از «افسوتر» و «فینیکس» تا امید؛ در مورد مرکز ترک اعتیاد در کابل که پاکستان به آن حمله کرد، چه می‌دانیم؟

یک مرکز درمان معتادان مواد مخدر که دوشنبه شب (۲۵ حوت) هدف حملات هوایی پاکستان قرار گرفت، مکانی نسبتا «تاریخی» محسوب می‌شود.

«مرکز حمایوی و تداوی۲۰۰۰ بستر امید» واقع در مسير شاهراه کابل-جلال آباد، در حومۀ شرق شهر کابل موقعیت دارد.

در گذشته به نام «کمپ فینیکس» شناخته می‌شد و نیروهای امریکایی در جریان جنگ افغانستان از آن به‌عنوان یک مرکز آموزشی استفاده می‌کردند.

پیش از آن این مرکز به‌نام «افسوتر» هم معروف بود که نیروهای اتحاد جماهير شوروى سابق به عنوان مرکز لوژستيکى و ترانسپورتى از آن استفاده می‌کردند.

در آگست ۲۰۱۴ ارتش امریکا «کمپ فینیکس» را به دولت جمهوری افغانستان تحویل داد.

در دسامبر ۲۰۱۵، اشرف غنی، رئیس جمهوری پیشین کشور، دستور داد که این کمپ به مرکز تداوی و آموزش معتادان مواد مخدر تبدیل شود، و در ماه می ۲۰۱۶ تحت عنوان مرکز ترک اعتیاد «احیای امید» رسما افتتاح شد.

حکومت طالبان نیز به‌عنوان یک مرکز بازپروری معتادان از آن استفاده می‌کند و توسط معینیت مبارزه با مواد مخدر وزارت داخله مدیریت می‌شود. این مرکز که حالا مرکز حمایوی و تداوی۲۰۰۰ بستر امید، نام گرفته است، اکنون محل بازپروری اجباری،‌ نگهداری و درمان معتادان بی‌سرپناه و خیابانی است. بیشتر معتادانی که در این مرکز هستند، از مناطق مختلف کابل و دیگر ولایات افغانستان جمع‌آوری شده‌اند. معینیت مبارزه با مواد مخدر وزارت داخله مسئولیت اداره این مرکز را بر عهده دارد.

مرکز حمایوی و تداوی ۲۰۰۰ بستر امید، در ۵۰ متری شفاخانه ۱۰۰۰بستر تداوی معتادان مواد مخدر ابن سینا واقع است، و این دومی توسط وزارت صحت عامه مدیریت می‌شود. هر دو درمانگاه در محوطهٔ کمپ فینیکس سابق قرار دارند.

شیشه پنجره‌های این شفاخانه نیز در اثر حملهٔ دیشب پاکستان تخریب شده است.

یکی از مسئولان شفاخانه ابن سینا به بی‌بی‌سی گفت «تمامی اتاق‌ها و دفاتر ما تا حدی تخریب شده و بیشتر بیماران ما زخمی شده‌اند.»

برخلاف مرکز امید، که بیشتر معتادان در آنجا به‌اجبار آورده شده‌اند، در شفاخانه ابن سینا، بیماران زیادی هستند که خانواده‌ها یا دوستان‌شان آنها را برای درمان آورده‌اند.

هردو درمانگاه تحت تدابیر شدید امنیتی قرار دارند. برای ورود به مرکز حمایوی و تداوی۲۰۰۰ بستر امید، ابتدا باید از دروازهٔ شفاخانه ابن سینا گذشت. درمانگاه امید دروازهٔ جداگانه دارد و تدابیر شدید امنیتی آنجا نیز برقرار است و پس از بازرسی مجدد به شما اجازه ورود داده می‌شود.

حدود سه سال پیش، زمانی که حکومت طالبان هزاران معتاد را از خیابان‌های کابل جمع‌آوری کرد، این مرکز بسیار مزدحم شده بود. در مقطعی، حکومت طالبان اعلام کرد که شمار افراد در این مرکز به ۵۰۰۰ نفر رسیده است، در حالی‌که وقتی در ۲۰۱۶ گشایش یافت، ظرفیت آن ۱۵۰۰ معتاد اعلام شد. برخی بیماران در کانتینرها نگهداری می‌شوند و برخی در اتاق‌های ساخته‌شده از چوب.

یک معتاد سابق که مدتی را در آنجا سپری کرده، می‌گوید، در برخی اتاق‌های این شفاخانه حتی تا صد بیمار نگهداری می‌شدند.

معتادان معمولا تا شش ماه در این مرکز نگهداری می‌شوند اما بی‌بی‌سی با بیمارانی نیز در این مرکز صحبت کرده است که بیشتر از یک سال هم آنجا مانده‌اند. برخی این به‌دلیل که خانواده یا نزدیکان‌شان به دیدن آنها نیامده‌اند تا با خود ببرندشان.