتوری نظامی و برای دموکراسی مبارزه کرد و بازداشتهای متعددی را متحمل شد. در آن زمان میان حاکمان بنگلهدیش بحثی برای دور نگه داشتن این دو (ضیا و حسینه) از سیاست مطرح بود که به فرمول «منهای دو» شهرت یافت. اما خالده ضیا در نهایت ابتدا در سال ۱۹۹۱ و بار دیگر در سال ۲۰۰۱ به مقام نخستوزیری رسید.
در دوران دولت موقت تحت حمایت ارتش در سال ۲۰۰۷، او در بازداشت بود. در ۱۶ سال گذشته که حزب «عوامی لیگ» به رهبری حسینه در قدرت است، خالده ضیا به برجستهترین نماد مقاومت در برابر حکومت حسینه تبدیل شد که بسیاری آن را به شدت مستبدانه میدیدند.
ایستادگی خالده ضیا تحسین هوادارانش را برانگیخت؛ کسانی که معتقدند او علیرغم شکستهای مختلف شخصی و سیاسی، سالها حضور در جبهه مخالف و محکومیتهای قضایی در دولت حسینه، هرگز تسلیم نشد، از اصول خود کوتاه نیامد و بر موضع خود ایستاد.
حضور صدها هزار نفر، از جمله کسانی که به حزب او رأی نداده بودند، در مراسم تشییع جنازه، بازتابی از محبوبیت او در میان تودههای مردم تلقی میشود. کسانی که با او کار کردهاند، از رهبری یاد میکنند که هنگام اتخاذ تصمیمات کلیدی، سؤالات کاوشگرانهای میپرسید.
همانطور که داکتر دبپریا باتاچاریا، اقتصاددان، اشاره کرد، او تأثیری ماندگار به عنوان «رهبر سیاسی که برای ایدهها ارزش قائل بود و به تصمیمگیری آگاهانه اهمیت میداد» از خود به جای گذاشت.
خالده ضیا در سالهای پایانی عمر از مشکلات جسمانی متعددی رنج میبرد. با این حال، حزب ملیگرای بنگلهدیش اعلام کرده که او قصد داشت در انتخابات پارلمانی فبروری ۲۰۲۶ شرکت کند؛ اولین انتخاباتی که پس از انقلاب مردمی سال گذشته و سرنگونی شیخ حسینه برگزار خواهد شد. طبق فهرست نامزدهای حزب که اوایل این ماه منتشر شد، ضیا قرار بود در سه حوزه انتخابی به رقابت بپردازد.
این حزب تلاش میکند باردیگر قدرت را در دست بگیرد و در صورت موفقیت، انتظار میرود پسر خالده ضیا رهبر جدید کشور شود.
طارق رحمان ۶۰ ساله، هفته گذشته پس از ۱۷ سال تبعید خودخواسته در لندن، به بنگلهدیش بازگشت. رحمان پس از درگذشت مادرش در روز سهشنبه گفت: «کشور در سوگ از دست دادن حضور راهنمایی است که به آرمانهای دموکراتیک آن شکل داد.»
