کنسرت فرهاد دریا در هالند چرا جنجالی شد؟

فرهاد دریا، آوازخوان سرشناس افغانستان، در واکنش به اخراج یکی از هوادارانش در کنسرت هفته گذشته در هالند، اتهام جلوگیری از انتقاد علیه حکومت طالبان را رد کرده است.

آقای دریا در یک پخش زنده انستاگرامی در پاسخ به انتقادها در این مورد گفت: «این اتفاق طوری روایت شد که گویا من طرفدار یک گروه تروریستی هستم. این {برداشت} شدیدا نادرست، غیرقابل قبول و غیرمنطقی است. من هیچ‌وقت، هیچ زمانی و هیچ‌گاهی از خشونت و ترور حمایت نکرده‌ام.»

ماجرا از آنجا آغاز شد که در این کنسرت، نصرت پارسا، ویدیوبلاگر و یکی از هواداران فرهاد دریا، برای دریافت تحفه‌ای از آقای دریا به روی صحنه دعوت شد؛ دعوتی که به گفته خود این آوازخوان، از پیش هماهنگ شده بود.

آقای پارسا در ضمن ستایش از فرهاد دریا، در حالی که میکروفون در دست داشت، رو به جمعیت کرد و گفت: «امیدوارم سال آینده این کنسرت در کابل و در وزارت امر به معروف طالبان برگزار شود.»

در ویدیوهای منتشرشده دیده می‌شود که در جریان این صحبت‌ها، فرهاد دریا پس از درخواست و تلاش‌های مکرر میکروفون را از دست این هوادار خود می‌گیرد و در حالی‌که محافظان امنیتی کنسرت آقای پارسا را با زور از تالار بیرون می‌کشند، فرهاد دریا به حاضرین می‌گوید که این هوادارش را می‌شناسد، او را دوست دارد و توضیح می‌دهد که او «نیت بد نداشته است.»

انتشار ویدیوهای از این برنامه در شبکه‌های اجتماعی، بحث‌های فراوانی را درباره مرز میان موسیقی، سیاست و مسئولیت اجتماعی یک هنرمند برانگیخته است.

شماری از کاربران رفتار نصرت پارسا در این کنسرت را مورد انتقاد قرار داده و گفتند که نباید در این برنامه‌ای که برای شادی و سرور برگزار شده بود، اخلال ایجاد می‌شد. اما برخی دیگر نحوه واکنش آقای دریا به سخنان آقای پارسا را مورد انتقاد قرار داده‌اند.

موافقان و مخالفان چه می‌گویند؟

زرمیـنه پریانی، فعال حقوق زنان مقیم در آلمان، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت در حالی‌که هنرمندان بسیاری در جهان از صحنه‌های موسیقی برای «حمایت از آزادی» استفاده می‌کنند، در کنسرت فرهاد دریا به نوشته او حتی نام‌بردن از «طالب» نیز تحمل نمی‌شود.

یونس نگاه، روزنامه‌نگار، نیز در یادداشتی در فیسبوک نوشت: «طرح این سخن در کنسرت فرهاد دریا چرا تابوست که روزی کنسرت او در سالونی برگزار شود که امر بالمعروف و نهی از منکر طالبان از آن‌جا علیه آزادی و سرود دستور صادر می‌کند؟... مگر ترانه چه دارد که باید از زندگی مردم حتما فاصله داشته باشد و در آن‌جا حتی آرزوی پایان نظام استبدادی طالبان و برگشت سرود به سالون‌های افغانستان نباید مطرح شود.»

در سوی دیگر، شماری از هنرمندان و فعالان فرهنگی از فرهاد دریا دفاع کردند. آن‌ها تأکید داشتند که کنسرت، پیش از هر چیز، فضایی برای موسیقی است؛ جایی که به گفته آن‌ها مخاطب با خرید تکت، به‌دنبال فاصله گرفتن از فشارهای روزمره و زخم‌های سیاست است، نه مواجهه دوباره با آن‌ها.

تواب آرش، آوازخوان افغان، نوشت: «مردم با تکت کنسرت می‌آیند تا لحظه‌ای از خستگی، غم، مهاجرت و آشوبِ روزگار فاصله بگیرند؛ نه برای شنیدن شعار، نه برای تسویه‌حساب سیاسی، نه برای جنجال.»

سنجر سهیل، روزنامه‌نگار، نیز با اشاره به اتهام‌های مطرح شده علیه فرهاد دریا نوشت که برچسب «طالب» زدن به هنرمندی که نزدیک به پنج دهه با موسیقی در برابر «تحریم شادی ایستاده» منصفانه نیست. به باور او، کارنامه هنری فرهاد دریا خود پاسخی روشن به این اتهام‌هاست.

آقای دریا در ادامه پاسخ زنده انستاگرامی خود تأکید کرد که سال‌هاست با موسیقی‌اش در برابر «ترور و وحشت» ایستاده و اتهام «لابی‌گری برای یک گروه تروریستی» را برچسب نادرست به خود و دیگر هنرمندان افغانستان می‌داند؛ هنرمندانی که به گفته او، بهای ایستادن کنار موسیقی و شادی را با آوارگی، شکستن سازها و تحمل انواع دیگر خشونت‌ها پرداخته‌اند.

«سخنانم ماهیت سیاسی نداشت»

در همین حال شماری از کاربران آقای پارسا را به «سیاسی‌کردن یک برنامه موسیقی» و خلق « غوغای مجازی برای کسب شهرت» متهم کردند.

اما نصرت پارسا در گفتگو با بی‌بی‌سی این انتقادها را رد کرد و گفت که حضورش روی صحنه از پیش با برگزارکنندگان هماهنگ شده بود. او تأکید کرد که سخنانش ماهیت سیاسی نداشت و آن را «طرح یک خواست انسانی» خواند.

او در توضیح آن‌چه رخ داد، گفت: «وقتی آقای دریا درباره تغییر در افغانستان و آرزوهای انسانی برای این کشور صحبت کرد، با استقبال مردم روبه‌رو شد. من هم همان خواست‌ها را مطرح کردم، اما زمانی که نام وزارت امر به معروف را بردم، آقای دریا ناراحت شد. وقتی او به سمت من آمد، دیگران هم تحریک شدند و تلاش کردند میکروفون را بگیرند.»

او همچنین گفت که مسئولان سالن محل برگزاری کنسرت وعده داده‌اند این رویداد را بررسی کنند.