دیده‌بان حقوق بشر: طالبان با افزایش محدودیت‌ها در یک سال گذشته سرکوب را تشدید کردند

سازمان دیده‌بان حقوق بشر در گزارشی با بررسی وضعیت حقوق بشری افغانستان در سال ۲۰۲۵ می‌گوید که طالبان سال گذشته محدودیت‌ها بر حقوق زنان و دختران را شدت بخشیدند، مرتکب مجازات بدنی، قتل‌های فراقضایی، ناپدیدسازی و شکنجه شهروندان و نظامیان پیشین شدند و حقوق اقلیت‌ها به ویژه اقلیت‌های «مذهبی و جنسی» را در کشور نقض کردند.

فرشته عباسی پژوهشگر دیده‌بان حقوق بشر به بی‌بی‌سی گفت که طالبان در این مدت تلاش کرده‌اند با افزایش محدودیت‌ها شهروندان افغانستان را بیشتر سرکوب کنند که این نهاد توانسته بسیاری از این اقدامات را مستند کند.

خانم عباسی از کشورها خواست که بر «طالبان فشار وارد کنند تا این محدودیت‌ها را لغو کنند.»

در این گزارش که امروز چهارشنبه (۴ فبروری/ ۱۵ دلو) منتشر شد، اقدامات طالبان به‌گونه تاریخ‌وار فهرست شده است.

این فهرست از وضع محدودیت‌های بیشتر بر زنان آغاز می‌شود؛ از جمله منع شنیده‌شدن صدای زنان از طریق «تلاوت و آوازخوانی». حکومت طالبان در ماه سپتامبر تدریس کتاب‌های نویسندگان زن ممنوع کرد.

نویسندگان این گزارش می‌افزایند: «بر گشت‌وگذار زنان در فضای عمومی ممنوعیت وضع کردند؛ از جمله یورش بردن به محل کار زنان و ایجاد ایست‌های بازرسی به منظور تفتیش سرنشینان وسایط نقلیه و بررسی تلفون‌های همراه زنان.»

مقام‌های طالبان در ماه فبروری سالن‌های آرایشی را که زنان در خانه‌های خود ایجاد کرده بودند، بستند.

به باور این نهاد، طالبان همچنین مشارکت زنان در امور بشردوستانه را محدود کردند.

طالبان در جولای ۲۰۲۳ دستور بسته شدن آرایشگاه‌های زنانه را در کابل و ولایت‌های افغانستان صادر کرد. تصمیمی که در نتیجه آن هزاران زن بیکار شدند.

ملل متحد نیز در ماه‌های اخیر از وضع محدودیت بر کارکنان زن این سازمان در مراکز توزیع کمک‌های بشردوستانه شکایت کرده بود.

بازداشت خبرنگاران و برخورد با اقلیت‌های مذهبی

سازمان دیده‌بان حقوق بشر در گزارش تازه خود گفته است که با استناد به منابع معتبر محدودیت‌های وضع شده از سوی طالبان در یک سال اخیر را مستند کرده است.

براساس این گزارش، حکومت طالبان در سال ۲۰۲۵ وضع محدودیت بر رسانه‌ها را ادامه داده و خبرنگاران را بازداشت و یا شکنجه کرده است.

در بخشی از گزارش آمده است که طالبان در ماه سپتامبر با وضع محدودیت بر انتشار مطالب سیاسی، تصاویر زنده‌جان، گزارش‌دهی در مورد نقص حقوق بشر و وضع محدودیت‌ بر شعرسرایی تلاش کردند آزادی بیان را بیش از پیش سرکوب کنند.

مقام‌های طالبان اما در ماه می ۲۰۲۵ ادعای منع سرودن شعر را رد کردند.

عتیق الله عزیزی، معاون وزارت اطلاعات و فرهنگ حکومت طالبان ، گزارش برخی رسانه‌ها مبنی بر توقف برنامه‌های مشاعره‌ در افغانستان را رد کرده و گفته است که حکومت طالبان «هیچ اراده‌ای برای محدود کردن یا توقف شعر و ادب ندارد،‌ بلکه برای انسجام بهتر ادیبان، شاعران و مشاعره‌ها تلاش می‌کند.»

گزارش تازه همچنین به برخورد حکومت طالبان با اقلیت‌های مذهبی پرداخته و نوشته است که حکومت طالبان سال گذشته ۲۵ خانواده را از ولسوالی رشک ولایت بامیان مجبور به کوچ اجباری کرد و ۵۰ نفر از اعضای جامعه اسماعیلیه در ولایت بدخشان را مجبور به تغییر عقیده کرده است.

بی‌بی‌سی نتوانست مورد اول را به گونه مستقل تأیید کند، اما گزارشی از تغییر عقیده ۵۰ نفر از جامعه اسماعیلیه در ماه اگست ۲۰۲۵ تهیه کرد.

مجازات افراد ملکی و بازداشت نظامیان پیشین

سازمان دیده‌بان حقوق بشر با استناد به گزارش‌های ربع وار معاونیت سیاسی ملل متحد یا یوناما می‌نویسد که در یک سال اخیر طالبان ۴۱۴ نفر را مجازات بدنی کردند.

بیشتر این افراد به اتهام ارتکاب جرایم اخلاقی در ملأ عام مجازات شده اند. مجازاتی که مقام‌های طالبان می‌گویند که با درنظر داشت «اصول و شریعت اسلامی» اجرا می‌شود.

این سازمان همچنین می‌گوید که ۳۱ مورد بازداشت خودسرانه نظامیان پیشین و هشت مورد شکنجه و بدرفتاری مسئولان و نیروهای امنیتی حکومت پیشین را مستند کرده است.

براساس این گزارش، وضعیت حقوق بشری افغانستان زندگی برای افراد ال‌جی‌بی‌تی‌کیو و اقلیت‌های جنسی را دشوار کرده است. در گزارش آمده است: «چهار مرد به اتهام داشتن روابط با هم‌جنس خود مجرم شناخته شده و با مجازت شلاق و پنج سال زندان روبه‌رو شده اند.»

افغانستان نباید با غرب مقایسه شود

حکومت طالبان گزارش تازه سازمان دیده‌بان حقوق بشر را رد کرده است.

ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی حکومت طالبان، به بی‌بی‌سی گفت که این گزارش به اساس «اصلاعات نادرست» تهیه شده و هدف از انتشار آن «توطئه» علیه حکومت آنها است.

او گفت: «ادای حقوقی که شریعت به شهروندان داده است فریضه و از الزامات حکومت است که حقوق شهروندان را رعایت کند.» آقای مجاهد افزود: «نیازی به مقایسه جامعه افغانستان با جوامع غربی نیست.»

به باور سخنگوی حکومت طالبان، هر فرهنگ و جامعه قوانین خود را دارد، بنابر این هر جامعه باید بر اساس ارزش‌های خود سنجیده شود.

او تأکید کرد که حقوق همه شهروندان به ویژه زنان در افغانستان رعایت شده است.

مقام‌های حکومت طالبان در گذشته نیز گزارش‌ نهادهای بین‌المللی در مورد نقض حقوق بشر در افغانستان را رد کرده‌اند.