پرافتخارترین سرباز استرالیا به اتهام جنایت جنگی در افغانستان بازداشت شد

بن رابرتس اسمیت، پرافتخارترين سرباز زنده استراليا، بازداشت شده و قرار است به اتهام ارتکاب جنايات جنگی در افغانستان تحت پيگرد قرار گيرد. رابرتس اسمیت که در سال ۲۰۱۳ نيروی دفاعی استرالیا را ترک کرد، در میدان هوایی سيدنی بازداشت شده و قرار است روز سه‌شنبه در دادگاه به اتهام پنج فقره قتل به عنوان جنايت جنگی محاکمه شود.

در يک حکم دعوایی، در سال ۲۰۲۳، دادگاه به اين نتيجه رسيد که اين نظامی پيشين نيروی ويژه -اس‌ای‌اس - و دارنده نشان عالی «صليب ويکتوريا»، در کشتن چند افغان غيرمسلح نقش داشته است.

با اين حال، اين کهنه سرباز ۴۷ ساله تمامی اتهامات را رد کرده و پيشتر آنها را «فاحش» و «از روی کينه» توصيف کرده بود.

دادگاه مدنی رابرتس اسمیت نخستين مورد در تاريخ بود که در آن يک دادگاه به بررسی ادعاهای جنايات جنگی توسط نيروهای استراليايی پرداخت.

در سال ۲۰۲۰، يک تحقيق مهم موسوم به «گزارش بررتون» شواهدی «قابل اتکا» از کشتار غيرقانونی ۳۹ نفر توسط نيروهای ويژه استراليا در افغانستان را مطرح کرد و توصيه کرد ۱۹ نظامی فعلی يا سابق مورد تحقيق قرار گيرند.

او در دفاع از خود گفته بود که اين کشتارهای ادعايی در چارچوب قانونی درگيری‌های نظامی رخ داده يا اساسا اتفاق نيفتاده‌اند، اما سال گذشته درخواست تجديدنظر او رد شد.

پوليس فدرال استراليا نيز در يک نشست خبری تاييد کرد که يک نظامی پيشين ۴۷ ساله بازداشت شده و قرار است به اتهام تيراندازی و کشتن بازداشت‌شدگان غيرمسلح در فاصله سال‌های ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۲ در افغانستان متهم شود.

کریسی بارت از مسئولان پولیس گفت: «گفته می‌شود که قربانیان از سوی متهم یا توسط اعضای نیروهای دفاعی استرالیا در حضور و به دستور او مورد تیراندازی قرار گرفته‌اند.»

هنگامی که روزنامه‌ ناین، اولین بار این ادعاها را در سال ۲۰۱۸ منتشر کرد، رابرتس اسمیت به‌عنوان یک قهرمان ملی شناخته می‌شد. او بالاترین نشان نظامی استرالیا را برای مقابله تنها با جنگجویان طالبان که به دسته نیروهای ویژهٔ او حمله کرده بودند، دریافت کرده بود.

او برای پاک‌ سازی نام خود یک نبرد حقوقی بزرگ را آغاز کرد که هفت سال طول کشید، میلیون‌ها دالر هزینه داشت و از سوی برخی «محاکمه قرن» در استرالیا نامیده شد.

با این حال، یک قاضی محکمه فدرال حکم داد که بر اساس توازن احتمالات رابرتس اسمیت در حداقل چهار قتل دست داشته است؛ حکمی که در مرحلهٔ استیناف نیز تأیید شد.

قاضی انتونی بیسانکو دریافت که رابرتس اسمیت دو بار دستور داده بود تا مردان غیرمسلح برای «خون‌گیری» (آموزش ابتدایی) سربازان تازه‌کار کشته شوند، و همچنین در مرگ یک دهقان دست‌بندشده که او را از صخره پایین انداخت، و یک جنگجوی اسیر طالبان که پای مصنوعی‌اش به‌عنوان غنیمت گرفته شده و بعداً به‌عنوان ظرف نوشیدنی استفاده می‌شد، دخیل بوده است.