«زنم رفت، عزتم رفت»: مردی که به دریافت ۸ دالر رشوه متهم شده بود، پس از ۳۹ سال تبرئه شد

در کوچه‌های باریک و پیچ‌درپیچ شهر رایپور هند، خانه‌ای قدیمی و فرسوده قرار دارد. این خانه متعلق به جگیشوار پرساد اوهادیا، مرد ۸۴ ساله‌ای است که اخیراً پس از ۳۹ سال از اتهام رشوه‌ خواری تبرئه شد.

آقای اوهادیا که به‌عنوان منشی در شرکت حمل‌ونقل جاده‌ای ایالت مادهیا پرادیش کار می‌کرد، در سال ۱۹۸۶ به اتهام دریافت رشوه‌ای به مبلغ ۱۰۰ روپیه (حدود ۸ دالر در آن زمان) بازداشت شد.

این مبلغ شاید ناچیز به نظر برسد، اما برای آودهیا بسیار گران تمام شد.

او سال‌ها با ترس در زندان زندگی کرد و در نهایت در اکتوبر امسال تبرئه شد، اما هیچ میلی به جشن گرفتن ندارد.

او می‌گوید: «این تصمیم حالا هیچ معنایی ندارد. من شغلم را از دست دادم. از جامعه طرد شدم. نتوانستم فرزندانم را آموزش دهم. نتوانستم برایشان زمینه ازدواج فراهم کنم. خویشاوندان رابطه‌شان را قطع کردند. همسرم به‌دلیل عدم دسترسی به خدمات درمانی درگذشت. آیا کسی می‌تواند لحظات گذشته را به من بازگرداند؟»

سیستم قضایی هند به‌خاطر پیچیدگی‌ها و تأخیر در کارهای اداری‌اش بدنام است. وزیر عدلیه این کشور اخیرا در پارلمان گفته بود که حدود ۵۲ میلیون پرونده در دادگاه‌های سراسر کشور در انتظار رسیدگی هستند.

اسناد دادگاه نشان می‌دهد که او در حالی‌که به عنوان دست‌یار حساب‌دار در شرکت حمل‌ونقل کار می‌کرد به اتهام دریافت رشوه توسط واحد ضد فساد حکومت بازداشت شد.

آقای اوهادیا می‌گوید: «یکی از کارکنان با من تماس گرفت تا برای پرداخت معاش معوقه‌اش صورت‌حساب یا بل درست کنم». او ادامه می‌دهد: «به او گفتم که پرونده فقط پس از دریافت دستور کتبی از مقام بالاتر به دست من خواهد رسید و تنها در آن صورت می توانم صورت‌حساب یا بل را آماده کنم».

پس از آن کارمند تلاش کرده تا ۲۰ روپیه به او رشوه بدهد. او می‌گوید: «ناراحتی خود را از این موضوع ابراز کردم و از او خواستم تا دیگر به دفتر نیاید».

به گفته او: «آن کارمند از این مسأله ناراحت شد و چند روز بعد، وقتی از دفتر خارج می‌شدم، آن کارمند ازپشت به من نزدیک شد و چیزی در جیبم گذاشت».

آقای اوهادیا می‌افزاید: «پیش از این که بفهمم چه اتفاقی افتاده، مأموران پولیس با لباس شخصی مرا گرفتند و گفتند به خاطر گرفتن رشوه بازداشت شده‌ام».

راه طولانی رسیدن به عدالت

آقای اوهادیا می‌گوید که آن روز آغاز یک نبرد طولانی برای عدالت بود که قیمتش را نه تنها خودش بلکه خانواده‌اش نیز پرداخت.

او تا دو سال بعد یعنی تا سال ۱۹۸۸ رسما متهم نشد و از سال ۱۹۸۸ تا ۱۹۹۴ از کارش معلق شد.

سپس از رایپور به شهر روا، حدود ۴۶۰ کیلومتر به سمت شمال، منتقل شد. دور از همسر و چهار فرزندش و معاشش نیز به نیم کاهش یافت.

او می‌گوید که در این مدت هیچ ارتقا یا افزایش معاش دریافت نکرد. فرزندانش یکی پس از دیگری مجبور شدند مکتب را ترک کنند.

پسر کوچک‌تر او نیزج، که آن زمان ۱۳ ساله بود حالا ۵۲ سال دارد.

می‌گوید که دوران کودکی‌اش از او گرفته شد.

او به بی‌بی‌سی گفت: «آن زمان حتی معنی رشوه را نمی‌دانستم، اما مردم می‌گفتند که او پسر یک رشوه‌گیر است».

در حالی که اشک چشمانش را پاک می‌کرد، گفت: «کودکان مرا مسخره می‌کردند، نمی‌توانستم در مکتب دوست پیدا کنم، همسایه‌ها و خویشاوندان رابطه‌شان را قطع کردند. چندین بار به خاطر ناتوانی در پرداخت فیس مکتب از مکتب اخراج شدم».

فساد برای دست‌رسی به خدمات حکومتی در هند گسترده است: مردم مجبورند برای اتصال برق، اسناد تولد یا حتی شغل دولتی رشوه بدهند.

اما تعداد بسیار کمی از مقام‌ها و سیاست‌مداران به خاطر چنین اتهاماتی محکوم می‌شوند.

ایندو، همسر اوهادیا نیز به سهم خود بار ملامت اجتماعی را تحمل می‌کرد و در نهایت در سال ۱۹۹۷ بر اثر سکته قلبی جان سپرد.

او می‌گوید: «همسرم فقط به خاطر نگرانی از دنیا رفت. او مدت طولانی به خاطر اتهامات رشوه‌ خواری و تعلیق کار من افسرده بود و این غم را او کشت. من حتا پول کافی برای درمان و سپس برای خاک‌سپاری‌اش نداشتم. یکی از دوستانش ۳ هزار روپیه به من داد و با آن فقط توانستم مراسم را برگزار کنم».

نبرد برای پاک کردن نامش

اوهادیا در سال ۲۰۰۴ مجرم شناخت شد و دادگاه او را به یک سال زندان و پرداخت جریمه‌ای به مبلغ یک هزار روپیه محکوم کرد. با وجودی این‌که همه شاهدان اظهارات خود را پس گرفته بودند.

او به دادگاه عالی ایالت چتیسگر رفت و توانست حکم را معلق کند تا زندانی نشود اما پرونده همچنان باز ماند.

او برای تأمین هزینه‌های خانواده به مشاغل مختلف روی آورد. کاهی به عنوان نماینده آژانس مسافرتی، گاهی به عنوان راننده بس و حتا در سنین بالاتر مجبور شد روزانه از ۸ تا ۱۰ ساعت کار کند.

پرونده مربوط به ۱۰۰ روپیه او را برای حدود ۱۴ هزار روز در زندانی نامرئی نگه‌داشت.

دادگاه عالی از سال ۲۰۰۴ تا ۲۰۲۵ این پرونده را بررسی کرد و در این مدت شواهد را ارزیابی کرده و شهادت‌ها را شنید. دادگاه استدلال حقوقی دو طرف را بررسی کرد.

در سال ۲۰۲۵ دادگاه او را تبرئه کرد و گفت که این پرونده اثبات نشده‌است.

اوهادیا می‌گوید: «عدالت اجرا شد اما زمان باز نمی‌گردد، همسرم باز نمی‌گردد، کودکی فرزندانم باز گردد».

وکیلان او اکنون در حال بررسی امکان دریافت غرامت هستند.

اوهادیا می‌گوید حکومت حقوق بازنشستگی و درآمدهای از دست رفته‌اش را پرداخت کند. اما می‌گوید نمی‌خواهد دوباره وارد جنگ شود.

او با اندوه و درد می‌گوید: «دادگاه عالی مرا بی‌گناه اعلام کرده‌است. اما این گواهی دادگاه در برابر بار سنگینی که من و تمام خانواده‌ام در ۳۹ سال تحمل کردیم، بسیار اندک است».