واکنشها به سخنان ترامپ درباره جنگ افغانستان؛ استارمر این اظهارات را «توهینآمیز و شرمآور» خواند
منبع تصویر، Reuters
کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، اظهارات دونالد ترامپ مبنی بر اینکه نیروهای ناتو در جریان جنگ افغانستان «کمی از خطوط مقدم فاصله داشتند» را «توهینآمیز و شرمآور» خوانده است.
این سخنان دونالد ترامپ موجی از انتقادها را در میان مقامهای اروپایی، کهنهسربازان و خانوادههای سربازانی که در جنگ افغانستان جان باختند، برانگیخته است.
استارمر به خبرنگاران گفت: «من اظهارات رئیسجمهور ترامپ را توهینآمیز و صراحتاً شرمآور میدانم و تعجبی ندارد که این سخنان باعث رنجش عمیق خانوادههای کسانی شده که کشته یا مجروح شدهاند.»
وقتی از او پرسیده شد آیا از رئیسجمهور امریکا درخواست عذرخواهی خواهد کرد یا نه، نخستوزیر بریتانیا گفت: «اگر من چنین اشتباهی میکردم یا چنین کلماتی به زبان میآوردم، قطعاً عذرخواهی میکردم.»
بریتانیا در جنگ افغانستان ۴۵۷ تن از نیروهای نظامی خود را از دست داد؛ جنگی که مرگبارترین مأموریت برونمرزی این کشور از دههٔ ۱۹۵۰ بهشمار میرود.
در چند سال از شدیدترین مقاطع جنگ افغاستان، بریتانیا رهبری عملیات نیروهای ناتو را در ولایت هلمند، بزرگترین و خشنترین ولایت افغانستان بر عهده داشت و همزمان بهعنوان اصلیترین متحد میدانی ایالات متحده در عراق نیز مشارکت میکرد.
ترامپ روز پنجشنبه در گفتوگو با شبکهٔ فاکس بیزنس گفت که ایالات متحده «هرگز به اتحاد فراآتلانتیک نیاز نداشته» و متحدان را متهم کرد که در افغانستان «کمی از خطوط مقدم فاصله میگرفتند.»
این سخنان در حالی مطرح شد که روابط امریکا با متحدان اروپاییاش از پیش هم تحت فشار بود؛ بهویژه پس از آنکه ترامپ در مجمع جهانی اقتصاد در داووس سوئیس بار دیگر علاقهٔ خود را به تصاحب گرینلند مطرح کرد.
منبع تصویر، AFP via Getty Images
دیوید فان ویل، وزیر خارجهٔ هالند، نیز اظهارات ترامپ دربارهٔ افغانستان را محکوم کرد و آن را «نادرست و بیاحترامیآمیز» خواند.
شاهزاده هری که خود در افغانستان خدمت کرده و یکی از فرماندهان سابق ارتش بریتانیا بود نیز به این موضوع واکنش نشان داد و در بیانیهای گفت: «این فداکاریها شایستهاند که صادقانه و با احترام دربارهشان سخن گفته شود.»
بر اساس پیمان تأسیس ناتو، اعضا ملزم به رعابت بند دفاع جمعی، یعنی مادهٔ ۵، هستند؛ بندی که حمله به یک عضو را حمله به همهٔ اعضا تلقی میکند.
این بند تنها یک بار فعال شده است: پس از حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ به نیویورک و واشنگتن، زمانی که متحدان متعهد شدند از ایالات متحده حمایت کنند. در بیشتر سالهای جنگ افغانستان، نیروهای مستقر در این کشور که تحت رهبری امریکا بودند، زیر فرماندهی ناتو فعالیت میکردند.
ولادیسواف کوشینیاک-کامیش، وزیر دفاع پولند، نیز گفت فداکاری سربازان این کشور «هرگز فراموش نخواهد شد و نباید کوچک یا کماهمیت جلوه داده شود.»
دیوید جی. مکگینتی، وزیر دفاع ملی کانادا، هم گفت که نیروهای کانادایی «از همان ابتدا در میدان حاضر بودند، نه به این دلیل که مجبور بودند، بلکه به این دلیل که این کار درست بود.»
او افزود که ۱۵۸ نفر از نیروهای آنها «بهای گزافی» برای رهبری تلاشهای نیروهای ائتلاف در ولایت قندهار پرداختند.
راسموس یارلوف، عضو حزب محافظهکار و نمایندهٔ اپوزیسیون پارلمان دانمارک، نیز گفت اظهارات ترامپ «جاهلانه» بوده است.
همچنین علاوه بر کشته شدن نیروهای بریتانیایی و کانادایی۹۰ نظامی فرانسوی و دهها نفر از آلمان، ایتالیا و دیگر کشورها نیز در افغانستان جان باختند.
دنمارک که اکنون تحت فشار شدید ترامپ برای واگذاری منطقهٔ نیمهخودمختار گرینلند به امریکا قرار دارد ۴۴سرباز خود را از دست داد که یکی از بالاترین نرخهای تلفات سرانه در میان کشورهای ناتو است.
بر اساس آمار وزارت دفاع ایالات متحده، امریکا حدود ۲٬۴۶۰ نیروی نظامی خود را در افغانستان از دست داد؛ رقمی که از نظر سرانه تقریباً با بریتانیا و دنمارک برابری میکند.
کاخ سفید تاکنون نسبت به این واکنشها سکوت اختیار کرده است. بخشی به این دلیل که این خبر در امریکا چندان مورد توجه قرار نگرفته و بخشی دیگر به این دلیل که ترامپ مشغول امور دیگر بوده و مانند معمول جلوی دوربینها ظاهر نشده تا به واکنشها در این خصوص پاسخ دهد.
اما روز جمعه پیش از آنکه نخستوزیر بریتانیا از رئیسجمهور امریکا بخواهد عذرخواهی کند کاخ سفید بیانیهای منتشر کرد و بر دیدگاه دیرین ترامپ درباره ناتو تأکید کرد.
کاخ سفید در این بیانیه گفت: «رئیسجمهور ترامپ درست میگوید سهم امریکا در ناتو به مراتب بیش از دیگر کشورهاست، و موفقیت او در جلب تعهد ۵ درصدی هزینه از متحدان ناتو، به اروپا کمک میکند مسئولیت بیشتری در دفاع از خود بپذیرد.»
