کودکعروس افغان که توانست به یکی از برترین بدنسازهای اروپا و جهان تبدیل شود
- نویسنده, محجوبه نوروزی
- شغل, بیبیسی
رویا کریمی، بدنساز افغان، در رقابت جهانی «ویلنس نچرال» موفق شد مقام سوم را از آن خود کند؛ دستاوردی که او آن را فراتر از یک نتیجه ورزشی میداند و به زنان افغانستان تقدیم میکند. او به بیبیسی گفت، این موفقیت برایش یادآور زنانی است که «با وجود محدودیتها و نابرابریها همچنان ایستادگی میکنند.»
او روز ۱۶ نوامبر در شهر سانتا سوزانا در نزدیکی بارسلونا روی صحنه رفت؛ شهری که امسال میزبان بخشی از مسابقات جهانی فیتنس بود. این رقابتها شامل IFBB Pro World Championships در شاخههایی از جمله Body Fitness و Wellness Fitness بود.
رویا کریمی در حالی روی صحنه جهانی درخشید که زنان و دختران در افغانستان از حضور در بخش بزرگی از فعالیتهای اجتماعی، از جمله ورزش، منع شدهاند. خانم کریمی که سالها پیش افغانستان را ترک کرده، میگوید امیدوار است روزی زنانی در کنار او روی صحنه بایستند و «آزاد، توانمند و در مسیرهای شخصی خودشان» حرکت کنند.
این بدنساز میگوید نمایندگیاش در این رقابتها تنها بهعنوان یک ورزشکار نیست، بلکه بهگفته خودش «نماد هویتی خودساخته» است؛ هویتی که با اراده و پشتکار شکل گرفته است.
او در بخش حرفهایِ زیباییاندام (Pro) شرکت کرده بود؛ بخشی که از میان حدود ۴۵ شرکتکننده، که بسیاری از آنها در مرحله حذف اولیه کنار رفتند، برتر سوم شد.
زنی که در بیکینی مزین به کریستال روی صحنه ایستاد و درخشید، همان کسی است که تنها ۱۵ سال پیش در افغانستان مادر نوجوانی بود که در کودکی ازدواج کرده بود.
پوست برنزهشدهاش خطوط ماهیچههایش را برجستهتر نشان میدهد؛ ماهیچههایی که نتیجه ساعتها تمرین با وزنه است. آرایش و موهای هایلایتشدهٔ رویا کریمی نیز در رقابتها بینقص بهنظر میرسد.
اکنون، در ۳۰ سالگی، او یکی از برترین بدنسازهای اروپا و برترین سوم جهان به شمار میرود، موفقیتی که کمتر از دو سال پس از شروع حرفهای این ورزش بهدست آمده است.
داستان زندگی رویا، مبارزه با سنتهای محدودکننده و بازسازی هویتش و همچنین تلاش او برای الهامبخشی به زنانی در کشورش را نشان میدهد که با محدودیتهای گسترده مواجهاند.
برخی از این محدودیتها زمانی که رویا در افغانستان زندگی میکرد نیز وجود داشتند و ریشه در هنجارهای اجتماعی دارند. اما از سال ۲۰۲۱ و با بازگشت طالبان به قدرت، وضعیت بدتر شده است. اکنون زنان در افغانستان از تحصیل پس از ۱۲ سالگی محروماند، به بسیاری از مشاغل دسترسی ندارند، نمیتوانند بدون همراه مرد مسافتهای طولانی را طی کنند و به آنها ابلاغ شده در ملأ عام صدای خود را بالا نبرند.
رویا میگوید: «من خوشچانس بودم که توانستم از آن وضعیت بیرون بیایم، اما بسیاری از زنان هنوز از ابتداییترین حقوق انسانی، مثل درس خواندن، محروماند. این واقعاً غمانگیز است.»
در جستجوی آیندهای متفاوت
اما سالها پیش از بازگشت طالبان به قدرت، رویا تصمیم گرفت که «نمیخواهد آن زندگی را داشته باشد.»
تصمیم او برای فرار از افغانستان در سال ۲۰۱۱ و ترک همسر آن زمانش، برای یک زن در جامعه سنتی افغان با خطرات زیادی همراه بود. این دوره زمانی نیست که او بخواهد به یاد بیاورد یا درباره آن صحبت کند.
در ناروی، رویا با محیطی کاملاً متفاوت روبهرو شد. او مجبور بود خود را با فرهنگی جدید و آزادتر وفق دهد، شغلی برای حمایت از خود و خانوادهاش پیدا کند و زبان ناروژی را یاد بگیرد.
در روزهای اول، مدیریت همه این وظایف بسیار دشوار بود، اما تلاشهای او سرانجام نتیجه داد.
رویا تحصیلات پرستاری را ادامه داد و در شفاخانهای در پایتخت، اسلو، مشغول به کار شد.
آشنایی رویا با بدنسازی، نقطه عطف بعدی در زندگی او بود. رفتن به باشگاهها تنها به معنی ورزش بدنی نبود؛ بلکه راهی برای بازسازی اعتماد به نفس و تعریف مجدد هویت شخصیاش بود.
او در همین فضا با همسر دومش، کمال جلالالدین، که او نیز افغان است، آشنا شد.
کمال سابقه طولانی در بدنسازی دارد و یکی از اصلیترین حامیان رویاست.
رویا توضیح میدهد: «قبل از اینکه کمال را ملاقات کنم، ورزش میکردم، اما نه بهصورت حرفهای. حمایت او به من جرات داد مسیر رقابتی و شکستن تابوها را انتخاب کنم. معتقدم اگر مردی در کنار زن بایستد، اتفاقات شگفتانگیزی ممکن است رخ دهد.»
تهدیدها و توهینها
هجده ماه پیش، رویا تصمیم گرفت شغل پرستاری خود را رها کند و به صورت حرفهای وارد دنیای بدنسازی شود. این تصمیم آسان نبود، با آنکه چالش اصلی او تغییر شغل نبود؛ اما باید خودش را با آزادیهایی که پس از محدودیتهایی که در افغانستان تجربه کرده بود، وفق دهد.
او میگوید: «بزرگترین چالش ما عبور از مرزها و چارچوبهایی بود که دیگران برای ما تعیین کرده بودند؛ قوانین نانوشتهای که به نام سنت، فرهنگ، دین یا هر چیز دیگری که بر ما تحمیل شده بود. اما وقتی تصمیم به نوآوری میگیری، باید خودت را از این چارچوبها رها کنی.»
این مسیر بدون مشکل نبوده است. او که با بیکینی، موهای رها و آرایش غلیظ روی صحنه میرود، میلیونها کیلومتر از هنجارهای اجتماعی و اکنون محدودیتهای رسمی فاصله دارد، محدودیتهای که نحوه پوشش و ظاهر زنان در کشورش را تعیین میکنند. از همینرو، حسابهای شبکههای اجتماعی او پر از انتقاد و گاهی تهدید به خشونت و حتی مرگ است. او این نظرات را نادیده میگیرد: «مردم تنها ظاهر و بیکینی من را میبینند. اما پشت این ظاهر، سالها رنج، تلاش و پشتکار نهفته است. این موفقیتها آسان به دست نیامدهاند.» با این حال، شبکههای اجتماعی برای رویا ابزاری منفی نیستند؛ بلکه به او اجازه میدهند با زنان افغان در ارتباط باشد و درباره اهمیت سلامت جسمانی، اعتماد به نفس و بازسازی هویت شخصی با آنها صحبت کند.
روز یکشنبه ۱۶ نوامبر رویا کریمی در مسابقات فدراسیون بینالمللی فیتنس و بدنسازی در بارسلونا شرکت کرد و بر موفقیتهایی که اوایل امسال کسب کرده، افزود.
او در ماه اپریل در بخش «ولنس» مسابقات بدنسازی استوپریت اوپن مدال طلا گرفت؛ بخشی که تأکید ویژهای بر تناسب اندام طبیعی، ظاهر سالم و زیبایی ملایم دارد و هدف آن افزایش حجم عضلانی زیاد نیست.
او این پیروزی را بهسرعت پس از موفقیت در ناروی کلاسیک ۲۰۲۵ به دست آورد، مسابقهای معتبر که ورزشکارانی از سراسر کشورهای اسکاندیناوی در آن شرکت میکنند.
از آنجا، مسیر او به سمت مسابقات قهرمانی اروپا ادامه یافت که جایگاهی برای او در رقابتهای جهانی به ارمغان آورد.
او قبل از آمادهگی برای رقابتها در شهر اسپانیا به بیبیسی گفت: «احساس خوشحالی، غرور و افتخار عمیقی وجودم را فرا گرفتهاست. سال بسیار سختی را پشت سر گذاشتهام، اما قدم به قدم توانستم مدالهای طلا کسب کنم.»
همسر و پسرش همیشه از کنار صحنه او را تشویق میکنند.
کمال میگوید: «دیدن رویا روی صحنه تحقق رویایی بود که با هم ساختیم.»
اما برای رویا، این مسابقه بیش از چیزی شخصی است.
او میگوید: «احساس قدرت ذهنی و آمادگی کامل دارم و میخواهم تمام توانم را به کار بگیرم، امیدوارم با ثبت این رکورد برای نخستین بار به نام دختران و زنان افغان تاریخساز شوم.»
