از عطر ترامپ تا چاکلیت مودی؛ دیپلماسی نرم یا بازاریابی بینالمللی؟
منبع تصویر، @AH_AlSharaa
- نویسنده, فرهاد محمدی
- شغل, بیبیسی
- منتشر شده در
- زمان مطالعه: ۴ دقیقه
احمد شرع، رئیس جمهور سوریه هدیه جدیدی از همتای امریکایی خود دریافت کرد و با ابراز خوشحالی، عکسی از آن را منتشر کرد؛ دو بوتل عطر برند «ترامپ ویکتوری».
بوتلهایی به رنگ سرخ و سیاه که همراه با یک کارت هدیه به آدرس احمد شرع فرستاده شده است؛ این کارت امضاء ترامپ را دارد و روی آن نوشته شده: «همه درباره آن عکسی صحبت میکنند که وقتی این عطر عالی را به تو دادم، با هم گرفتیم؛ اینها را فرستادم محض احتیاط، مبادا عطر قبلیات تمام شده باشد!»
احمد شرع در صفحه ایکس نوشت:« برخی دیدارها اثری ماندگار دارند، اما دیدار ما ظاهرا عطرآگین و خاطرهانگیز بود. از سخاوتمندی شما و افزودن بر ارزش این هدیه گرانبها سپاسگزارم. امید است روح حاکم بر آن دیدار، همچنان به شکلگیری روابطی قویتر میان سوریه و ایالات متحده کمک کند.»
ماه نوامبر سال ۲۰۲۵ میلادی احمد شرع، نخستین رهبر سوریه بود که از زمان استقلال این کشور در سال ۱۹۴۶ راهی کاخ سفید شد و دونالد ترامپ از همین عطر به او زد. تصویری که در رسانهها بسیار دستبدست شد.
هر بوتل عطر برند «ترامپ ویکتوری» ۲۴۹ دالر در امریکا قیمت دارد.
منبع تصویر، Social Media
همزمان با دیدار تاریخی ماه نوامبر، وزارت خزانهداری امریکا اعلام کرد که تحریمهای سوریه به مدت ۱۸۰ روز (شش ماه) به حالت تعلیق درآمده است.
دونالد ترامپ در واکنش به این دیدار گفت که از احمد شرع حمایت میکند.
آقای شرع که در فهرست افراد تحت تعقیب دولت امریکا بهعنوان «تروریست» قرار داشت، نام او از فهرست «تروریستهای ویژه جهانی» حذف شد.
احمد شرع که زمانی شاخهای از القاعده را رهبری میکرد و بعدها رهبر گروه اسلامگرای هیئت تحریر شام بود، در سالهای اخیر تلاش کرده چهرهای معتدلتر از خود نشان دهد و با کمک خارجی، کشور جنگزده سوریه را بازسازی کند.
«هدیه ملودی به ملونی از سوی مودی»
منبع تصویر، @GiorgiaMeloni
در خبر دیگری، نارندار مودی، نخست وزیر هند در سفرش به ایتالیا یک پاکت چاکلیت ارزانقیمت «ملودی» که توسط شرکت هندی «پارله» تولید میشود را به جورجیا ملونی همتای ایتالیایی خود تحفه داد.
کاربران شبکههای اجتماعی از مدتهای زیادی به اینسو از ترکیب نام خانوادگی مودی و ملونی، هشتگ طنزآمیز و محبوب ملودی را برای اشاره به دوستی صمیمی این دو رهبر ساختهاند.
خانم ملونی در صفحه ایکس خود ویدیویی را با نارندرا مودی منتشر کرد و نوشت «تشکر از هدیه شما».
انتشار ویدیوی این هدیه، توفانی در فضای مجازی به پا کرد و به گزارش اکونومیک تایمز هند، به یکی از ترندهای اصلی و پرجستجوترین کلمات در گوگل و شبکه اجتماعی ایکس تبدیل شده است.
رسانههای تجاری هند گزارش دادهاند کارزار تبلیغاتی که مودی و ملونی با این حرکت به طور رایگان برای شرکت پارله انجام دادند، ارزش تجاری معادل میلیونها دالر دارد و سلبریتیهای بزرگ هم نمیتوانستند چنین موجی برای فروش این برند ارزانقیمت ایجاد کنند.
به گزارش شبکه سیانبیسی، شرکت پارله در واکنش به این اقدام، با انتشار بیانیهای اعلام کرد: «این یک راه عالی برای تبلیغ محصولات هندی و اعطای یک جایگاه جهانی به آنهاست، اما شرکت در حال حاضر برنامهای برای ورود به بازار بورس (عرضه اولیه سهام) ندارد. ما چاکلیت ملودی را صادر میکنیم و این محصول در ۱۰۰ کشور جهان در دسترس است. از نخستوزیر مودی برای فرآهم کردن این تریبون جهانی سپاسگزاریم.»
بازاریابی یا دیپلماسی نرم؟
حرکتهای اینگونه از سوی سیاستمداران منتقدان زیادی دارد که هر کدام از زوایای مثبت و منفی به آن مینگرند.
مثلا، ناظران و تحلیلگران بارها انتقاد کردهاند که ترامپ مرزهای سنتی میان دیپلماسی رسمی و بازاریابی تجاری را جابهجا کرده و برای او هر دیدار دیپلماتیک سطح بالاتری از یک فرصت تبلیغاتی است.
ماه جون ۲۰۲۵ روزنامه گاردین در مطلبی نوشت: «تخمین زده میشود که ترامپ از زمان آغاز مبارزات انتخاباتیاش برای بازگشت به قدرت، ارزش خالص داراییهای خود را بیش از دو برابر کرده و به ۵/۴ میلیارد دالر رسانده است... بخش قابلتوجهی از این ثروت، از طریق عرضه محصولات با برند ترامپ به دست آمده است».
در مقابل، موافقان، اینگونه رفتارها را نوعی «دیپلماسی نرم» و هوشمندانه میدانند. از نظر آنها، اهدای هدایای شخصی مانند عطر و چاکلیت، تشریفات خشک، رسمی و خستهکننده سیاسی را میشکند و فضایی صمیمی، صریح و غیررسمی ایجاد میکند که به برقراری ارتباطات انسانی نزدیکتر میان رهبران کمک میکند.
موافقان استدلال میکنند که دیپلماسی سنتی غالبا در پشت درهای بسته و با لحنی تصنعی پیش میرود، اما برخی رهبران مثل ترامپ با رویکرد تاجرمنشانه خود، از نمادهای ملموس فرهنگی و تجاری برای ایجاد صمیمیت و حتی تسلط روانی بر طرف مقابل استفاده میکنند.
بر اساس این دیدگاه، عطرآگین کردن فضای دیدار با یک هدیه خاص، نه تنها بازاریابی نیست، بلکه ابزاری هوشمندانه برای تلطیف فضای سنگین سیاسی، ایجاد یک خاطره ماندگار و در نهایت، پیشبرد منافع ملی با زبانی صمیمی و متمایز است.
