مقام ایرانی جزئیات روند اخراج مهاجران افغان فاقد مدرک از این کشور را تشریح کرد

نادر یاراحمدی، رئیس مرکز امور اتباع و مهاجرین خارجی وزارت داخله ایران، میانگین شمار شهروندان افغانستان مقیم این کشور را حدود ۵ میلیون نفر اعلام کرده است. او همچنین توضیح داده است که دارندگان کدام نوع اسناد اقامتی حق ماندن در ایران را دارند.

آقای یاراحمدی در گفت‌وگو با خبرگزاری ایسنا گفته است: «۴ میلیون و ۵۰۰ هزار نفری اتباع افغانستانی ساکن در ایران و جمعیت شناور۵۰۰ هزار نفری اتباع، میانگین تعداد اتباع افغان در کشور را حدود پنج میلیون نفر است.»

این درحالی‌ست که تازه‌ترین آمارهای ملل متحد نشان می‌دهد که تنها در سال جاری، بیش از ۲ میلیون و ۶۰۰ هزار افغان از این دو کشور به صورت اجباری و غیرقانونی به افغانستان بازگردانده شده‌اند.

این مقام ایرانی شمار «مهاجرین غیر مجاز» اخراج شده افغانستان از ایران را ازابتدای اجرای طرح بازگشت «یک میلیون و ۶۰۰ هزار نفر» اعلام کرده است.

او شمار مهاجرین افغان را قبل از طرح اخراج، شش میلیون و ۱۰۰ هزار نفر اعلام کرده که با بازگشت یک میلیون و ۶۰۰ هزار نفر، چهار میلیون و ۵۰۰ هزار نفر در ایران باقی مانده‌اند و به دلیل عبور غیرمجاز از مزرهای ایران ۴۰۰ تا ۵۰۰ هزار مهاجر شناور در ایران زندگی می‌کنند.

بازگشت مجدد مهاجرین اخراج شده از ایران

به گفته رئیس مرکز امور اتباع و مهاجرین خارجی وزارت داخله تا میزان امسال (۱۴۰۴) ورود غیرمجاز شهروندان افغانستان به ایران کم بود ولی از ماه میزان به بعد به دلایلی افزایش یافته است، هرچند که دلایل این افزایش را ذکر نکرده است.

نادر یاراحمدی گفته است که ورود غیرقانونی به کشورها به صفر نمی‌رسد و حتی کشورهای که موانع مصنوعی زیادی برای جلوگیری از این کار ایجاد کرده نتوانسته‌اند که ورود غیرقانونی را به صفر برساند.

او افزوده است که پس از افغانستان بیشترین مهاجرین ساکن ایران شهروندان عراق هستند که شمارشان به هفت هزار نفر می‌رسد.

رئیس مرکز امور اتباع و مهاجرین خارجی وزارت داخله ایران توضیح داده که بیشترین ورود غیرمجاز به ایران از شرق این کشور صورت می‌گیرد.

روند خروج مهاجرین از ایران

آقای یاراحمدی درباره روند خروج مهاجرین افغان از ایران گفته است که از ۳۰ ماه حوت سال ۱۴۰۳ برگه‌های سرشماری مهاجرین افغان باطل اعلام شده است.

او افزود که از اول حمل سال ۱۴۰۴ دیگر برگه‌های سرشماری اعتبار نداشت و تمام دارندگان چنین برگه‌هایی باید به دفاتر خدمات و اشتغال اتباع خارجی مراجعه می‌کردند تا روز خروج آنها تعیین ‌شود.

آقای یار احمدی افزود که در ابتدا اولویت خروج برای افراد مجرد در نظر گرفته شد و بعد برای خانواده‌‌های که فرزندان مکتبی داشتند تا ۱۵ سرطان فرصت داده شد و پس از مهلت تعیین شده، برای آنها نیز برگه‌های بازگشت به افغانستان صادر شد.

او گفته است که بعد از جنگ ۱۲ روزه میان اسرائیل و ایران حدود ۷۵ درصد مهاجرین افغان از ایران به صورت داوطلبانه خارج شدند.

این درحالی است که نهادهای ملل متحد در آن زمان گفته بودند که بیشتر مهاجرین به صورت اجباری رد مرز شدند و شمار افراد رد مرز شده در بعضی از روزها به بیش از ۳۰ هزار هم می‌رسید.

به گفته رئیس مرکز امور اتباع و مهاجرین خارجی وزارت داخله ایران، در حال حاضر روزانه دو هزار و ۵۰۰ تا سه هزار نفر از ایران خارج می‌شوند و کسانی که غیر قانونی خواستار ماندن در ایران هستند هم دستگیر و اخراج می‌شوند.

چه کسانی با برگه سرشماری اجازه ماندن در ایران دارند؟

آقای یاراحمدی افراد دارای برگه شماری را دو میلیون و ۳۳ هزار نفر اعلام کرد و افزوده است که بیشتر آنان از ایران خارج ولی بخشی از این افراد هم به دلیل شرایطی که داشتند، می‌توانستند در کشور بمانند.

او توضیح داده است، به عنوان نمونه کسانی که ازدواج کرده بودند. بنابراین باید به این افراد اقامت کوتاه مدت داده می‌شد تا بتوانند طی امسال و سال آینده وضعیت خود را مشخص کنند.

او بخش دیگری را که در ایران مانده‌اند «نظامیان دولت پیشین افغانستان» دانسته که برگشت‌شان به افغانستان برایشان خطر جانی دارد.

برنامه وزارت داخله برای مهاجرین غیرقانونی

او گفته است برای کسانی که با پاسپورت خانوادگی در ایران زندگی می‌کنند، قرار است که پاسپورت آنها، به پاسپورت الکترونیکی و فردی تبدیل شود واولویت سفارت حکومت طالبان در تهران هم صدور پاسپورت جداگانه برای تک تک افراد است.

این مقام ایرانی به مهاجرین افغان ساکن ایران که تاریخ اعتبار پاسپورت آنها گذشته و یا در گذشته تمدید شده بود، گفته است که با مراجعه به سفارت تا ماه جوزای سال ‍۱۴۰۵ فرصت دارند که پاسپورت جداگانه بگیرند.

نادر یاراحمدی گفته است که افراد دارای برگه سرشماری از نظر وزارت کشور غیرمجاز هستند و باید به افغانستان برگردند و در افغانسان پاسپورت گرفته و برای دریافت ویزای ایران اقدام کنند و با ویزا می‌توانند به ایران بازگردند.

به گفته او، گردشگر افغان در ایران نیست و یا خیلی محدودند و قابل شمار نیستند.

۲۰ هزار دانشجوی مهاجر افغان در ایران

رئیس مرکز امور اتباع و مهاجرین خارجی وزارت داخله ایران شمار دانشجویان خارجی را در این کشور ۶۰ هزار نفر اعلام کرده و افزوده است که ۲۰ هزار نفر آنان دانشجویان مهاجر افغان هستند.

پیشتر، وزارت علوم ایران شمار دانشجویان افغان را در این کشور ۴۰ هزار نفر اعلام کرده بود.

همچنین خبرگزاری دولتی ایرنا از قول ماندانا تیشه‌یار، معاون پژوهشی دانشگاه علامه طباطبائی و پژوهشگر حوزه مهاجرت شمار دانشجویان افغان در ایران را ۶۰ هزار نفر اعلام کرده است.

آقای یار احمدی درباره شمار دانش‌آموزان افغان در ایران در این مصاحبه هرچند که چیزی نگفته است ولی او در ماه عقرب گفته بود که ۲۸۰ هزار دانش آموز مهاجر اتباع غیرمجاز از ایران اخراج شده‌اند و ۳۲۰ هزار دانش‌آموز در مکاتب ایران ثبت‌نام کرده‌اند.

شمار دانش‌آموزان افغان که از مکاتب بازمانده مشخص نیست.