«امر ثانی»؛ واکنش ایلان‌ ماسک به یک ویدیوی وزیر تحصیلات عالی حکومت طالبان

بازپخش قسمت‌های از صحبت‌ ویدیویی ندا محمد ندیم، وزیر تحصیلات عالی حکومت طالبان، در مورد ممنوعیت آموزش دختران تا «امر ثانی» واکنش‌های زیادی را در شبکه‌های اجتماعی از جمله در میان شماری از چهره‌های راست‌گرا از بریتانیا گرفته تا امریکا به‌دنبال داشته است. از جمله، ایلان ماسک، میلیاردر امریکایی و ثروتمندترین مرد جهان در این مورد واکنش نشان داده است.

این ویدیو را دو روز قبل، نهادی موسوم به «اعلامیه‌ای بین‌المللی زنان – افغانستان» در شبکه ایکس، بازنشر کرد و در آن نوشته بود که «وزیر معارف افغانستان تایید می‌کند که دسترسی زنان به مکاتب در این کشور به‌صورت دایم ممنوع است.»

تامی رابینسون، از مشهورترین چهره‌های راست افراطی بریتانیا، با بازنشر این ویدیو به شکل کنایه‌آمیز نوشته است:

«چه پیشرفتی.»

ایلان ماسک، مدیرعامل شرکت تسلا و مالک شبکه اجتماعی ایکس، که بیش از ۲۳۳ میلیون دنبال‌کننده در این شبکه دارد، با بازنشر پست رابینسون و ویدیویی وزیر تحصیلات عالی حکومت طالبان، بدون توضیح بیشتر پرسیده است:‌ چرا در این مورد اعتراضی نیست؟

این ویدیو تا حال، حدود ۶۱ میلیون بار دیده شده‌است.

وزیر تحصیلات عالی حکومت طالبان در این ویدیو چه می‌گوید؟

ندا محمد ندیم، وزیر تحصیلات عالی حکومت طالبان، این اظهارات را در تاریخ (۴ سنبله ۱۴۰۳ / ۲۵ اگست ۲۰۲۴) و در «برنامه گزارشدهی یک ساله» کارکردهای این وزارت مطرح کرده بود.

دست‌کم در دو مورد، این ویدیو و توضیح مطرح شده به زبان انگلیسی در پست نهاد «اعلامیه‌ای بین‌المللی زنان – افغانستان» نادرست است.

در این پست، آقای ندیم به‌حیث وزیر معارف طالبان معرفی شده و دوم اینکه از ممنوعیت «دایم» آموزش برای زنان یاد شده است؛ درحالی‌که وزیر تحصیلات عالی حکومت طالبان، موضوع «امر ثانی» را مطرح می‌کند.

این صحبت‌های آقای ندیم، ظاهرا در واکنش به پرسش خبرنگاری است که در مورد زمان از سرگیری رفتن دختران و زنان به دانشگاه‌ها می‌پرسد.

وزیر تحصیلات عالی حکومت طالبان، در پاسخ می‌گوید: «تا هنوز ما به حالتی نرسیده‌ایم که دروازه دانشگاه‌ها یا مکاتب را به‌روی طبقه اناث (زنان) دوباره باز کنیم. جواب کوتاه در این مورد این است همانگونه که آموزش تا امرثانی معطل است، این سوال هم تا امرثانی معطل است، زیرا پرسش‌ طوری است کسی که می‌پرسد و می‌خواهد جوابی دریافت کند که خواست او برآورده شود، این درحال حاضر ممکن نیست.»

«امرثانی» واژه‌ای است که مقام‌های حکومت طالبان، در سال‌های اخیر پیوسته در واکنش به پرسش‌های در مورد زمان بازگشایی دروازه‌های مکاتب به‌روی دختران بالاتر از صنف ششم و دانشگاه‌ها مطرح می‌کنند.

آنان استدلال می‌کنند که رفتن دختران به مکاتب و دانشگاه کاملا ممنوع نشده و تا «امرثانی» معطل شده است، اما بسیاری‌ها به شمول شماری از مسئولان و طرفداران طالبان، بارها پرسیده‌اند که با گذشت چهار سال «امرثانی» چه زمانی پایان می‌یابد؟

ندا محمد ندیم، از چهره‌های نزدیک به هبت‌الله آخندزاده، رهبر حکومت طالبان محسوب می‌شود که همواره بر «اطاعت از اوامر» آقای آخندزاده تاکید می‌کند.

هدف ایلان ماسک از مطرح کردن «اعتراضات» در این مورد چیست؟

ایلان ماسک، در این پستش به جزء همین پرسش «اعتراضات در این مورد کجاست؟» چیزی دیگری ننوشته و توضیح بیشتری هم نداده است. اما برخی از کاربران شبکه‌های اجتماعی، با توجه به موقف‌گیری‌های او در مورد اعتراضات گسترده اخیر در ایران، آن را با این موضوع پیوند داده‌اند.

به دنبال قطع انترنت در جریان اعتراضات ایران، اما خدمات انترنت ماهواره‌ای استارلینک متعلق به آقای ماسک در ایران رایگان شد تا مردم بتوانند به انترنت دسترسی داشته باشند.

آقای ماسک همچنین حدود سه هفته پیشتر در پاسخ به یک پست منسوب به علی‌ خامنه‌ای، رهبر ایران که نوشته بود «ما در برابر دشمن تسلیم نخواهیم شد» به فارسی نوشت: «زهی خیال باطل.»

پست‌های ایلان ماسک، در مورد طالبان پیش از این نیز خبرساز شده‌ بود. از جمله در یک مورد که او از ارسال پول «مالیات‌دهندگان امریکایی» به أفغانستان تحت حاکمیت طالبان، اظهار تعجب کرده‌ بود.

او پرسیده بود: «آیا ما واقعا پول مالیات‌دهندگان امریکایی را به طالبان می‌فرستیم؟»